Otomatik NPN-PNP Algılamalı Akıllı Transistör Test Devresi

guclusat

Tanınmış Üye
Süper Moderatör
1776687620772.webp

oldukça akıllıca tasarlanmış bir CD4093 (NAND Gate) tabanlı transistör test cihazıdır. Bu devrenin en büyük avantajı, transistörün tipini (NPN/PNP) otomatik olarak algılayabilmesi ve arıza durumunu (kısa devre/açık devre) net bir şekilde göstermesidir.

Şemayı teknik olarak şu şekilde analiz edebiliriz:

1. Sinyal Üretici (Osilatör) Katı​

Sol taraftaki U1:A ve U1:B kapıları, 2.2uF kondansatör ve 1M direnç ile bir kare dalga osilatörü oluşturur. Bu osilatör, test edilen transistörün beyz (base) ucuna sürekli olarak "aç-kapa" sinyali gönderir. Bu sayede LED'lerin durumuna bakarak transistörün anahtarlama yapıp yapmadığını görebilirsin.

2. Mantık ve Sürücü Katı​

U1:C ve U1 kapıları, osilatörden gelen sinyali işleyerek transistörü tetikler.
  • 1k Direnç: Beyz akımını sınırlar.
  • 470 Ohm Direnç: LED'ler ve transistör üzerinden geçen akımı güvenli seviyede tutar.
  • 1N4148 Diyotlar: Akımın ters yönde akmasını engelleyerek NPN ve PNP ayrımının doğru yapılmasını sağlar.

3. LED Gösterge Tablosu (Sağ Taraf)​

Devrenin en pratik kısmı burasıdır. LED'lerin yanma kombinasyonuna göre transistörün durumunu şıp diye anlarsın:
  • Sadece 2. LED Yanıp Sönüyorsa: NPN transistör sağlamdır.
  • Sadece 1. LED Yanıp Sönüyorsa: PNP transistör sağlamdır.
  • Her iki LED de yanıyorsa (K/D): Transistör Kısa Devre olmuştur (arızalı).
  • Her iki LED de sönükse (A/D): Transistör Açık Devre olmuştur veya bacak bağlantıları yanlıştır.

Kurulum İçin İpuçları:​

  • Entegre: CD4093 (Schmitt Trigger NAND) kullanman şarttır, normal 4011 gibi kapılar bu osilatör yapısında kararsız çalışabilir.
  • Besleme: Devre 9V pil ile çalışacak şekilde tasarlanmış.
  • Test Soketi: E, B ve C uçları için bir klemens veya transistör soketi kullanman, farklı kılıflardaki (TO-92, TO-220 gibi) transistörleri test etmeni kolaylaştırır.
 
Son düzenleme:
Geri
Yukarı