Ton Kontrol Devre Şemaları | Bass, Treble ve Aktif Ton Kontrol Devreleri

[guclusat]

LF351 ile 3 Bantlı Ton Kontrol Devresi​

Bu devre, ses sinyalinin düşük, orta ve yüksek frekanslarını ayrı ayrı ayarlamak için tasarlanmış üç bantlı bir ton kontrol devresidir.

Devrede LF351 op-amp kullanılmıştır. Ton kontrolü sayesinde bas, orta ve tiz frekanslar bağımsız olarak yükseltilebilir veya zayıflatılabilir.

Devrenin yaklaşık olarak;

• Düşük frekans (Bass): 50 Hz
• Orta frekans (Mid): 1 kHz
• Yüksek frekans (Treble): 10 kHz bantlarında çalışması amaçlanmıştır.

Devrenin Özellikleri​

Özellik	Değer
Op-amp	LF351
Ton kontrolü	3 bant
Bass frekansı	50 Hz
Mid frekansı	1 kHz
Treble frekansı	10 kHz
Ton kontrol derinliği	±20 dB
Belirtilen besleme	18 V
Çalışma besleme aralığı	6 – 30 V

Ton Kontrolleri​

Devrede üç ayrı frekans bölgesi kontrol edilir.

BASS – 50 Hz:
Düşük frekansları kontrol eder. Bas seslerin daha güçlü veya daha zayıf duyulmasını sağlar.

MID – 1 kHz:
Sesin orta frekans bölgesini düzenler. Özellikle vokal ve birçok enstrümanın karakterinin belirlenmesinde etkilidir.

TREBLE – 10 kHz:
Yüksek frekansları kontrol eder. Tizlerin ve sesin parlaklığının ayarlanmasını sağlar.

Ton Kontrol Aralığı​

Devrenin ton kontrol derinliği, 18 V besleme geriliminde yaklaşık ±20 dB olarak belirtilmiştir.

Bu değer, ilgili frekans bandının merkez konumdan itibaren yaklaşık 20 dB artırılabileceği veya azaltılabileceği anlamına gelir.

Besleme Gerilimi​

Devre 6 V ile 30 V arasında bir besleme gerilimiyle çalışabilecek şekilde tasarlanmıştır.

Ancak LF351'in besleme sınırları ve kullanılan devre yapısı dikkate alınarak, uygulamada şemada belirtilen besleme gerilimine uygun hareket edilmelidir.

Besleme gerilimi yükseldikçe op-amp'ın sinyal işleme için kullanılabilir gerilim alanı da artacağından, ses sinyalinin daha geniş bir aralıkta işlenmesi mümkün olabilir.

Kullanım Alanları​

Bu üç bantlı ton kontrol devresi;

• Stereo ve mono ses sistemleri
• DIY amplifikatör projeleri
• Preamplifikatör devreleri
• Aktif hoparlör sistemleri
• Müzik ve ses düzenleme devreleri
• Basit equalizer uygulamaları gibi projelerde kullanılabilir.

Özet​

LF351 + 3 bantlı ton kontrol devresi, ses sinyalinin 50 Hz, 1 kHz ve 10 kHz bölgelerini ayrı ayrı ayarlayabilen pratik bir analog equalizer katıdır. ±20 dB civarındaki kontrol aralığı sayesinde sesin bas, orta ve tiz karakteri belirgin şekilde değiştirilebilir.

 

[guclusat]

TL082 ile Stereo Aktif Ton Kontrol ve Ön Yükselteç Devresi​

Bu devre, TL082 çift op-amp entegresi kullanılarak hazırlanmış iki kanallı (stereo) bir aktif ton kontrol ve ön yükselteç devresidir.

TL082'nin içerisinde bulunan iki ayrı op-amp katı, stereo ses sinyalinin işlenmesinde kullanılır. Devrede giriş sinyalleri ton kontrol katından geçirilerek bas, tiz ve genel ses karakterinin ayarlanmasına olanak sağlayan aktif bir filtreleme yapısı oluşturulmuştur.

Devrenin Genel Özellikleri​

Özellik	Değer
Op-amp	TL082
Kanal sayısı	2 (Stereo)
Devre yapısı	Aktif ton kontrol + ön yükselteç
Besleme	+5 V / 0 V / -5 V
Giriş	X1
Çıkış	Вых. 1 / Вых. 2
Ortak şase	Общ.
Ton kontrol potansiyometreleri	100 kΩ ve 500 kΩ
Çıkış seviye potansiyometreleri	10 kΩ

TL082 ve Besleme Katı​

Devrenin aktif elemanı TL082 çift op-amp entegresidir. Şemada entegre içerisindeki iki op-amp ayrı ayrı A1.1 ve A1.2 şeklinde gösterilmiştir.

Devre simetrik ±5 V besleme ile çalışmaktadır:

• +5 V: Pozitif besleme
• 0 V: Ortak şase
• -5 V: Negatif besleme

Besleme hatlarında bulunan C4 ve C6 kondansatörleri, op-amp beslemesinin filtrelenmesine ve devre üzerindeki istenmeyen yüksek frekanslı parazitlerin azaltılmasına yardımcı olur.

Stereo Giriş Katı​

Ses sinyali X1 üzerinden devreye uygulanır.

Giriş sinyalleri, C1 ve C8 kuplaj kondansatörleri üzerinden ilgili kanalın op-amp ve ton kontrol katlarına aktarılır. Bu kondansatörler DC bileşenin ses sinyalinden ayrılmasını sağlayarak sonraki katlara AC ses sinyalinin aktarılmasına yardımcı olur.

Devre iki ayrı kanal içerdiğinden sağ ve sol ses sinyalleri birbirinden bağımsız olarak işlenebilir.

Aktif Ton Kontrol Katı​

Devrenin temel bölümünü, dirençler, kondansatörler ve potansiyometrelerden oluşan aktif frekans dengeleme ağı oluşturur.

Ton kontrol katında;

• RP1 – 100 kΩ
• RP2 – 100 kΩ
• RP3 – 500 kΩ

potansiyometreleri kullanılmaktadır.

Bunlara ek olarak R1–R14 arasındaki dirençler ve C2, C3, C5, C7, C9, C10 kondansatörleri frekans karakteristiğinin belirlenmesinde görev yapar.

Bu yapı sayesinde ses sinyalinin frekans cevabı değiştirilerek daha baslı, daha parlak veya daha dengeli bir ses karakteri elde edilebilir.

Çıkış Katı​

Ton kontrolünden geçirilen sinyaller A1.1 ve A1.2 op-amp çıkışlarından alınır.

Çıkış sinyalleri;

C11 ve C12

kondansatörlerinden geçtikten sonra RP4 ve RP5 10 kΩ potansiyometrelerine uygulanır.

Bu potansiyometreler iki kanalın çıkış seviyesinin ayarlanmasını sağlar.

Sonrasında sinyaller:

• Вых. 1 → Çıkış 1
• Вых. 2 → Çıkış 2

terminallerinden alınır.

Potansiyometreler​

Eleman	Değer	Görevi
RP1	100 kΩ	Ton kontrolü
RP2	100 kΩ	Ton kontrolü
RP3	500 kΩ	Frekans/ton ayarı
RP4	10 kΩ	Çıkış seviye ayarı
RP5	10 kΩ	Çıkış seviye ayarı

Kondansatörler​

Eleman	Görevi
C1, C8	Giriş kuplajı
C2, C3, C5, C7, C9, C10	Ton kontrol ve frekans dengeleme ağı
C4, C6	Besleme filtreleme/dekuplaj
C11, C12	Çıkış kuplajı

Devrenin Sinyal Akışı​

X1 Giriş → C1/C8 → TL082 giriş katı → Aktif ton kontrol ağı → A1.1/A1.2 → C11/C12 → RP4/RP5 → Stereo çıkış

Bu yapı, harici bir güç amplifikatörünün girişinden önce kullanılabilecek bir stereo preamplifikatör ve aktif ton kontrol katı olarak değerlendirilebilir.

Sonuç​

TL082 ile hazırlanan bu stereo devre, düşük besleme gerilimiyle çalışan kompakt bir aktif ton kontrol ve ön yükselteç çözümüdür. Simetrik ±5 V besleme, çift op-amp yapısı ve ayrı çıkış seviye ayarları sayesinde çeşitli DIY ses sistemlerinde ve güç amplifikatörü ön katlarında kullanılabilir.

