ESD Nedir? Elektronik Serviste ESD Koruması ve Statik Elektriğin Zararları

[uydudoktoru]

ESD NEDİR?

Elektro statik deşarj......

İnsan vücudunda oluşan Düşük akımlı yüksek Voltajlı gerilimlerdir....Yaklaşık olarak İNsan Vücundu 3000 ile 10000 volt arasında degişebilir..Evet kulaga biraz abartı gelebilir Akım mikro hatta nano amperler seviyesinde olduğu için biz bunları hissedemiyoruz. Sıkca hissedemiyoruz diyeyim çünkü çogumuz yünklü kazakları cıkartırken çıtırdamaları duymuşuzdur yada bir metale dokundugumuzda çarpılma hissine kapılmışızdır.... Bunun nededi vücudumuzdaki elektrigin metale ani atlaması yüzünden oluşmaktadır.....

Gelelim Eletronikle ilgilenenleri asıl ilgilendiren kısıma!!!!

Nedir elektronikçileri ilgilendiren.. Şudur mos-fet fet IGBT ve bu gibi yarı iletkenlerle yapılan biçok malzeme Yüksek akıma karşı dayanıklıdır (Mosffette yapılan anfilerin asırı akımdan dolayı ısındıgı hatta lehimlerinin attı gorulmustur ama tekrar geri lehimlendiginde aynı tempoda calıstıgı şaşırtmamalı) Ama bu yarı iletkenler Yüksek gerilimlere dayanamaz...
ESD ile ilgisi de şu arkadaşlar Vücuttaki yüksek elektrik bu yarı iletkenleri rahatlıkla bozabilir..Elinizi bir dokunmanız bu malzemelerin bazulmasına sebeb olabilir .... Siz malzemeyi sıfır alırsınız ama taktıgınızda çalışmaz sorun nerde diye aramayın sorun sizde vücutaki elektrik...

PEki nasıl engellicez bu ESD yi...

Hemen söyleyim arkadaşlar.
-Büyük firmalarda bunu önlemek için çeşitli yöntemler kullanılırlar
-Havanın nem ortamını %60 Seviyelerinde ayarlamak
-Topraklanmıs bileklikler kullanmak(Bilekliklerin baglandıgı toprak hattı 10 ohm dan fazla olmamalı)
-Anti statik önlük Giymek
-Toprak lı zemin kaplaması (10 ohm standardı burdada geçerli)
-Topuk bandı kullanmak (Anti statik zemin için)
-Malzemelerin bozulmasını önlemek için Aniti statik kılıflar (kılıfların belli bir ömrü vardır...)

Ek Bilgi = Yurt dişinda ESD ile ilgili özel kurslar bile mevcuttur...Alıntıdır

 

[guclusat]

ESD Nedir? Elektronik Serviste ESD Koruması ve Statik Elektriğin Zararları​

ESD (Electrostatic Discharge), farklı elektriksel potansiyele sahip iki cisim arasında oluşan ani elektrostatik boşalmadır. Günlük hayatta halı üzerinde yürüdükten sonra metal bir cisme dokunduğumuzda hissettiğimiz küçük elektrik çarpması bunun en bilinen örneklerinden biridir.

İnsan vücudu farkında olmadan statik elektrik yükü biriktirebilir. Bu yük boşaldığında oluşan gerilim çok yüksek değerlere ulaşabilse de boşalma süresi çok kısa olduğu için genellikle ciddi bir elektrik çarpması oluşturmaz. Ancak aynı olay bir elektronik komponentin üzerinde gerçekleştiğinde sonuç tamamen farklı olabilir.

Elektronik komponentler neden ESD'den zarar görür?​

Özellikle MOSFET, IGBT, CMOS entegreler, mikrodenetleyiciler, EEPROM, Flash bellekler, RF devreleri ve hassas sensörler, elektrostatik boşalmaya karşı hassas olabilir.

ESD hasarı iki şekilde ortaya çıkabilir:

• Ani hasar: Komponent dokunulduğu anda tamamen bozulabilir.
• Gizli hasar: Komponent çalışmaya devam eder ancak iç yapısı zarar gördüğü için daha sonra arızalanabilir veya güvenilirliği azalabilir.

Bu nedenle yeni satın alınmış bir komponentin devreye takıldığında çalışmaması her zaman komponentin fabrikadan arızalı geldiği anlamına gelmez. Yanlış taşıma, depolama veya montaj sırasında oluşan ESD de sebep olabilir.

