[Uygulama] Isıya Duyarlı Otomatik Fan Kontrol Devresi (Gürültüsüz Çalışma)
- Konuyu başlatan uydudoktoru
- Başlangıç Tarihi
NTC Kontrollü Otomatik Fan Sürücü Devresi (12V)
Bu devre, ortam sıcaklığına göre bir motoru (fanı) otomatik olarak devreye sokan ve hızını ayarlayan iki transistörlü bir sürücü devresidir.Devre Şeması Analizi
- Algılama: Devrenin girişinde 10k değerinde bir NTC (Termistör) bulunur. Sıcaklık arttıkça NTC'nin direnci düşer ve VT1 transistörünün beyz ucuna giden voltaj artar.
- Kontrol (VT1): BC547 (veya Rus muadili KT3102) transistörü, NTC'den gelen sinyali güçlendirir. HL1 LED'i devrenin aktif olduğunu görsel olarak belirtir.
- Güç Katı (VT2): KT816G (PNP tipi bir güç transistörü) motoru sürer. Sıcaklık yükseldikçe VT2 daha fazla iletime geçer ve fan döner.
- Hassasiyet Ayarı: R1 (4.7k) ve R3 (470 $\Omega$ ) potansiyometreleri/trimpotları sayesinde fanın hangi sıcaklıkta dönmeye başlayacağını ince bir şekilde ayarlayabilirsiniz.
Malzeme Listesi
| Bileşen | Değer / Model | Açıklama |
| VT1 | BC547 | NPN Küçük Sinyal Transistörü |
| VT2 | KT816G veya BD140 | PNP Güç Transistörü (Soğutucu takılması önerilir) |
| NTC | 10k | Sıcaklık Sensörü |
| R1 | 4.7k (Trimpot) | Eşik Değer Ayarı |
| R3 | 470 $\Omega$ (Trimpot) | Hassasiyet Ayarı |
| R2 | 4.7k | Direnç |
| R4 | 120 $\Omega$ | Direnç |
| R5, R6 | 2.2k | Direnç |
| R7 | 180 $\Omega$ | Motor Paralel Direnci |
| HL1 | LED | Çalışma Göstergesi |
| M | 12V DC Motor | Fan |
Montaj ve Ayar İpuçları
- Ayar: Devreyi kurduktan sonra fanın durmasını istediğiniz en yüksek sıcaklıkta R1 ve R3 trimpotlarını çevirerek fanın dönmeye başladığı noktayı bulun.
- Soğutucu: Eğer yüksek akımlı bir fan kullanacaksanız, VT2 (KT816G/BD140) transistörüne küçük bir alüminyum soğutucu takmanız devrenin ömrünü uzatacaktır.
- Diyot Koruması: (Ekstra Öneri) Motorun oluşturacağı ters EMK'dan transistörü korumak için motor uçlarına ters bir 1N4007 diyot eklemek forumdaki arkadaşlar için iyi bir tavsiye olur.
Eklentiler
Son düzenleyen: Moderatör:
Bir fan takometresi kullanılıyorsa, kontrol transistörünü fan topraklama kablosuna bağlamak artık mümkün değildir. Bu nedenle dahili karşılaştırıcı transistörü uygun değildir. Bu durumda +12 V fan devresini regüle edecek ilave bir transistöre ihtiyaç duyulur. Prensip olarak, karşılaştırıcıdaki devreyi hafifçe değiştirmek mümkündü.
