Hassas Gecikme Zamanlayıcısı (Delay Timer)
Bu devre, basit bir RC (Direnç-Kondansatör) zamanlama prensibiyle çalışır ve süre sonunda shrill (keskin) bir tonla sizi uyarır. Kompakt yapısı sayesinde her türlü kutuya kolayca sığabilir.1. Devrenin Çalışma Mantığı
- Zamanlama Süreci: S1 anahtarı +9V konumuna alındığında, C1 kondansatörü R1 ve R2 dirençleri üzerinden yavaşça şarj olmaya başlar.
- Tetikleme: C1 üzerindeki voltaj yaklaşık 5.5 Volt seviyesine ulaştığında, D2 Zener diyotu (3.9V) iletime geçer.
- Darlington Kazancı: Zener'den geçen zayıf akım, Q1 ve Q2 transistörlerinden oluşan Darlington çiftine ulaşır. Bu yapı akımı çok yüksek oranda yükselterek buzzer'ın (BZ1) çalmasını sağlar.
- Sıfırlama (Reset): S1 anahtarı R3 konumuna getirildiğinde, C1 kondansatörü R3 direnci ve D1 diyotu üzerinden hızla deşarj edilir, böylece devre yeni bir zamanlama için hazır hale gelir.
2. Teknik Özellikler ve Ayarlar
- Zaman Aralığı: R1 trimpotu kullanılarak gecikme süresi 30 saniye ile 120 saniye (2 dakika) arasında hassas bir şekilde ayarlanabilir.
- Besleme: 9V pil ile uzun süre çalışabilir çünkü devre bekleme modunda çok düşük akım tüketir.
- Uyarı: Çıkışta kullanılan BZ1, 9V ile çalışan solid-state (statik) bir buzzer'dır.
3. Malzeme Listesi (Parts List)
- Transistörler: 2 x 2N3904 (NPN Darlington yapısı için).
- Diyotlar: * 1 x 1N4002 (Deşarj koruma diyotu).
- 1 x 1N748A (3.9V Zener diyot).
- Dirençler:
- R1: 200K Ohm Trimpot (Süre ayarı için).
- R2: 62K Ohm (Sabit direnç).
- R3: 330 Ohm (Hızlı deşarj direnci).
- Kapasitör: C1: 470 uF / 25V Elektrolitik (Zamanlama kapasitörü).
- Diğer: 9V Buzzer, 9V Pil, SPDT Sürgülü Anahtar.
