Bu konumuzda, laboratuvarınızda güvenle kullanabileceğiniz, yüksek akım kapasitesine sahip ve gelişmiş koruma özellikleriyle donatılmış 1.2V - 33V / 4A Ayarlanabilir Laboratuvar Güç Kaynağı projesini inceliyoruz. Devremiz, kararlı yapısıyla bilinen LM350T voltaj regülatörünün, güçlü bir PNP güç tranzistörü olan TIP147 ile desteklenmesi mantığına dayanmaktadır.
Devrenin Çalışma Mantığı ve Akım Paylaşımı
- Akım Takviyesi: Standart LM350T regülatörü maksimum 3A akım verebilir. Devredeki R3 (0.68 Ohm) direnci sayesinde regülatör üzerindeki akım yükü paylaştırılmıştır. Bu konfigürasyonda regülatör (U1) yaklaşık 1.7A çekerken, geri kalan 2.3A akım yükünü TIP147 (Q1) güç tranzistörü üstlenir. Böylece her iki bileşen de aşırı ısınmadan, oldukça güvenli bir tolerans sınırında (folga) çalışır.
- Önemli Güncelleme Notu: Şemanın eski versiyonlarında R3 direnci 8.2 Ohm olarak tasarlanmış, ancak bu durum tranzistörün 3A üzerinde aşırı yüklenmesine yol açmıştır. Kararlı ve güvenli bir 4A çıkış için bu direnç mutlaka şemadaki gibi 0.68 Ohm veya 0.56 Ohm (5W) seçilmelidir.
Crowbar (Kısa Devre ve Aşırı Akım) Koruması
Devre, yük altındaki cihazlarınızı korumak için Relé (Röle) ve TIC106 SCR (Tristör) tabanlı gelişmiş bir Crowbar koruma sistemine sahiptir:- Akım algılama direnci olan R2 üzerindeki gerilim düşümü 0.7V seviyesine ulaştığında (kısa devre veya aşırı akım durumunda), TIC106 tristörü tetiklenir.
- Tristör tetiklendiğinde röleyi (RL1) çeker ve güç kaynağının çıkış voltajını anında keser. Aynı anda sesli uyarı için Buzzer ve görsel uyarı için Kırmızı LED (D4) devreye girer.
- Sistemi normal çalışma moduna döndürmek için Reset butonuna basılması yeterlidir.
- D6, D7 ve D8 diyotları, SCR'nin gerilim düşümünü dengelemek için devreye eklenmiştir.
Akıllı Fan Kontrolü (NTC + LM741)
Güç kaynağının soğutucu bloğundaki sıcaklığı sürekli izleyen, NTC termistör ve LM741 op-amp tabanlı entegre bir termal kontrol katmanı mevcuttur. Soğutucu ısındığında sistem otomatik olarak fanı tetikler ve fanın çalıştığını gösteren mavi bir durum LED'i yanar. Fan ve kontrol devresi, şemada göreceğiniz U4 (LM7812) regülatörü ile kararlı bir şekilde beslenir.Montaj ve İlk Test İpuçları
- Hemen Her Şeyi Lehimlemeyin: Devrenin montajını yaparken LM350T ve TIP147'yi hemen lehimlemeyin. Öncelikle koruma devresini test edin.
- Koruma Testi: R2 (Sensör) yerine geçici olarak 1R 3W bir direnç takın. Ohm Kanununa göre (0.7V / 1 Ohm) koruma sınırı 700mA olacaktır. Çıkışı kısa devre ettiğinizde veya 700mA üzerinde yük bağladığınızda rölenin tık sesini duymalı, buzzer ve LED'in aktif olduğunu görmelisiniz. Reset ile sistem açılıyorsa koruma katmanınız sorunsuz çalışıyor demektir. Test bitince orijinal R2 direncini takarak montaja devam edebilirsiniz.
- Falsifikasyon Uyarısı: Piyasadaki sahte/replika LM317T ve LM350T entegrelerine karşı dikkatli olun; projenizin kararlılığı için mutlaka kaliteli ve orijinal yarı iletkenler tercih edin.
Eklentiler
Son düzenleme:
