Çalışan Bir Trafonun VA / kVA Gücü Nasıl Ölçülür ve Hesaplanır?
Bir trafonun üzerinde VA veya kVA değeri yazmıyorsa, bu değer multimetreyle tek başına doğrudan ölçülemez. Trafo yük altında çalışırken gerilim ve akım ölçülerek, o anda aktarılan yaklaşık görünür güç hesaplanabilir.VA Hesabı
VA = V × AÖrneğin:
24 VAC × 8 A = 192 VA
Boşta Akım Ölçümü Yeterli Değildir
Trafonun boşta çektiği akım; nüvenin mıknatıslanma akımı ve kayıplarla ilgilidir.Bu nedenle boşta ölçülen akımı gerilimle çarparak trafonun VA kapasitesi belirlenemez.
Kapasite değerlendirmesi yük altında yapılmalıdır.
Yük Altında Test
Sekondere kontrollü bir yük bağlanır ve yük kademeli olarak artırılır. Her kademede sekonder gerilimi ve akımı ölçülür.Aşağıdaki durumlardan biri görülürse test sonlandırılmalıdır:
- Sekonder geriliminde aşırı düşme
- Sargı veya nüvede aşırı ısınma
- Anormal ses veya titreşim
- Yanık kokusu veya başka anormal durumlar
| Ölçüm | Değer |
|---|---|
| Sekonder gerilim | 24 VAC |
| Yük akımı | 10 A |
| Görünür güç | 24 × 10 = 240 VA |
| kVA karşılığı | 0,24 kVA |
Not: 240 VA, trafonun bu çalışma noktasında aktardığı yaklaşık görünür güçtür. Bu değer tek başına trafonun kesin sürekli anma gücünü göstermez.
Primer Tarafından Hesaplama
Tek fazlı trafolarda primer girişindeki görünür güç yaklaşık olarak:VA ≈ V × A
formülüyle hesaplanabilir.
Ancak trafo kayıpları nedeniyle primer VA değeri ile sekonderde kullanılabilen VA değeri aynı değildir.
Önemli: VA ile DC Gücü Karıştırmayın
Örneğin:12 VAC × 10 A = 120 VA
olması, doğrultucu ve kondansatör sonrasında mutlaka:
12 V DC – 10 A
elde edileceği anlamına gelmez.
Köprü doğrultucu, filtre kondansatörü, dalgalanma ve trafo regülasyonu kullanılabilir DC gücü etkiler.
Trafo VA değeri ≠ doğrultulmuş DC güç kaynağının kullanılabilir DC gücü
Güvenlik
230 VAC primer tarafında ölçüm ölümcül tehlike oluşturabilir.Multimetrenin akım kademesi prize veya primer uçlarına doğrudan bağlanmamalıdır. Bu işlem kısa devreye ve ciddi kazalara neden olabilir.
Primer akımı ölçülecekse uygun CAT sınıfında ölçü cihazı ve güvenli ölçüm yöntemi kullanılmalıdır.
Özet
Yük altında ölçülen gerilim ve akım çarpılarak trafonun o andaki yaklaşık VA değeri bulunur.VA = V × A
Ancak trafonun gerçek maksimum anma gücünü belirlemek için yalnızca bu hesap yeterli değildir. Isınma, gerilim düşümü, sargı kesiti ve nüve özellikleri de değerlendirilmelidir.