 

[Debasish R]

Eki Görüntüle 32277
Apex ml3

please upload Gerber files.

 

[guclusat]

KT3102E ile Transistörlü Preamplifikatör ve Ton Kontrol Devresi​

Şekil 3 (Рис.3) olarak verilen bu devre, iki adet KT3102E NPN transistör kullanılarak tasarlanmış transistörlü bir ses ön yükselteci (preamplifikatör) ve ton kontrol devresidir.

Devre, 12 V DC besleme ile çalışmakta ve girişteki düşük seviyeli ses sinyalini yükselttikten sonra orta bölümde bulunan ton kontrol ve filtre ağı üzerinden geçirerek çıkışa aktarmaktadır.

İki transistörlü yapı sayesinde sinyal önce VT1 katında yükseltilmekte, ardından ton kontrolünden geçirilen sinyal VT2 katında tekrar yükseltilerek OUT çıkışına gönderilmektedir.

Devrenin Genel Özellikleri​

Özellik	Değer / Açıklama
Devre tipi	Transistörlü preamplifikatör + ton kontrol
Aktif eleman	2 × KT3102E NPN
Besleme	+12 V DC
Giriş	IN / X1
Çıkış	OUT
İlk yükseltme	VT1 – KT3102E
İkinci yükseltme	VT2 – KT3102E

+12 V Besleme ve Filtreleme​

Devre +12 V DC besleme ile çalışmaktadır.

Besleme hattında bulunan C2 (100 µF), R4 (1 kΩ) ve C4 (220 µF) elemanları, devrenin besleme hattındaki parazit ve gürültünün azaltılması amacıyla kullanılan filtreleme bölümünü oluşturur.

Özellikle ses devrelerinde besleme hattındaki gürültünün yükseltilerek çıkışa taşınmaması önemlidir. Bu nedenle preamplifikatör katının beslemesinin filtrelenmesi devrenin daha temiz çalışmasına yardımcı olur.

Giriş ve İlk Yükseltme Katı – VT1​

Ses sinyali IN / X1 girişinden devreye uygulanır.

Giriş sinyali C1 (10 µF) kondansatörü üzerinden ilk yükseltme katına aktarılır. C1, girişteki DC bileşeni ayırarak ses sinyalinin VT1 katına kuplaj edilmesini sağlar.

İlk yükseltme katında KT3102E NPN transistör (VT1) kullanılmıştır.

Transistörün çalışma noktasının belirlenmesinde:

• R1 = 560 kΩ
• R2 = 470 kΩ

dirençleri görev yapmaktadır.

Bu kat, devreye uygulanan düşük seviyeli ses sinyalinin ilk gerilim yükseltmesini gerçekleştirir.

Ton Kontrol ve Filtreleme Katı​

VT1 tarafından yükseltilen ses sinyali, devrenin orta bölümündeki ton kontrol ve frekans filtreleme ağına gönderilir.

Bu bölümde çeşitli direnç ve kondansatörler kullanılarak ses sinyalinin frekans karakteristiği şekillendirilir.

Devrede bulunan başlıca kondansatörler:

Eleman	Değer	Görevi
C3	10 µF	Sinyal kuplajı / ton katı
C5	0,01 µF (10 nF)	Yüksek frekans filtreleme
C6	0,1 µF (100 nF)	Frekans dengeleme
C7	6800 pF (6,8 nF)	Ton kontrol / filtreleme
C8	0,033 µF (33 nF)	Frekans filtreleme

Bu kondansatörlerle birlikte R5–R10 arasındaki dirençler, devrenin frekans cevabının belirlenmesine yardımcı olur.

İkinci Yükseltme Katı – VT2​

Ton kontrol ve filtreleme bölümünden çıkan sinyal, C9 kuplaj kondansatörü üzerinden ikinci yükseltme katına aktarılır.

Bu katta ikinci KT3102E NPN transistör (VT2) kullanılmıştır.

VT2'nin çalışma ve yükseltme koşullarını belirleyen temel elemanlar şunlardır:

Eleman	Değer	Görevi
R11	560 kΩ	Geri besleme / öngerilim
R12	10 kΩ	Kollektör direnci
R13	2,2 kΩ	Emiter direnci

VT2 katında tekrar yükseltilen ve ton karakteri düzenlenmiş olan ses sinyali, çıkış kuplaj kondansatörü C10 (10 µF) üzerinden OUT terminaline aktarılır.

Sinyal Akışı​

Devrenin çalışma sırası kısaca şu şekildedir:

IN / X1 → C1 → VT1 (KT3102E) → Ton Kontrol ve Filtre → C9 → VT2 (KT3102E) → C10 → OUT

Bu yapı sayesinde girişteki ses sinyali önce yükseltilir, daha sonra istenen frekans karakterine göre filtrelenir ve ikinci transistör katında tekrar yükseltilerek çıkışa aktarılır.

Parça Listesi​

Eleman	Değer
VT1, VT2	KT3102E
C1	10 µF
C2	100 µF
C3	10 µF
C4	220 µF
C5	0,01 µF
C6	0,1 µF
C7	6800 pF
C8	0,033 µF
C9, C10	10 µF
R1	560 kΩ
R2	470 kΩ
R4	1 kΩ
R5 – R10	Ton kontrol ve filtreleme ağı
R11	560 kΩ
R12	10 kΩ
R13	2,2 kΩ

Sonuç​

KT3102E ile tasarlanan bu transistörlü preamplifikatör, 12 V DC besleme ile çalışabilen iki kademeli bir ses yükseltici ve ton kontrol devresidir.

VT1 giriş sinyalinin ilk yükseltmesini gerçekleştirirken, orta bölümdeki RC ağları ses sinyalinin frekans karakterini düzenler. VT2 ise işlenmiş sinyali tekrar yükselterek C10 üzerinden OUT çıkışına aktarır.

Devre; DIY amfi projeleri, eski ses cihazlarının ön yükselteç katları, basit ton kontrol uygulamaları ve düşük gerilimli ses sistemleri için değerlendirilebilir.

 

[guclusat]

NE5532 ile 2 Farklı Aktif Ton Kontrol ve Preamplifikatör Devresi​

Aşağıda, NE5532 kullanılarak hazırlanmış iki farklı aktif ton kontrol ve ön yükselteç devresi bulunmaktadır.
Her iki devre de ses sinyalinin bas (НЧ) ve tiz (ВЧ) frekanslarını ayarlamaya olanak sağlar. Ancak devrelerin yapısı birbirinden farklıdır.
İlk devre daha kompakt ve sade bir yapıya sahipken, ikinci devrede ön yükseltme ve ton kontrol katları birbirinden ayrılmıştır. Bu nedenle ikinci devre, daha esnek ve hassas bir ses işleme yapısı sunar.

---

1. Tek Op-Amp'lı Entegre Ton Kontrol Devresi​

İlk devre, NE5532'nin tek op-amp katını kullanarak hem sinyal yükseltme hem de ton kontrol işlemini aynı geri besleme yapısı içerisinde gerçekleştiren kompakt bir tasarımdır.
Girişte bulunan ses seviyesi (громкость) ve balans (баланс) kontrollerinden geçen ses sinyali op-amp katına uygulanır.
Op-amp'ın geri besleme bölümünde bulunan bas ve tiz potansiyometreleri sayesinde ses sinyalinin frekans karakteristiği değiştirilir.

Besleme​

Devre ±12 V simetrik besleme ile çalışmaktadır.

Pin	Besleme
Pin 8	+12 V
Pin 4	-12 V

Simetrik besleme kullanılması, ses sinyalinin op-amp tarafından daha uygun bir çalışma aralığında işlenmesini sağlar.

Ton Kontrol Katı​

Ton kontrolü op-amp'ın geri besleme döngüsünde gerçekleştirilir.

Eleman	Değer	Görevi
R3	100 kΩ	Bas / НЧ kontrolü
R7	100 kΩ	Tiz / ВЧ kontrolü
C2, C3	Şemaya göre	Frekans karakteristiğinin belirlenmesi

Bu yapı sayesinde bas ve tiz seviyeleri tek op-amp katı içerisinde kontrol edilebilir.

Çıkış​

Ton kontrolü ve yükseltme işlemi tamamlandıktan sonra sinyal R9 (1 kΩ) üzerinden geçirilerek выход yani çıkış terminaline aktarılır.

Sinyal Akışı​

Giriş → Ses / Balans → NE5532 → Bas / Tiz Ton Kontrolü → R9 → Çıkış
Bu devrenin en önemli avantajı, az sayıda aktif eleman kullanması ve kompakt yapıda olmasıdır.

---

​

2. İki Kademeli Preamplifikatör + Aktif Ton Kontrol Devresi​

İkinci devre, ilk tasarıma göre daha gelişmiş bir yapıya sahiptir.

Burada ön yükseltme ve ton kontrol işlemleri iki ayrı op-amp katına dağıtılmıştır.

İlk op-amp giriş sinyalini tamponlar ve yükseltirken, ikinci op-amp ton kontrol devresinden geçen sinyali tamponlayarak çıkışa aktarır.

Birinci Kademe – Ön Yükseltme​

вход yani giriş terminalinden gelen ses sinyali, girişteki potansiyometrelerden geçtikten sonra ilk op-amp katına uygulanır.

İlk op-amp'ın geri besleme bölümünde bulunan:

R4 = 100 kΩ

direnci, yükseltme katının kazanç ve çalışma karakteristiğinin belirlenmesinde görev yapar.

Bu katın temel görevi, sonraki ton kontrol bölümünü sürebilecek uygun seviyede bir ses sinyali oluşturmaktır.

İkinci Kademe – Aktif Ton Kontrolü​

İlk op-amp çıkışından alınan sinyal, ikinci op-amp'ın çevresinde oluşturulan aktif ton kontrol ağına uygulanır.

Bu bölümde:

• R6 = 100 kΩ → Bas / НЧ
• R10 = 100 kΩ → Tiz / ВЧ
• R5, R7, R8, R9 → Frekans ağı
• C1, C2, C3 → Ton kontrol kondansatörleri

kullanılmıştır.

Bu elemanların birlikte oluşturduğu ağ, bas ve tiz frekanslarının ayarlanmasını sağlar.

Çıkış Katı​

Ton kontrolü tamamlanan ses sinyali ikinci op-amp tarafından tamponlanır.

Ardından:

R11 = 1 kΩ

üzerinden выход çıkış terminaline gönderilir.

Sinyal Akışı​

Giriş → Ses/Balans → 1. Op-Amp Ön Yükselteç → Aktif Bas/Tiz Ton Kontrolü → 2. Op-Amp Buffer → R11 → Çıkış

---

İki Devrenin Karşılaştırması​

Özellik	1. Devre	2. Devre
Yapı	Tek op-amp katı	İki op-amp katı
Ön yükseltme	Ton kontrolü ile birlikte	Ayrı kademe
Ton kontrolü	Bas + Tiz	Bas + Tiz
Besleme	±12 V	Şemaya göre
Kullanım	Kompakt uygulamalar	Daha gelişmiş ses devreleri
Devre karmaşıklığı	Daha basit	Daha gelişmiş

Hangi Devre Tercih Edilmeli?​

Birinci devre, daha az yer kaplayan ve mümkün olduğunca sade bir ton kontrol katı isteyen uygulamalar için uygundur. Tek op-amp katında hem kazanç hem de ton kontrolünün gerçekleştirilmesi devrenin kompakt olmasını sağlar.

İkinci devre ise ön yükseltme ve ton kontrolünü ayrı katlara ayırdığı için daha gelişmiş ses sistemlerinde tercih edilebilir. Ayrı yükseltme ve tamponlama katları, devrenin farklı ses kaynakları ve güç amplifikatörleriyle birlikte kullanılmasını kolaylaştırabilir.

Her iki devrede de kullanılan direnç ve kondansatör değerlerinin şemadaki değerlerle birlikte kontrol edilmesi ve özellikle NE5532'nin besleme bağlantılarının doğru yapılması önemlidir.

 

[zeusaudios]

Hello,
Gerber files of this project are paid.

I am ready to pay, how to contact you?

 

[Maknur 99]

Saya siap membayar, bagaimana cara menghubungi Anda?

Sya bisa berbagi gratis