Transistör ile Mute Devre Şeması – Ses Amplifikatörü İçin Sessize Alma Devresi

guclusat

Tanınmış Üye
Süper Moderatör
1793022230117.webp
Kontrol gerilimi beslemesinin (+12 V ile +15 V arası) özel bir kaynaktan sağlanması gerekmez. Genellikle mute devresinin kullanılacağı ön yükseltecin (preamp) veya diğer cihazın besleme hattı kullanılabilir.

Besleme geriliminde bir miktar dalgalanma veya gürültü varsa, sinyali şaseye çeken transistörler iletime geçtiğinde bu gürültünün bir bölümü çıkışa aktarılabilir. Ancak gürültü büyük ölçüde zayıflatılacağından normal koşullarda duyulabilir seviyede olması beklenmez.

Anahtarlama neredeyse anında gerçekleşir. Bu devre, kademeli veya yumuşak geçişli (soft switching) bir çalışma sağlamaz. Çıkış sinyali ya açıktır ya da kesilmiştir; ara bir durum bulunmaz.

Anahtarlamayı yavaşlatmaya yönelik girişimler, geçiş sırasında ciddi distorsiyona neden olabilir. Uygun şekilde tasarlanmadığında, anahtarların kapalı olması gereken durumda bile ses sinyalinde bozulma meydana gelebilir.
 
1793022399325.webp

Devrenin Mute Kontrolü ve Çalışma Prensibi​

Sinyali susturmak için yalnızca Gate terminaline pozitif bir gerilim uygulamak yeterlidir. Q2A/B transistörlerinin tam olarak iletime geçmesini sağlamak için Q1 transistörünün bazına en az 0,5 mA akım verilmelidir. Bu nedenle R2 direnci, anahtarlama geriliminin en az 5 V DC olduğu varsayımıyla nominal olarak 5,6 kΩ seçilmiştir.

Kontrol gerilimi daha düşükse R2 direncinin değeri azaltılmalıdır. Örneğin, bazı mikrodenetleyicilerde kullanılan 3,3 V besleme için R2 yaklaşık 2,2 kΩ olmalıdır. Daha yüksek kontrol gerilimlerinde direnç değeri artırılabilir; verilen 5,6 kΩ değeri 15 V'a kadar güvenli bir seçimdir.

Yardımcı kontrol devrenizin çıkışı mute işlemini etkinleştirmek için normalde şaseye çekiliyorsa (örneğin mikrodenetleyici veya başka bir lojik devrenin açık kolektör çıkışı), Q1 transistörü devreden çıkarılabilir. Ancak R5A ve R5B dirençleri devrede mutlaka kalmalıdır. Kontrol kaynağının çıkışının lojik besleme geriliminin üzerine çekilmesine izin verdiğinden emin olun; aksi takdirde devre sürekli mute durumunda kalabilir.

Q2A/B transistörlerinin kolektörleri devredeki başka hiçbir noktaya bağlanmamalıdır; bu uçlar elektriksel olarak yalıtılmış, boşta (floating) kalmalıdır.

Q3A/B ve Q4A/B transistörlerinde bazemiter dirençleri kullanılmamıştır. Bu dirençlerin eklenmesi, 0,6 V tepe değerini aşan sinyal seviyelerinde ciddi distorsiyona neden olabilir. Direnç değeri 1 MΩ kadar yüksek olsa bile distorsiyon en az 10 kat artabilir.
 
Hocam çok anladığımdan değil devrelerde ilginç bir durum çok dikkatimi çekti.

Sinyal çıkışına paralel bağlı bir transistör tam doyuma gittiğinde CE arası (Vcesat) = 0,1V ila 0,2V olur. Sinyal ne kadar zayıf gelirse gelsin sinyalin artısı ve eksisi arasında devamlı 0,1V ila 0,2V olacaktır. Bu durumda hala hassas preamp katına ses sinyali gidiyor demektir. Bu durumda da ses aslında tam kesilmiyor anlamına gelir. Eee? Ses tam kesilmiyor o zaman?

Nerede yanıldığımı açıklayabilir misiniz?

Sonradan aklıma geldi. Orada BJT kullanmaktansa bildiğimiz MOSFET kullanmak daha akıllıca olurdu. Hangi tür kullanırsanız kullanın Vsd (source-drain) voltajı kesinlikle 0,1Volt'tan daha düşük olacaktır biliyorsunuz. Bu devreyi modifiye edip mosfetli yapmak daha akıllıca olur muydu?
 
Geri
Yukarı