Basit Transistörlü Flip-Flop Devresi – 0,5 Hz LED Flasher | BC548

Bu devre dijital elektroniğin temel devresi olan flip-flop ların çalışma mantığını kavramak için en temel ve basit bir devredir. Özellikle elektroniğe yani başlayanlar için yapımı kolay ve basit bir devredir. Devrenin frekansı 0,5Hz olarak devre elemanları hesaplanmıştır[/TD]

DEVRENİN AÇIK ŞEMASI

Malzeme Listesi​

Çalışma Özeti​

Kondansatörlerin sırayla şarj/deşarj olması, Q1 ve Q2 transistörlerinin dönüşümlü olarak iletime geçmesini sağlar. Böylece LED'ler sırayla yanıp söner ve basit bir astable multivibrator (kararsız multivibratör) elde edilir.

Yaklaşık frekans: 0,5 Hz
Yaklaşık periyot: 2 saniye

Basit Flip-Flop Devresi

Bu devrede bulunan lamba sürekli olarak yanıp söner maliyeti az olması nedeniyle denenmeye değer!

MALZEMELER:
lm3909 1adet
led 1adet
100nF 1adet

Ayarli Flip Flop Devresi

Potansiyometre Ayarlı Flip-Flop Devresi – Ayarlanabilir LED Flaşör​

Bu devre, klasik iki transistörlü kararsız multivibratör (astable multivibrator) yapısının potansiyometre ile hız ayarlanabilir hale getirilmiş versiyonudur. RV1 potansiyometresi çevrilerek LED'lerin nöbetleşe yanıp sönme hızı manuel olarak değiştirilebilir.

Devrenin Çalışma Prensibi​

Devrede Q1 ve Q2 transistörleri birbirlerini sırayla iletime ve kesime götürür. C1 ve C2 kondansatörlerinin şarj/deşarj süreleri ise transistörlerin anahtarlama zamanını belirler.

RV1 (100 kΩ) çevrildiğinde beyz devresindeki toplam direnç değişir. Böylece RC zaman sabiti değişir ve LED'lerin yanıp sönme hızı ayarlanabilir.

• RV1 minimum konumda: Toplam direnç yaklaşık 10 kΩ seviyesindedir. Kondansatörler daha hızlı şarj/deşarj olur ve LED'ler hızlı yanıp söner.
• RV1 maksimum konumda: Toplam direnç yaklaşık 110 kΩ seviyesine çıkar. Şarj/deşarj süresi uzar ve LED'lerin yanıp sönme hızı azalır.
• R2 ve R3 (10 kΩ): Potansiyometre minimum konuma geldiğinde beyz akımını sınırlayarak transistörleri korur.
• R1 ve R4 (470 Ω): LED'lerden geçen akımı sınırlar.

Bu yapı, elektronik öğrenmeye başlayanlar için transistör anahtarlama, RC zaman sabiti ve flip-flop benzeri ardışık çalışma mantığını uygulamalı olarak görmek açısından oldukça kullanışlıdır.

Malzeme Listesi​

Devrenin Özellikleri​

Besleme: +5 V DC
Hız ayarı: RV1 100 kΩ
LED: 5 mm
Transistör: BC547
Devre tipi: Astable Multivibrator
Çıkış: Alternatif yanıp sönen LED'ler

Görseldeki devre, Astable Multivibrator (Kararsız Çift Kararlı Devre) olarak bilinen iki LED’li sıralı flaşör devresidir.

Çalışma Prensibi

• Çapraz Geribesleme: Devredeki iki transistör (BC547/BC548), elektrolitik kondansatörler üzerinden birbirinin BEYZ (Base) uçlarına çapraz olarak bağlanmıştır.
• Kondansatörlerin Şarjı ve Kesim: Bir transistör iletime geçtiğinde ilgili LED yanar ve bağlı olduğu kondansatör şarj olmaya başlar. Şarj dolduğunda karşıdaki transistörün beyz gerilimini düşürerek onu KESİME götürür.
• Anahtarlama (Flip-Flop Becerisi): Şarj ve deşarj döngüsü R2/R3 dirençleri ve C1/C2 kondansatörleri üzerinden sürekli tekrarlanır. Bu sayede iki LED belirgin bir zaman aralığıyla nöbetleşe yanıp söner.

Elemanların Görevleri

• Dış Dirençler (470 Ω): LED'lerin üzerinden geçen akımı sınırlayarak LED'lerin ve transistörlerin yanmasını önler.
• İç Dirençler (100k - 150k Ω): Transistörlerin beyz uçlarını tetiklemek ve kondansatörlerin deşarj süresini (flaşör frekansını) belirlemek için kullanılır.
• BC547 / BC548 NPN Transistörler: Güç kaynağının GND hattını LED'lere bağlayarak anahtarlama görevi görür.
• Elektrolitik Kondansatörler: Nöbetleşe iletime geçmeyi sağlayan zamanlama (zaman sabiti, T = 0.7x R x C) elemanlarıdır.

1.Mesak pcb ekte yeralmaktadır.