
FM verici tasarımlarında yüksek frekans kararlılığı (stability) elde etmenin en güvenilir yollarından biri PLL (Phase-Locked Loop) kontrol katı eklemektir. Toshiba imzalı TC9122 programlanabilir BCD bölücü entegresi, klasik analog FM vericilerini veya VCO katlarını frekans kayması yapmayan dijital kilitli bir sisteme dönüştürmek için yaygın olarak tercih edilen popüler bir çözümdür.
Bu devrede TC9122 entegresi; referans osilatör, ön bölücü (prescaler) ve alçak geçiren filtre (LPF) katı ile birlikte çalışarak vericinin 87.5 MHz - 108 MHz bant aralığında tam kilitli kalmasını sağlar.
Devre Blok Yapısı ve Çalışma Prensibi
PLL kilit döngüsü 4 ana bloktan oluşur:- VCO (Voltaj Kontrollü Osilatör): Sinyalin üretildiği ana RF katıdır. Varikap diyot (örn. KV1310, BB204 vb.) katoduna uygulanan kontrol voltajına göre frekans üretir.
- Prescaler (Ön Bölücü Katı): VCO'dan gelen yüksek frekanslı RF sinyalini (örn. 100 MHz), TC9122 entegresinin işleyebileceği frekans sınırına düşürür. Bu katta genellikle LB3500, SAB6456 veya MC12017 gibi yüksek frekanslı bölücüler kullanılır.
- TC9122 (Programlanabilir Bölücü): DIP switchler veya BCD anahtarlar vasıtasıyla ayarlanan frekans koduna göre bölme işlemini gerçekleştirir.
- Faz Karşılaştırıcı & LPF (Alçak Geçiren Filtre): Kristal osilatör referans frekansı ile bölücüden gelen sinyalin fazını karşılaştırarak bir DC hata voltajı üretir. Bu voltaj VCO'daki varikap diyoda sürülür.
TC9122 Entegresinin Öne Çıkan Özellikleri
- Programlanabilir BCD Yapısı: Frekans seçimini doğrudan DIP switch veya dip anahtarlar üzerinden yapmaya imkan tanır.
- Hızlı Kilitlenme Süresi: Faz kaçırmadan hızlı şekilde ayarlanan frekansa kilitlenir.
- Temiz RF Çıkışı: Yan bant gürültülerini ve frekans salınımlarını minimuma indirir.
Yapım ve Montaj İpuçları
- RF ve Dijital Şase Ayrımı: TC9122 mantıksal/dijital anahtarlama yaptığı için besleme hattına parazit verebilir. Besleme bacaklarına yakın noktaya 100nF seramik ve 10µF tantal/elektrolitik dekuplaj kondansatörleri yerleştirilmelidir.
- Kutu ve Ekranlama: PLL kontrol kartının RF katını etkilememesi için devre tercihen bakırlı plakada adacık/şase yöntemiyle tasarlanmalı veya RF kutusunun içinde ekranlanmış ayrı bir bölmede tutulmalıdır.
- Voltaj Regülasyonu: TC9122 ve referans katının beslemesi mutlaka 78L05 veya benzeri regüleli sabit 5V hattından sağlanmalıdır. Voltajdaki hafif bir dalgalanma bile kilitlenme voltajını etkileyebilir.
Eklentiler
Son düzenleme: