Titreşimsiz LED Dimmer Devresi (100 kHz PWM LED Sürücü ve Parlaklık Kontrolü)
Şemadaki devrenin Türkçe malzeme listesi, teknik çalışma prensibi ve öne çıkan özellikleri aşağıda ayrıntılı olarak sunulmuştur.
Malzeme Listesi (Parts List)
| Eleman Kodu | Değer / Model | Açıklama |
| IC1 (IC1A, IC1B) | LM393 | Çiftli Karşılaştırıcı (Dual Comparator) Entegresi |
| IC2 (IC2A-IC2F) | CD40106 | Altılı Schmitt Trigger Değil (Hex Inverter) Entegresi |
| Q1 | IRF530 | N-Kanal Güç MOSFET (Anahtarlama Elemanı) |
| U? (TL431) | TL431 | Hassas Voltaj Referans Entegresi (2.495V Referans) |
| D1 | SBL550 | Schottky Hızlı Diyot (Free-Wheeling / Boşalma Diyodu) |
| L1 | 3mH | Güç İndüktörü (Akım Düzeltme / Filtre Bobini) |
| R1 | 6.8KΩ (6K8) | TL431 Katot Ön Direnci |
| R2 | 51KΩ | Referans Bölücü Direnç |
| R3 | 10KΩ | LM393 Open-Collector Çıkış Pull-Up Direnci |
| R4 | 1Ω (1 Ohm) | Akım Algılama Direnci (Current Sense Resistor) |
| R5 | 1.5KΩ (1K5) | Akım Geri Besleme Filtre Direnci |
| R6 | 10K Pot | Maksimum Akım / Eşik Ayar Potansiyometresi |
| R7 | 10K Pot | Parlaklık (Dimmer) Ayar Potansiyometresi |
| C1 | 1nF | Zamanlama / Osilasyon Kondansatörü |
| C2 | 100pF | Akım Geri Besleme Filtre Kondansatörü |
| C3, C4 | 100nF | Dekuplaj / Gürültü Engelleyici Seramik Kondansatörler |
| C5 | 2.2µF (2µ2) | Referans Gerilimi Filtre Kondansatörü |
| C6 | 47µF | Besleme Ana Filtre Elektrolitik Kondansatörü |
| S1 | Aç/Kapa Anahtar | Güç Anahtarı |
Devre Açıklaması ve Çalışma Prensibi
Bu devre, geleneksel PWM dimmer devrelerinden farklı olarak yüksek frekansta (yaklaşık 100 kHz) çalışarak ve sabitleştirilmiş akım mantığını (Buck-converter türevi) kullanarak LED'lerde insan gözünün veya kameraların algılayamayacağı şekilde titreşimsiz (flicker-free) bir parlaklık kontrolü sağlar.- Voltaj Referans Katı:
TL431 ayarlanabilir zener/referans entegresi, giriş voltajı dalgalansa bile (9V - 15V arası) devrenin parlaklık ve akım referansını sabit tutar. R2, R6 ve R7 potansiyometre ağı üzerinden LM393'ün evirmeyen (+) girişine son derece kararlı bir referans gerilimi iletilir. - Histerezisli Karşılaştırıcı ve Osilatör (LM393):
LM393 (IC1A) karşılaştırıcı olarak çalışır. R7 potansiyometresi ile belirlenen referans gerilimi ile R4 sensör direnci üzerinden gelen akım geri beslemesi karşılaştırılır. C1 (1nF) kondansatörü devreye histerezis ve yüksek frekans osilasyon özelliği katar. - MOSFET Sürücü Katı (CD40106 Paralel Tampon):
LM393 çıkışı açık kolektör (open-collector) olduğundan R3 ile pull-up yapılır. Buradan çıkan sinyal ilk olarak CD40106'nın bir kapısına (IC2A) girer, ardından kalan 5 kapı (IC2B, IC2C, IC2D, IC2E, IC2F) paralel bağlanarak sürücü akım kapasitesi artırılır. Bu yöntem, IRF530 MOSFET'in kapı (gate) kapasitansını hızlıca şarj/deşarj ederek anahtarlama kayıplarını ve MOSFET'in ısınmasını minimuma indirir. - Sürekli Akım Filtreleme (L1 & D1):
MOSFET (Q1) her kesime gittiğinde, L1 bobininde (3mH) biriken enerji SBL550 Schottky diyodu üzerinden LED üzerine boşalmaya devam eder. Böylece LED üzerinden geçen akım sıfıra düşmez, kesintisiz ve doğru akıma yakın bir form alır. Bu yapı titreşimi tamamen ortadan kaldırır. - Akım Algılama ve Geri Besleme (Current Feedback):
LED üzerinden geçen akım R4 (1Ω) direnci üzerinde küçük bir gerilim düşümü oluşturur. R5 ve C2 elemanları bu gerilimdeki gürültüyü süzerek LM393'ün eviren (-) girişine iletir. Böylece kapalı çevrim (closed-loop) akım kontrolü sağlanmış olur.
- IC1B (LM393 ikinci kanalı): Şemada boşta kalmıştır (girişleri şaseye ve çıkışı boşta duracak şekilde yapılandırılmıştır).
Anahtarlama frekansı yaklaşık 100 kHz'dir ve L1, R3, C1 elemanları ve besleme voltajı tarafından belirlenir. Elektroniğin mevcut gelişimiyle karşılaştırıldığında bu oldukça küçüktür. Hızlı bir karşılaştırıcıyla daha yüksek bir frekans mümkün olabilir. ZXLD1350 yongasına bir örnek verilebilir; bu, daha yüksek frekansta çalışan tam teşekküllü bir denetleyicidir.
Son düzenleme:
