Bu konuda paylaştığımız devre şeması, 12V Kuru (SLA) ve Jel kurşun-asit akülerin aşırı derecede deşarj olmasını (derin deşarj) önlemek amacıyla tasarlanmıştır. Akülerin voltajı belirli bir kritik seviyenin altına düştüğünde hücreleri kalıcı olarak zarar görür ve ömrü ciddi oranda azalır. Bu devrenin kalbini, bir op-amp çıkışı tarafından sürülen bistable (çift kararlı/hafızalı) bir röle oluşturur.
Devrenin Çalışma Mantığı
Akü voltajı ilk olarak D1, R1, P1 ve R2 elemanları üzerinden düşürülür ve ardından D2 zener diyotu tarafından oluşturulan sabit referans voltajıyla sürekli olarak karşılaştırılır.Akü yüke bağlıyken deşarj olup kutup voltajı P1 potansiyometresi ile belirlenen kritik eşiğin altına düştüğü an, op-amp çıkışı "High" (Lojik 1) seviyesine geçer. Bu durum rölenin konum değiştirmesini (toggle) tetikler ve akü ile yük arasındaki bağlantıyı tamamen keserek aküyü korumaya alır. Akü şarj edildikten veya değiştirildikten sonra, S1 butonuna basılarak yük aküye yeniden güvenle bağlanabilir.
Teknik Detaylar ve Akım Tüketimi
- Röle Seçimi: Prototip devrede Omron marka 5V bistable röle (G6AK-234P-ST-US 5 VDC) kullanılmıştır. Bu rölenin her iki sargısı da 139 $\Omega$ dirence sahiptir (Alternatif olarak kullanılabilen Fujitsu RAL-D 5 W-K rölesinde bu değer 167 $\Omega$'dur).
- Akım Tüketimi: Akü voltajı kritik seviyeye indiğinde ve röle resetlenme (bağlantı kesme) konumuna geçerken devrenin çektiği akım yaklaşık 45 mA civarındadır. Yük aküden ayrıldıktan kısa bir süre sonra akü voltajı (üzerindeki yük kalktığı için) referans voltajının üzerine çıkar; bu esnada reset bobininin enerjisi kesilir ve devrenin stand-by akım tüketimi ultra düşük bir seviye olan 2.5 mA'e düşer.
Hassas Eşik Ayarı (P1)
P1 potansiyometresinin ayar aralığı kasıtlı olarak dar tutulmuştur. Devrede 5.6V'luk bir zener diyot (D2) ve D1 diyotu üzerinde 0.64V'luk bir gerilim düşümü baz alındığında; devre 11.5V ile 11.8V arasındaki kritik bir voltaj aralığında tepki verir. Bu aralık, kullanılan zener diyodun toleransına ve tam değerine bağlı olarak küçük değişiklikler gösterebilir.- Fabrika Ayarı: Potansiyometre (P1) tam orta noktaya getirildiğinde, devre yaklaşık 11.6V seviyesinde tetiklenerek yükü ayırır.
- Geniş Aralık İsteyenler İçin: Daha geniş bir voltaj koruma aralığı elde etmek istiyorsanız, P1 potansiyometresinin değerini herhangi bir sorun yaşamadan daha büyük bir değerle değiştirebilirsiniz.
Son düzenleme:
