N-Kanal ve P-Kanal MOSFET Test Cihazı – Çift 555 Entegreli Devre

guclusat

Tanınmış Üye
Süper Moderatör

1792160395351.webp​

N-Kanal ve P-Kanal MOSFET Test Cihazı – Çift 555 Entegreli Devre​

Herkese selamlar dostlar,

Elektronik tamiratlarında veya hurda elektronik kartlardan sökülen yarı iletkenlerin sağlamlığını kontrol etmek bazen zaman alabilir. Özellikle N-kanal ve P-kanal MOSFET'lerin arızalı olup olmadığını belirlemek için multimetreyle yapılan ölçümler her zaman yeterli olmayabilir.

Bu yazıda, iki adet 555 zamanlayıcı entegresi (IC-1 ve IC-2) kullanılarak hazırlanan, MOSFET'lerin temel çalışma durumunu kontrol etmeye ve kanal tipini belirlemeye yardımcı olan bir test cihazını inceliyoruz.

Devrenin temel özellikleri​

  • Besleme gerilimi: 9 V pil.
  • Entegreler: İki adet 555 zamanlayıcı entegresi.
  • Gerilim regülasyonu: Devrede bulunan 5 V regülatör.
  • Güç göstergesi: Yeşil LED-3.
  • Test göstergeleri: LED-1 ve LED-2.
  • Test edilebilen elemanlar: Uygun bağlantı ve çalışma koşulları sağlandığında N-kanal ve P-kanal MOSFET'ler.
555 entegreleriyle oluşturulan osilatör devreleri, test sırasında LED'lerin yanıp sönmesini sağlar. Anahtar konumları değiştirilerek MOSFET'in gate, drain ve source uçları arasındaki bağlantılar farklı koşullarda kontrol edilir.

MOSFET Test Cihazı Nasıl Kullanılır?​

MOSFET, test cihazındaki bağlantı noktalarına doğru şekilde bağlandıktan sonra güç anahtarı açılır. Dört konumlu seçici anahtar kullanılarak MOSFET'in bacakları arasındaki kısa devre durumu ve N-kanal veya P-kanal yapısı kontrol edilebilir.

1. Konum: Gate – Source Kısa Devre Testi​

Bu konumda MOSFET'in Gate (G) ve Source (S) uçları kontrol edilir. IC-1 ve IC-2 olarak belirtilen 555 zamanlayıcı entegreleri çıkışlarını değiştirirken LED devresinin çalışma durumu gözlemlenir.
  • LED-1 ve LED-2 yanıp sönüyorsa: Gate ile Source arasında kısa devre olabileceğini gösterir.
  • LED'ler yanmıyorsa: Bu iki uç arasında belirgin bir kısa devre tespit edilmemiştir.

2. Konum: Gate – Drain Kısa Devre Testi​

Seçici anahtar ikinci konuma getirilir. Bu konumda test bağlantıları Gate (G) ve Drain (D) uçları arasındaki kısa devreyi kontrol edecek şekilde değiştirilir.
  • LED'ler yanıp sönüyorsa: Gate ile Drain arasında kısa devre olabileceği düşünülür.
  • LED'ler yanmıyorsa: Bu iki uç arasında belirgin bir kısa devre tespit edilmemiştir.

3. Konum: Gate Ucuna Pozitif Gerilim Uygulama​

Üçüncü konumda Gate ucuna pozitif yönde bir kontrol gerilimi uygulanır. Drain ve Source uçları LED devresine bağlanır.
  • N-kanal MOSFET: LED-1 ve LED-2 yanıp söner.
  • P-kanal MOSFET: Yalnızca LED-2 yanıp söner.
Bu konum, MOSFET'in kanal tipini ve test devresine verdiği tepkiyi değerlendirmek için kullanılır.

