Bu şema, bir FM vericisi için oldukça klasik ve etkili bir stereo enkoder (stereo coder) devresine ait. Devre, sağ ve sol ses kanallarını alıp birleştirerek MPX (Multiplex) sinyaline dönüştürüyor.
1. Giriş Katı ve Matrisleme (OP1 - OP5)
- Giriş: Sol (Bu1) ve Sağ (Bu2) kanalları LM741/UA741 op-amplar üzerinden giriyor.
- Toplama ve Fark Alma: OP2 ve OP3 katlarında ses sinyalleri işlenerek $L+R$ (Mono sinyal) ve $L-R$ (Stereo fark sinyali) oluşturuluyor. Bu, FM stereo yayınının temel standardıdır.
2. Osilatör ve Frekans Bölücü (4011, 4013)
- 38kHz Üretimi: Devrenin kalbinde Qz1 (38kHz) kristali ve 4011 (NAND kapıları) entegresi bulunur. Bu kısım, stereo taşıyıcı sinyalini üretir.
- Pilot Sinyali: 4013 (D-Type Flip-Flop) entegresi, 38kHz sinyalini ikiye bölerek 19kHz pilot sinyalini oluşturur. Alıcının (radyonun) yayının stereo olduğunu anlaması için bu 19kHz'lik sinyal şarttır.
3. Anahtarlama Modülatörü (4051)
- CD4051 (Analog Multiplexer): Bu entegre, $L+R$ ve $L-R$ sinyallerini 38kHz hızında anahtarlayarak (switching method) MPX sinyalini oluşturur. Modern stereo enkoderlerde en yaygın kullanılan yöntemlerden biridir.
4. Filtreleme ve Çıkış (OP8, P2, P3)
- MPX Çıkışı: En sağdaki OP8 (TL071) op-ampı, oluşturulan karmaşık MPX sinyalini güçlendirir ve stabilize eder.
- Ayarlar: * P3 (10k): Pilot sinyalinin seviyesini ayarlar (Genelde toplam modülasyonun %8-10'u kadar olmalıdır).
- P2 (50k): Çıkıştaki MPX sinyalinin genliğini (ve dolayısıyla sapmayı/deviation) ayarlar.
Teknik Notlar
- Besleme: Devre tek yönlü +12V DC ile çalışıyor.
- Kullanılan Entegreler: 4011, 4013 ve 4051 gibi standart CMOS serisi çipler kullanılmış. Bunlar piyasada kolayca bulunan ve düşük güç tüketen parçalardır.
