BC308 ile Basit Sıvı Seviye Kontrol Devresi | 12V Röleli Su Seviye Sensörü

[guclusat]

BC308 ile Basit Sıvı Seviye Kontrol ve Röle Devresi​

Sıvı seviyesini algılamak için her zaman karmaşık entegre devrelere ihtiyaç duyulmaz. Bu devrede yalnızca BC308 PNP transistör, birkaç pasif komponent ve iki adet algılama probu kullanılarak basit bir sıvı seviye anahtarı oluşturulmuştur.

Devre 12V DC besleme ile çalışır ve sıvının elektriksel iletkenliğinden yararlanarak 12V röleyi kontrol eder.

Devrenin Çalışma Prensibi​

Sıvı haznesine yerleştirilen iki prob, sıvının iletkenliği üzerinden birbirleriyle elektriksel bağlantı oluşturur.

Problardan biri şaseye (GND) bağlanırken, diğer prob 2,2 kΩ direnç ve 1N4148 diyot üzerinden BC308 transistörünün base ucuna bağlanmıştır.

Sıvı iki prob arasında iletkenlik sağladığında BC308'ün base devresindeki durum değişir. Bunun sonucunda transistör anahtarlama yaparak çıkıştaki 12V rölenin çalışmasını sağlar.

Devre Elemanları​

Eleman	Değer / Tip	Görevi
Q1	BC308 PNP	Anahtarlama elemanı
R1	2,2 kΩ	Base akımını sınırlama
D1	1N4148	Base devresinde sinyal yönlendirme/koruma
C1	100 µF	Röle sürme hattında filtreleme/gecikme etkisi
D2	1N4007	Röle bobininden kaynaklanan ters EMK'yı bastırma
K1	12V röle	Çıkış yükünü anahtarlama
Besleme	12V DC	Devre beslemesi

Sıvı Seviye Algılama​

Devrenin en önemli özelliği, herhangi bir özel seviye sensörü yerine iki adet metal prob kullanabilmesidir.

Prob 1 → GND

Prob 2 → 2,2 kΩ → 1N4148 → BC308 Base

Sıvı seviyesi iki probun bulunduğu noktaya ulaştığında sıvı üzerinden küçük bir akım yolu oluşur. Bu akım BC308'ün anahtarlama durumunu değiştirerek rölenin çalışmasını sağlar.

Bu yöntem özellikle su gibi iletken sıvıların seviye algılamasında basit ve düşük maliyetli bir çözüm sunar.

Röle Çıkışı​

BC308'ün kolektör tarafındaki çıkış, 12V röle bobinini sürmek için kullanılır.

Röle bobinine paralel bağlanan 1N4007 diyot, bobinin enerjisi kesildiğinde oluşan ters elektromotor kuvveti (flyback / ters EMK) nedeniyle transistörün zarar görmesini önlemeye yardımcı olur.

100 µF kondansatör ise devrenin çalışma karakteristiğine bağlı olarak röle hattında filtreleme ve kısa süreli gecikme etkisi oluşturabilir.

Devrenin Genel Sinyal Akışı​

Sıvı seviyesi → Algılama probları → 2,2 kΩ + 1N4148 → BC308 → 12V röle → Harici yük

Rölenin kontakları kullanılarak pompa kontrolü, alarm, LED gösterge veya başka bir düşük gerilimli kontrol devresi çalıştırılabilir.

Kullanım Alanları​

Bu basit devre;

• Su deposu seviye algılama
• Sıvı tankı kontrolü
• Pompa açma/kapatma
• Taşma alarmı
• Sıvı var/yok algılama
• Basit otomasyon sistemleri
• 12V röleli seviye kontrol uygulamaları

için değerlendirilebilir.

Avantajları​

• Az sayıda komponent kullanır.
• 12V DC ile çalışır.
• Özel sensör gerektirmez.
• İki metal prob ile seviye algılanabilir.
• Röle çıkışı sayesinde farklı yükler kontrol edilebilir.
• Düşük maliyetli bir çözümdür.

Not: Sıvının iletkenliği uygulamanın çalışmasını doğrudan etkiler. Çok düşük iletkenliğe sahip sıvılarda bu kadar basit bir prob devresi yeterli olmayabilir. Ayrıca röle üzerinden şebeke gerilimi kontrol edilecekse gerekli izolasyon ve elektriksel güvenlik kurallarına mutlaka uyulmalıdır.