93Cxx ve 24Cxx EEPROM Programlayıcı – Seri ve Paralel Port
93Cxx, 24Cxx ve 24Wxx serisi EEPROM'ları okumak ve yazmak için kullanılabilecek basit bir PC tabanlı EEPROM programlayıcı.Programlayıcı, bilgisayarın paralel (LPT) veya seri portunu kullanır ve oldukça basit bir donanımla çalışır. EEPROM'un besleme gerilimi olan +5V, kullanılan port üzerinden sağlanabilir.
Programlayıcının devre şemaları ve donanım açıklamaları yazılımın çevrimiçi yardım bölümünde de yer almaktadır.
Paralel Port Versiyonu
Paralel portlu versiyon, EEPROM ile PC'nin LPT portu arasında doğrudan bağlantı sağlayan basit bir programlama devresidir.Paralel portun ve özellikle anakart üzerindeki entegre LPT portunun korunması amacıyla koruma dirençlerinin kullanılması önerilmektedir.
Şemada gösterilmemiş olan koruma dirençleri, arızalı veya hatalı bir EEPROM bağlanması durumunda paralel portun zarar görme riskini azaltabilir.
Önerilen direnç değerleri:
- 470Ω: Besleme bağlantıları için (D0 ve D5)
- 1,5kΩ: Diğer bağlantılar için (D1, D3 ve D4)
Seri Port Versiyonu
Seri port versiyonu da benzer şekilde oldukça basit bir donanıma sahiptir.Programlayıcı donanımı;
- DIL16 soket veya iki adet DIL8 soket
- 2 adet düşük akımlı LED
- Birkaç adet direnç kullanılarak hazırlanabilir.
Uyarı: Soket pinleri kapağın içinden geçiyorsa metal kaplamalı bir kapak kullanılmamalıdır.
EEPROM Soket Yapısı
DIL16 soketin bir bölümü 93Cxx serisi EEPROM'lar, diğer bölümü ise 24Cxx ve 24Wxx serisi EEPROM'lar için kullanılmaktadır.LED göstergeleri de programlayıcının çalışma durumunu gösterir:
- Yeşil LED: Kontrol yazılımı çalışırken yanar.
- Kırmızı LED: EEPROM okuma veya yazma işlemi sırasında yanar ve cihazın besleme durumunu gösterir.
Desteklenen EEPROM'lar
Yazılım aşağıdaki EEPROM modellerini desteklemektedir:93Cxx Serisi:
- 93C46
- 93C56
- 93C57
- 93C66
- 93C76
- 93C86
- 24C01
- 24C02
- 24C04
- 24C08
- 24C16
- 24C32
- 24C64
- 24C128
- 24C256
Yazılımın Çalışma Yöntemi
Programlayıcı yazılımı, EEPROM'ların özel ve hızlı çalışma modlarını kullanmak yerine temel okuma ve yazma komutlarını kullanmaktadır.Kullanılan temel işlemler:
- Random Address Read: Belirli bir bellek adresinden veri okuma
- Byte Write: Tek byte veri yazma
Bu yöntem özel çalışma modlarına göre daha yavaş olabilir ancak farklı üreticilerin EEPROM'larıyla daha geniş uyumluluk sağlaması amaçlanmıştır.
Projenin orijinal açıklamasında, bazı ST24C16 serilerinde Multibyte Write modunun yazmaya izin vermediği, buna karşılık temel Byte Write yönteminin kullanılabildiği belirtilmektedir.
Basit Donanım Yapısı
Bu EEPROM programlayıcının en önemli özelliklerinden biri, karmaşık bir programlayıcı devresine ihtiyaç duymamasıdır.Temel donanım;
PC LPT/seri port → EEPROM soketi → EEPROM
şeklinde kurulabilir.
Besleme gerilimi de port üzerinden sağlanabildiğinden harici bir güç kaynağı gereksinimi bulunmayabilir. Ancak her paralel portun bu şekilde besleme sağlamaya uygun olmadığı özellikle belirtilmektedir.
Bu nedenle kullanılan bilgisayarın port özellikleri dikkate alınmalı ve port üzerinden besleme alınması konusunda dikkatli olunmalıdır.
Sonuç
93Cxx, 24Cxx ve 24Wxx ailesindeki seri EEPROM'ları okumak ve yazmak için geliştirilen bu programlayıcı, basit donanımı ve PC portu üzerinden çalışması nedeniyle eski elektronik cihazların EEPROM verilerini incelemek ve programlamak için kullanışlı bir proje örneğidir.Özellikle eski cihazlarda kullanılan seri EEPROM'larla çalışmak isteyenler için şema, yazılım ve donanım yapısının birlikte incelenebileceği pratik bir programlayıcı projesidir.
Son düzenleme:
