Bobin ve Flyback Trafoları İçin Ring Tester (Ringer) Test Devresi

[guclusat]

Görseldeki devre, bobin ve trafo sargılarındaki kısa devre sarımları hızlıca tespit etmeye yarayan çınlama (ringing) testi prensibiyle çalışır. Sağlam bir bobine darbe uygulandığında sönümlü bir salınım (çınlama) meydana gelirken, kısa devreli sargılarda bu salınım anında sönümlenir.

Devrenin Çalışma Mantığı ve Öne Çıkan Özellikleri:

• Darbe Üreteci (IC1a LM393 & Q1 BC328): LM393 komparatörünün ilk yarısı (IC1a) bir kare dalga osilatör olarak çalışır. Q1 PNP transistörü üzerinden test edilecek bileşene (EARTH ve HOT uçları) kısa darbeler göndererek bobini uyarır.
• Sönüm Algılama (IC1b LM393): Test edilen bobin üzerinde oluşan sönümlü sinüs dalgaları, D2 ve C3/C4 filtre hatları üzerinden IC1b karşılaştırıcısına aktarılır. Her bir salınım tepesi dijital bir darbeye dönüştürülür.
• Görsel Seviye Göstergesi (IC2 CD4015): Üretilen dijital darbeler, CD4015 ikili 4-bit kaydırmalı yazmaç (shift register) entegresine saat (CLK) sinyali olarak girer. Salınım sayısı arttıkça LED'ler sırayla yanar:
  
  • Kırmızı LED'ler (LED1 - LED3): Bobin arızalı, sargılarda kısa devre var veya Q faktörü çok düşük.
  • Sarı LED'ler (LED4 - LED5): Orta kalite veya sınırda bobin/trafo.
  • Yeşil LED'ler (LED6 - LED8): Bobin ve trafo sargıları tam sağlam ve yüksek Q değerine sahip.
• Düşük Besleme Gerilimi: Devre 6V DC (4 adet AAA pil) ile taşınabilir şekilde çalışır.

 

[guclusat]

1. Mesajda yer alan PDF içeriği

Bobin ve Flyback Trafo Test Cihazı (Dick Smith K7205)​

Genel Bakış ve Çalışma Mantığı​

Bu cihaz; TV/monitör tüp trafoları (LOPT/Flyback), saptırma bobinleri ve SMPS anahtarlama trafolarında meydana gelen kısa devreli sarımları (shorted turns) devreden sökmeden (in-circuit) tespit etmek için tasarlanmıştır.

Çalışma prensibi, sağlam bir bobine uygulanan 650mV'luk düşük voltajlı bir darbenin bobin üzerinde oluşturduğu sönümlü salınım (çınlama / ringing) sayısını ölçmeye dayanır.

• Yüksek Q Faktörü (Sağlam Sargı): Salınım uzun sürer ve çok sayıda LED yanar.
• Düşük Q / Kısa Devre Sargı: Yük altında salınım anında sönümlenir ve çok az LED yanar ya da hiç yanmaz.

Gösterge LED Okuma Tablosu​

Yanan LED Sayısı	Durum	Açıklama
6 - 8 LED (Yeşil)	OK (Mükemmel)	Bobin sargıları tam sağlam, Q faktörü yüksek.
4 - 5 LED (Sarı)	??? (Şüpheli/Sınırda)	Bazı özel trafolar sağlam olsa da bu seviyeyi verebilir. Harici söküp tekrar test edilmelidir.
1 - 3 LED (Kırmızı)	Bad (Kötü/Arızalı)	Sargılarda yüksek kayıp veya sarım kısa devresi var.
0 LED (Hiçbiri)	Short (Kısa Devre)	Saptırma bobini, transistör (HOT) veya diyotlarda tam kısa devre var.

Devre Kartı Üzerinde Arıza Arama (İn-Circuit) Adımları​

1. Güç Güvenliği: Test edilecek cihazın fişini çekin ve besleme kondansatörlerini deşarj edin.
2. İlk Ölçüm: Cihazın siyah ucunu şaseye (GND), kırmızı ucunu ise Yatay Çıkış Transistörünün (HOT) kollektör bacağına bağlayın.
3. Seviye Düşükse (0-3 LED):
   
   • Multimetre ile HOT transistöründe, damper diyotlarında ve yüksek voltaj kondansatörlerinde kısa devre olup olmadığını kontrol edin.
   • Trafo ikincil (sekonder) hatlarındaki doğrultucu diyotları kontrol edin.
   • Saptırma bobininin (yoke) soketini karttan çıkartıp tekrar ölçün.
   • Tüm harici elemanlar sağlamsa veya söküldüğünde de düşük LED yanıyorsa Flyback (LOPT) trafosu arızalıdır.

Kılavuzdaki Test Bobini Yapımı (Kalibrasyon Testi)​

Devrenin doğru çalıştığını teyit etmek için kılavuzda verilen test adımı:

1. İki delikli bir Ferrit Nüve (Balun) üzerine yaklaşık 45 tur emaye bakır tel sarın.
2. Tel uçlarını cihaza bağladığınızda 8 LED'in tamamı yanmalıdır.
3. Nüvenin ortasından ekstra bir tel geçirip uçlarını kısa devre ettiğinizde LED sayısı anında 1-2 LED'e düşüyorsa cihazınız %100 doğrulukla çalışıyor demektir.