PNP Transistörlü Basit Adaptör Akım İzleme Devresi (0.25 Ohm Şönt ile Akım Göstergesi)

[guclusat]

​

3V–9V Adaptörler İçin Akım Göstergesi Devresi​

Duvar tipi adaptörlerde veya basit güç kaynaklarında, bağlı olan cihazın (yükün) aktif olarak akım çekip çekmediğini takip etmek çoğu zaman mümkün olmuyor. Bu durum için 3V–9V arası çıkış veren adaptörlere kolayca entegre edilebilecek son derece pratik bir akım gösterge devresi öne çıkıyor.

Devrenin en büyük avantajı, hat üzerinde yüksek voltaj düşümüne sebep olan büyük dirençler yerine sadece 0,25 Ω'luk küçük bir sensör (şönt) direnci kullanmasıdır. Bu sayede güç kaybı yaşanmadan 50 mA üzerindeki akım geçişleri rahatlıkla tespit edilebilir.

Devre Çalışma Prensibi​

• Çıkış hattına seri bağlanan 0,25 Ω'luk R (sensör) direnci üzerinden yük akımı geçtiğinde, direnç üzerinde milivolt düzeyinde küçük bir gerilim farkı oluşur.
• Bu gerilim farkı, Q1 ve Q2 PNP transistörlerinden oluşan diferansiyel mantıkla çalışan yapıyı tetikler.
• Akım çekildiği anda yeşil LED (D1) yanarak yükün güç çektiğini gösterir.

Gerekli Malzeme Listesi​

Malzeme	Değer / Tip	Adet
Q1, Q2	Genel maksatlı PNP Transistör (BC557, BC327 veya 2SA1015)	2
R (Sensör Direnci)	0,25 Ω / 1 W taş veya metal film direnç	1
R1	2 kΩ direnç	1
R2	12 kΩ direnç	1
D1	Yeşil LED – Akım Var Göstergesi	1
D2	Kırmızı LED – Durum Göstergesi	1

Kullanım Alanları​

Şarj cihazlarına çıkış LED'i ekleme, güç kaynağı çıkışlarına yük indikatörü entegre etme ve hassas düşük voltajlı devrelerde akım takip indikatörü olarak kullanıma oldukça uygundur.

 

[seron]

İçerikte paylaşılan her iki devre de ideal devrelerdir ve hatta şarjlı oyuncak veya traş makinesi gibi aletlerin şarj adaptörlerinde dahi kullanılabilir. Pil dolduğunda çekilen akım minimum olduğu için pilin dolduğu anlaşılmış olacaktır.

Yalnız, resimde sağdaki devre hakkında küçük bir not: bu devreye "akım aynası devresi" denir. Elektronikte birçok yerde kullanılır ve NPN versiyonu da kurulabilir. Sorun şu ki yeşil LEDe bir adet 4148 küçük sinyal diyodu bağlamak daha iyi olabilir. Çünkü Q1 doyuma girdiğinde, Vce voltajı teorik olarak 0.2V olacaktır. Kırmızı LEDin Vf değeri de 2V civarında olur. Her iki voltajın toplamı 2.2V olur ve bu, kırmızı LED yanarken yeşil LEDin de hafifçe yanması anlamına gelir. Yeşilin gerilim düşümünü suni olarak arttırabilmek için, seri bir diyot bağlamak yeterlidir.