4. Konum: Gate Ucuna Negatif Gerilim Uygulama​

Dördüncü konumda Gate ucuna negatif yönde kontrol gerilimi uygulanır. Drain ve Source uçları yine LED devresi üzerinden kontrol edilir.
  • N-kanal MOSFET: Yalnızca LED-1 yanıp söner.
  • P-kanal MOSFET: LED-1 ve LED-2 yanıp söner.

Drain – Source Kısa Devresi Nasıl Anlaşılır?​

Test açıklamasına göre üçüncü ve dördüncü konumların her ikisinde de LED-1 ve LED-2 birlikte yanıp sönüyorsa Drain (D) ile Source (S) arasında kısa devre olasılığı vardır. Bu durum hem N-kanal hem de P-kanal MOSFET'lerde görülebilir.

Önemli: LED davranışları, devrenin şemasına ve kullanılan bağlantılara bağlıdır. Bu nedenle sonuçlar kesin arıza teşhisi olarak değerlendirilmemelidir. MOSFET'in bacak dizilimini veri sayfasından kontrol edin ve ölçüm öncesinde Gate üzerindeki yükü boşaltın.

Parça Listesi​

AdetParça
2555 zamanlayıcı entegresi veya 1 adet 556 çift zamanlayıcı entegresi
1470 kΩ, 1/4 W direnç
110 kΩ, 1/4 W direnç
14,7 kΩ, 1/4 W direnç
11000 nF (1 µF), 20 V kondansatör
3330 Ω, 1/2 W direnç
21N34 genel amaçlı diyot veya uygun eşdeğeri
2Kırmızı LED
1Yeşil LED
3LED montaj soketi
14 konumlu, 3 kutuplu seçici anahtar
1Seçici anahtar düğmesi
1SPST açma-kapama anahtarı
17805, 5 V regülatör veya eşdeğeri
19 V pil
19 V pil klipsi
19 V pil bağlantı noktası
3Test bağlantıları için bağlantı noktası
1Küçük cihaz kutusu

Test Sırasında Dikkat Edilmesi Gerekenler​

  • MOSFET'in Gate, Drain ve Source bacaklarını veri sayfasından doğrulayın. Bacak sıralaması tüm modellerde aynı değildir.
  • Ölçümden önce MOSFET'in Gate ucundaki yükü boşaltın.
  • Bu cihaz temel kısa devre ve çalışma kontrolü için tasarlanmıştır; MOSFET'in maksimum akımını, açık durum direncini (RDS(on)) veya yüksek gerilim dayanımını doğrulamaz.
  • Güç devrelerinde kullanılacak MOSFET'leri yalnızca bu test cihazının sonucuna bakarak sağlam kabul etmeyin.
  • IGBT'ler için aynı test yönteminin geçerli olduğu varsayılmamalıdır.

Önemli teknik uyarılar​

  • Test öncesinde MOSFET'in gate ucundaki statik elektrik yükü uygun şekilde boşaltılmalıdır.
  • MOSFET'in bacak dizilimi mutlaka veri sayfasından kontrol edilmelidir.
  • LED göstergeleri tek başına kesin arıza teşhisi sağlamaz.
  • Drain-source kısa devresi şüphesinde multimetreyle ek kontrol yapılmalıdır.
  • Bu devre, MOSFET'in iletim direncini, maksimum akım kapasitesini veya yüksek gerilim altındaki çalışma performansını ölçmez.
  • IGBT'ler için aynı test sonuçlarının geçerli olduğu varsayılmamalıdır.

Sonuç​

Çift 555 entegreli bu MOSFET test cihazı, elektronik atölyelerinde N-kanal ve P-kanal MOSFET'lerin temel durumunu hızlıca kontrol etmek için değerlendirilebilir. LED göstergeleri sayesinde farklı test koşullarına verilen tepkiler kolayca gözlemlenebilir.

Bununla birlikte, kesin sağlamlık değerlendirmesi için multimetreyle yapılan ek ölçümler ve gerektiğinde kontrollü yük altında test uygulanması önerilir.

Herkese iyi çalışmalar dilerim!
 
Geri
Yukarı