ESD sadece MOSFET'lerde görülmez​

ESD hassasiyeti yalnızca güç yarı iletkenleriyle sınırlı değildir. Özellikle modern elektronik cihazlarda:

• Mikrodenetleyiciler
• CPU ve işlemciler
• RAM ve bellekler
• EEPROM / Flash
• CMOS entegreler
• RF entegreleri
• ADC/DAC devreleri
• Dokunmatik kontrol entegreleri
• Sensörler
• Kamera ve görüntü sensörleri
• SMD transistörler
• MOSFET ve IGBT'ler

ESD açısından dikkat edilmesi gereken komponentler arasındadır.

ESD korumasında temel prensip​

ESD'yi tamamen ortadan kaldırmak yerine statik yükün kontrollü şekilde oluşmasını ve boşalmasını sağlamak gerekir.

Elektronik servis ortamında bunun için:

Antistatik bileklik:
Teknisyenin vücudunda biriken statik yükün kontrollü şekilde boşaltılmasına yardımcı olur.

Antistatik çalışma matı:
PCB ve komponentlerin üzerinde çalışıldığı yüzeyin statik yük oluşturmasını azaltır.

ESD uyumlu zemin:
Özellikle profesyonel üretim ve servis alanlarında kullanılır.

Antistatik poşet ve kutular:
MOSFET, entegre, mikrodenetleyici ve diğer hassas komponentlerin depolanması ve taşınmasında önemlidir.

Topraklama ve ESD kontrol sistemi:
Profesyonel çalışma alanlarında personel, çalışma yüzeyi ve ekipmanların ESD kontrol sistemiyle birlikte değerlendirilmesi gerekir.

Komponente çıplak elle dokunmak neden sakıncalıdır?​

Bir entegreyi veya MOSFET'i elimize aldığımızda vücudumuzdaki statik yük komponentin pinlerine aktarılabilir. Boşalma çok kısa sürdüğü için çoğu zaman bunu hissetmeyiz.

Bu nedenle özellikle hassas SMD komponentlerde pinlere, gate uçlarına veya açıkta kalan bağlantı noktalarına gereksiz yere dokunulmamalıdır.

Antistatik poşetlerin önemi​

ESD hassas komponentler normal plastik poşetlerde saklanmamalıdır. Normal plastikler statik elektrik oluşturabilir veya yükü komponent üzerinde tutabilir.

ESD için üretilmiş antistatik/ESD korumalı ambalajlar komponentin taşınması sırasında oluşabilecek elektrostatik boşalma riskini azaltır.

Serviste ESD için pratik kurallar​

Elektronik tamir sırasında şu alışkanlıklar oldukça önemlidir:

1. Komponente dokunmadan önce uygun ESD önlemini alın.
2. PCB'yi gereksiz yere komponent pinlerinden tutmayın.
3. Hassas entegreleri antistatik ambalajında saklayın.
4. Çalışma masasını ESD açısından uygun hale getirin.
5. Normal plastik, köpük ve benzeri statik elektrik oluşturabilecek malzemeleri hassas komponentlerden uzak tutun.
6. MOSFET ve CMOS entegrelerin özellikle açıkta kalan uçlarına dokunmayın.
7. PCB'yi montaj sırasında uygun yüzey üzerinde tutun.
8. Komponentleri devreye takmadan önce ESD önlemlerini tamamlayın.
9. Arızalı komponenti söküp yenisini takarken de ESD kurallarına devam edin.
10. Hassas komponentleri doğrudan normal plastik kutularda depolamayın.

Nem ve ESD ilişkisi​

Ortamın nem seviyesi statik elektrik oluşumunu etkileyebilir. Çok kuru ortamlarda statik yük oluşumu daha kolay hale gelebilir. Eski forum yazısında da nem kontrolü ESD önlemleri arasında belirtilmiş.

Ancak yalnızca ortam nemini artırmak ESD koruması için yeterli değildir. Profesyonel uygulamalarda kontrollü topraklama, ESD çalışma alanı, uygun ekipman ve prosedürler birlikte kullanılmalıdır.

Sonuç​

ESD, elektronik servis sırasında çoğu zaman gözle görülmeyen ancak hassas komponentlerde ciddi arızalara yol açabilen bir problemdir. Özellikle günümüzde SMD komponentlerin ve yüksek yoğunluklu entegrelerin kullanımının artmasıyla ESD konusunda dikkatli olmak daha da önem kazanmıştır.