guclusat

Tanınmış Üye
Süper Moderatör
Devre, otomatik bir pil şarj cihazı ve zil sesli bir alarm sistemi içerir. Elektrik kesintisi ve karanlık durumunda (1M trimpot ile ayarlanabilir), röle kontaklarını kapatır ve invertöre güç verilir. Güç kaynağı transistörünün soğutucuya sahip olması gerekir. Devrede çeşitli göstergeler bulunmaktadır.
1765454235637.webp

Bu devre, şebeke elektriği (220V AC) kesildiğinde otomatik olarak devreye giren ve bağlı olan aydınlatma hatlarını (Ramal 1 ve Ramal 2) besleyen profesyonel bir acil durum sistemidir. Sistem sadece bir aydınlatma ünitesi değil; aynı zamanda bünyesinde akü şarj kontrolü, düşük akü voltajı koruması, sesli/görsel alarm uyarıları ve çıkış sigorta hatası bildirimleri barındıran tam teşekküllü bir yönetim merkezidir.

Devredeki Durum Göstergelerinin Anlamları (Türkçeleştirilmiş)


  • L₁ (LED 1): Şebeke Voltajı Aktif (AC Var) $\rightarrow$ AC şebeke beslemesinin mevcut olduğunu gösterir.
  • L₂ (LED 2): Akü Tam Dolu $\rightarrow$ Akünün şarj işleminin başarıyla tamamlandığını ve tam kapasiteye ulaştığını gösterir.
  • L₃ (LED 3 / Flaşör): Düşük Akü Voltajı Uyarısı $\rightarrow$ Akü voltajının kritik seviyeye düştüğünü gösteren flaşör (yanıp sönen) LED ve sesli Buzzer uyarısıdır.
  • L₄ (LED 4): Aydınlatma Hatları Aktif Elektrik kesintisiyle birlikte 1. ve 2. aydınlatma kollarının (çıkışların) devreye girdiğini bildirir.
  • L₅ (LED 5): 1. Kol Sigortası Atık 1. Aydınlatma hattındaki (Ramal 1) 10A'lik sigortanın koptuğunu/atık olduğunu gösterir.
  • L₆ (LED 6): 2. Kol Sigortası Atık 2. Aydınlatma hattındaki (Ramal 2) 10A'lik sigortanın koptuğunu/atık olduğunu gösterir.

Proje Malzeme Listesi (BOM List)

Yarı İletkenler (Transistörler & Entegreler)

Malzeme KoduParça Adı / TipiAçıklama
TIP120NPN Darlington TransistörAna Şarj Kontrol Elemanı (Soğutucu ile kullanılmalı)
TIP31NPN Güç TransistörüRöle Sürücü / Çıkış Kontrolü
BC548NPN Genel Amaçlı Transistör5 Adet (Şarj kontrol, düşük voltaj algılama ve koruma katları için)
BC558PNP Genel Amaçlı Transistör1 Adet (Şarj doluluk algılama katı için)

Diyotlar ve LED'ler

Malzeme KoduParça Adı / TipiAçıklama
1N54043A / 400V Doğrultucu Diyot3 Adet (Şarj ve köprü doğrultma hattı)
1N40041A / 400V Genel Amaçlı Diyot2 Adet (Ters gerilim ve koruma diyotu)
12V Zener12V / 1W Zener Diyot1 Adet (Referans gerilimi)
10V Zener10V / 1W Zener Diyot1 Adet (Akü alt sınır koruma referansı)
6.2V Zener6.2V / 400mA Zener Diyot1 Adet (Şarj doluluk referansı)
LED 1, 2, 4, 5, 6Standart 5mm LEDDurum göstergeleri (İsteğe göre farklı renklerde)
LED 3 (Pisca)5mm Flaşör (Yanıp Sönen) LEDAkü düşük alarm görsel uyarısı

Dirençler (Resistors)

Malzeme KoduDeğeriGüç / Tip
R1 (Giriş)22 kΩ2 Watt (Şebeke algılama hattı)
Şarj Direnci0.33 Ω5 Watt Taş Direnç (Akım sınırlama)
Dirençler1 kΩ9 Adet (1/4W Metal/Karbon Film)
Dirençler4.7 kΩ2 Adet (1/4W Metal/Karbon Film)
Dirençler10 kΩ4 Adet (1/4W Metal/Karbon Film)
Direnç18 kΩ1 Adet (1/4W Metal/Karbon Film)
Dirençler330 kΩDevre yapısına göre kontrol edilmeli
Trimpot1 MΩ1 Adet (Zamanlama veya eşik ayarı)
LDR / TrimpotŞemadaki Değişken Yapı1 Adet (Işık algılama seviye ayarı)

Kondansatörler

Malzeme KoduDeğeriVoltaj / Tip
Ana Filtre470 µF35V / 50V Elektrolitik
Kondansatörler100 µF2 Adet - 25V / 35V Elektrolitik

Diğer Komponentler

Parça AdıTeknik ÖzelliğiAçıklama
Trafo (Transformer)220V-110V AC / 16V + 16V AC (2 Amper)Orta uçlu (Center-tapped) besleme trafosu
Röleler (R1, R2)G1RC2 veya Muadili 12V DC Röle3 Adet (Şebeke kesinti ve çıkış yönlendirme röleleri)
Buzzer12V Aktif BuzzerSesli düşük voltaj alarmı
Fusivel (Sigorta)10A Kontak Sigortası2 Adet (Çıkış kollarını yüksek akımdan korumak için)
Bat (Akü)12V / 45Ah (Amper-Saat)Kurşun Asit veya Jel Akü

Devrenin Çalışma Mantığı ve Önemli Notlar

  1. Akıllı Şarj ve Koruma: Elektrik varken şebeke üzerinden transformatör vasıtasıyla akü şarj edilir. Akü dolduğunda LED 2 yanar ve TIP120 üzerinden akım kesilerek akünün aşırı şarj olması engellenir.
  2. Derin Deşarj Koruması (Akü Koruma): Elektrik kesildiğinde sistem aküden beslenir. Ancak akü voltajı tehlikeli seviyeye (10V altına) düşerse, 10V Zener hattı kesimi tetikler. LED 3 flaşör yapmaya başlar ve Buzzer öterek kullanıcıyı uyarır. Böylece akünün tamamen biterek ölmesi (sülfatlaşması) engellenir.
  3. Güvenli Çıkış Kolları: Çıkış hatları iki ayrı kola (Ramal 1 & 2) ayrılmıştır. Her kol 10A sigorta ile korunur. Eğer kollardan birinde kısa devre olur ve sigorta atarsa, paralel bağlı LED 5 veya LED 6 yanarak hangi hattın arızalı olduğunu doğrudan bildirir.
 
Son düzenleme:
Geri
Yukarı