12V Akü (Kurşun Asit) için Deşarj Göstergesi

[guclusat]

Kurşun asitli akülerin tamamen deşarj olması durumunda, plakaların zarar görmesi ve akünün kullanılmaz hale gelmesi (sülfatlaşma) riski vardır. Bu devre, deşarj seviyesini algılayarak aküleri bu yıkımdan koruma görevini üstlenir.

12V kurşun asitli akülerin kutup voltajının 10.8 Ohm altına düşmesine izin verilmemelidir. Bu devre, voltaj bu değerin altına düştüğünde bir LED yakarak kullanıcıyı uyarır. Bu kontrolü sağlamak için kararlı bir referans voltajına ve bu referansla mevcut akü voltajını kıyaslayacak bir devreye ihtiyaç duyulur. Her iki koşul da LM 723 entegresi (IC1) tarafından sağlanır.

Devre Çalışma Prensibi​

• Bağlantı: Devrenin giriş terminalleri doğrudan akü kutuplarına bağlanır.
• Referans Voltajı: Giriş voltajı +9.5V'un üzerinde olduğu sürece IC1'in 6 numaralı bacağında (Vref) +7.15V'luk kararlı bir voltaj oluşur. Bu referans voltajı IC1'in 5 numaralı bacağına (evirmeyen giriş) uygulanır.
• Karşılaştırma: Kontrol edilen giriş voltajının bir kısmı, TR1 trimpotu üzerinden IC1'in 4 numaralı bacağına (eviren giriş) iletilir. Bu noktada LM 723 bir voltaj karşılaştırıcı (comparator) olarak çalışır.
• LED Durumu: * 4 numaralı bacaktaki voltaj, 5 numaralı bacaktaki referans voltajından yüksek olduğunda, IC1'in 9 numaralı çıkış bacağı düşük seviyededir (L). Bu durumda Q1 transistörü kesime gider ve LED sönük kalır.
  
  • Akü voltajı düşüp 4 numaralı bacaktaki voltaj, 5 numaralı bacaktaki referansın altına indiğinde, 9 numaralı çıkış yüksek seviyeye (H) çıkar. Q1 iletime geçer ve LED yanarak uyarı verir.

Devrenin Ayarlanması​

Devreyi kalibre etmek için ayarlı bir dış güç kaynağına ihtiyaç vardır:

1. Güç kaynağını 10.8V değerine ayarlayın ve devrenin girişine bağlayın.
2. TR1 trimpotunu, voltaj bu sınırdayken (veya bu sınırın çok az altına indiğinde) LED tam yanacak şekilde yavaşça çevirerek ayarlayın.

Bu devre, 12V kurşun asitli akülerin kullanıldığı her türlü sistemde güvenle kullanılabilir.

 

[seron]

Aşağıdaki resim, akülerin doluluk grafiğidir:


Akü sulu aküyse, 15,6Volta kadar şarj edilip akım kesilmeli ve 13,5V ve C/200 ile tampon şarja alınmalıdır.
Akü jel aküyse, 14,4Volta kadar şarj edilip akım kesilmeli ve... " " "

Aşağıdaki devre, TL431 ile kurulmuş bir akü deşarj göstergesidir:



Trimpot ile akü 12V'ye inince kırmızı yanacak şekilde ayarlanmalıdır. 12V akünün yarı seviyesidir.

Aşağıdaki devre, transistörlü akü deşaj göstergesidir:


Devre denenmiştir ve düzgün çalışmaktadır. Trimpot ile hassas ayar yapılırsa akü zayıfladığında kırmızı LED yanar. İyi seviyedeyse yeşil yanar.

Aşağıdaki buzzer ikazlı devredir:



Akü tam doluyken ses duyulmaz ve LED çalışmaz.
Akü boşaldığında LED'le beraber kısa aralıklı ikaz sesleri duyulur.
Bu devre de test edilmiştir. Aynen kurulursa çok iyi çalışır.

Aşağıdaki devre, bir öncekinin biraz daha geliştirilmiş versiyonudur:



Bu devrede flaşör LED kullanılmıştır. Akü bittiğinde, flaşör LED yanıp sönerken buzzer de aralıklı olarak ötüp susmaya başlar. Böylece kullanıcı akünün bittiğini anlar.

İyi çalışmalar.