TVS Diyot Üzerindeki Kod Nasıl Okunur? SMD Koddan TVS Diyot Değeri Nasıl Bulunur?
Elektronik cihazların devre kartlarında bulunan TVS diyotların üzerinde çoğu zaman 1N5819 veya 1N4007 gibi bilinen parça numaraları yerine çok kısa SMD kodları bulunur.Örneğin üzerinde sadece birkaç harf veya rakam bulunan bir TVS diyotla karşılaşabiliriz. Bu durumda parçanın tam modelini ve çalışma gerilimini yalnızca üzerindeki koda bakarak bulmak her zaman mümkün olmayabilir.
Bunun en önemli nedeni, aynı veya benzer SMD kodlarının farklı üreticiler tarafından farklı komponentlerde kullanılabilmesidir.
Öncelikle Kodun Tamamını Not Alın
Kart üzerindeki parçayı tanımlamaya çalışırken ilk olarak üzerindeki kodun tamamı okunmalıdır.Kodun yanında veya altında bulunan;
- Nokta
- Çizgi
- Logo
- Harf
- Ek rakam
- Kılıf tipi
Örneğin sadece “12” şeklinde görünen bir kodun hangi üreticiye ait olduğu bilinmeden doğrudan belirli bir TVS modeli olduğunu söylemek doğru değildir.
SMD Kod Araması Nasıl Yapılır?
Parçanın üzerindeki kodu doğrudan aramak yerine mümkün olduğunca şu bilgiler birlikte kullanılmalıdır:SMD kod + TVS
SMD kod + Transient Voltage Suppressor
SMD kod + üretici
SMD kod + kılıf tipi
Böylece farklı üreticilerin datasheet ve SMD kod tabloları karşılaştırılabilir.
Ancak yalnızca internet üzerindeki bir SMD kod tablosuna güvenerek parça değişimi yapmak doğru değildir. Aynı kod farklı komponentlerde kullanılabilir.
TVS Diyot Olduğunu Nasıl Anlarız?
Parçanın TVS diyot olup olmadığını anlamak için devre üzerindeki konumu da çok önemlidir.TVS diyotlar genellikle:
- Besleme girişlerinde
- USB ve haberleşme bağlantılarında
- DC giriş soketlerinin yakınında
- Hassas entegrelerin besleme hatlarında
- Otomotiv elektronik kartlarında
Kart üzerindeki referans işareti de yardımcı olabilir. Örneğin D, ZD, TVS, Dxxx gibi işaretlemeler kullanılabilir.
Fakat kart üzerindeki referans kodu da tek başına kesin kanıt değildir.
Multimetre ile Kontrol
Diyot test kademesinde yapılan ölçüm parçanın yapısı hakkında fikir verebilir.Ancak önemli bir nokta vardır:
TVS diyotun normal multimetre ölçümü, çalışma gerilimini kesin olarak göstermez.
Diyot testinde düşük bir gerilim uygulanacağı için TVS'nin kırılma gerilimine ulaşılmaz. Bu nedenle yalnızca multimetre ile ölçüm yaparak örneğin “Bu kesinlikle 12 V TVS'dir” demek doğru değildir.
En Güvenilir Yöntem
Parçanın tam olarak belirlenebilmesi için şu bilgiler birlikte değerlendirilmelidir:- TVS diyot üzerindeki kod
- Üretici logosu
- Kılıf tipi ve fiziksel boyut
- Kart üzerindeki referans numarası
- Diyodun devrede bağlı olduğu yer
- Devrenin çalışma gerilimi
- Datasheet ve üretici SMD kod tablosu
Önemli Not
TVS diyotlarda en kritik değerlerden biri VRWM (Working Standoff Voltage) değeridir. Ayrıca VBR (Breakdown Voltage) ve VC (Clamping Voltage) değerleri de dikkate alınmalıdır.Bu nedenle üzerinde yalnızca kısa bir SMD kod bulunan TVS diyotlarda, kodu bulduktan sonra datasheet üzerinden değerleri doğrulamak en güvenli yöntemdir.
Forum İçin Faydalı Bir Yöntem
Elinizde kodu okunabilen ancak modeli bulunamayan bir TVS diyot varsa konuya;TVS üzerindeki kod + parçanın fotoğrafı + kart üzerindeki konumu + cihaz/model bilgisi + mümkünse ölçüm sonucu
eklenirse, parçanın belirlenmesi çok daha kolay olacaktır.
Özellikle SMD kodu belirsiz olan komponentlerde tek bir tabloya bakarak kesin model vermek yerine birkaç kaynaktan doğrulama yapmak gerekir.