guclusat

Tanınmış Üye
Süper Moderatör

1775828351435.webp

Hassas Gecikme Zamanlayıcısı (Delay Timer)

Bu devre, basit bir RC (Direnç-Kondansatör) zamanlama prensibiyle çalışır ve süre sonunda shrill (keskin) bir tonla sizi uyarır. Kompakt yapısı sayesinde her türlü kutuya kolayca sığabilir.

1. Devrenin Çalışma Mantığı

  • Zamanlama Süreci: S1 anahtarı +9V konumuna alındığında, C1 kondansatörü R1 ve R2 dirençleri üzerinden yavaşça şarj olmaya başlar.
  • Tetikleme: C1 üzerindeki voltaj yaklaşık 5.5 Volt seviyesine ulaştığında, D2 Zener diyotu (3.9V) iletime geçer.
  • Darlington Kazancı: Zener'den geçen zayıf akım, Q1 ve Q2 transistörlerinden oluşan Darlington çiftine ulaşır. Bu yapı akımı çok yüksek oranda yükselterek buzzer'ın (BZ1) çalmasını sağlar.
  • Sıfırlama (Reset): S1 anahtarı R3 konumuna getirildiğinde, C1 kondansatörü R3 direnci ve D1 diyotu üzerinden hızla deşarj edilir, böylece devre yeni bir zamanlama için hazır hale gelir.

2. Teknik Özellikler ve Ayarlar

  • Zaman Aralığı: R1 trimpotu kullanılarak gecikme süresi 30 saniye ile 120 saniye (2 dakika) arasında hassas bir şekilde ayarlanabilir.
  • Besleme: 9V pil ile uzun süre çalışabilir çünkü devre bekleme modunda çok düşük akım tüketir.
  • Uyarı: Çıkışta kullanılan BZ1, 9V ile çalışan solid-state (statik) bir buzzer'dır.

3. Malzeme Listesi (Parts List)

  • Transistörler: 2 x 2N3904 (NPN Darlington yapısı için).
  • Diyotlar: * 1 x 1N4002 (Deşarj koruma diyotu).
    • 1 x 1N748A (3.9V Zener diyot).
  • Dirençler:
    • R1: 200K Ohm Trimpot (Süre ayarı için).
    • R2: 62K Ohm (Sabit direnç).
    • R3: 330 Ohm (Hızlı deşarj direnci).
  • Kapasitör: C1: 470 uF / 25V Elektrolitik (Zamanlama kapasitörü).
  • Diğer: 9V Buzzer, 9V Pil, SPDT Sürgülü Anahtar.

Süreyi Uzatmak

Eğer üyelerimiz 2 dakikadan daha uzun süreler (örneğin 5-10 dakika) isterlerse, C1 kondansatörünün değerini (Örn: 1000 uF) veya R1-R2 dirençlerinin değerini artırabilirler. Ancak çok uzun sürelerde kondansatörün sızıntı akımı (leakage) hassasiyeti bozabilir, bu yüzden 470 uF ideal bir seçimdir.
 
Geri
Yukarı