Profesyonel Subwoofer Filtre Devresi (SubSonic Filtre + Ayarlanabilir Faz Kontrolü - TL074 / TL072)

[guclusat]

Bu devre; hoparlörünüzü aşırı zorlanmadan koruyan SubSonic katı, üst frekans sınırını belirleyen Low Pass katı ve odadaki faz iptallerini (basların birbirini yok etmesini) engelleyen Ayarlanabilir Faz Kontrol bloğu ile eksiksiz bir kontrol merkezidir.

Devre Katlarının ve Fonksiyonlarının Detaylı Analizi​

Şemayı soldan sağa doğru incelediğimizde şu profesyonel katlar bizi karşılıyor:

1. Giriş ve Yüksek Geçiren Filtre Katı (HPF ~5Hz & GAIN)​

• Giriş Diferansiyel Yapı: Stereo hatlardan gelen sinyaller amfi girişine alınır. KY of 4 to 10 olarak belirtilen kısım, op-amp'ın geri besleme dirençleriyle 100k + 68k giriş kazancının (voltaj kazancının) 4 ile 10 kat arasında ayarlanabildiğini gösterir.
• HPF 5Hz: Duyulamayan ve sadece hoparlör membranına fuzuli mekanik yük bindiren 5Hz altı çok ultra-düşük parazit frekanslar filtrelenir.

2. SubSonic Filtre Katı (SubSonic ~24Hz - 3. Derece / 3rd Order)​

• Hoparlör Koruma: Subwoofer sürücülerinin insan kulağının duyamayacağı (20Hz} - 24Hz altı) frekanslarda boşuna salınım yapıp ısınmasını ve körük patlatmasını engeller. 3. dereceden 18dB Oktav keskin bir filtre yapısına sahiptir. Şemadaki parantez içi değerler kesim frekansını 16Hz civarına çekmek isteyenler alternatif eleman değerleridir.

3. Sabit ve Ayarlanabilir Alçak Geçiren Filtre (LPF - F 300Hz & F 38-153Hz)​

• İki Kademeli Filtre: İlk op-amp katı sabit 300Hz üstünü kesen 2. derece keskin bir filtre sunar (второй порядок ФИКС-300Гц).
• Ayarlanabilir Frekans: Hemen ardından gelen çiftli 100k potansiyometre hattı sayesinde, subwoofer'ınızın üst frekans kesim noktasını 38Hz ile 153Hz arasında pürüzsüzce ayarlayabilirsiniz (плавная 38-153Гц). Böylece filtrenizi ana hoparlörlerinizin (Mid-Bass) bittiği frekansa tam olarak uydurabilirsiniz.

4. Pürüzsüz Ayarlı ve Sabit Faz Katı (Phase Control - Фаза плавная)​

• Faz İptallerine Son: Subwoofer kabininin odadaki konumuna veya amfi ters bağlantılarına bağlı olarak oluşan bas gecikmelerini/iptallerini çözmek için $100\text{k}$ pot üzerinden 0^{circ} - 180^{circ) arası pürüzsüz faz kaydırma yapılabilmektedir (Фаза плавная). En sağdaki son op-amp katı ise sabit faz (Фаза фикс.) çıkışını dengeler.

Yapım ve Malzeme Önerileri​

1. Besleme: Devrenin op-amp kararlılığı ve yüksek sinyal kırpılma (headroom) payı için Simetrik 12V DC veya 15V DC regüleli şemalarla (LM7812 / LM7912 gibi) beslenmesi şarttır.
2. Potansiyometre Kalitesi: Frekans ayarı (38-153Hz) için kullanılacak çiftli (stereo) 100k potansiyometrenin kanalları arasındaki direnç sapmasının az olması, filtrenin simetrik eğrisi için önemlidir. Kaliteli potlar tercih edilmelidir.
3. Kondansatörler: Filtreleme bloklarında yer alan 11nF, 22nF, 44nF ve 100nF gibi kritik değerlerde mutlaka %1 veya %5 toleranslı kaliteli Polyester (Wima/Mylar) kondansatörler kullanılmalıdır. Mercimek kondansatörler bu tarz hassas filtrelerde frekans kaymasına neden olur.

Şema üzerinde Rusça terimlerin teknik karşılıkları metinde açıklanmıştır. Bu üst düzey filtreyi yapıp güçlü bir amfi katıyla (Örn: Köprü TDA7294 veya Class D amfiler) birleştirdiğinizde, piyasadaki binlerce liralık aktif subwooferlardan çok daha profesyonel bir bas kontrolü elde edersiniz.

 

[guclusat]

Bu şema, forumda "Subwoofer için filtre devresi" veya amfi ön katı (preamfi) konularına mükemmel uyum sağlayacak, yüksek sadakatli (Hi-Fi) aktif subwoofer filtre devresidir. Devrenin en can alıcı özelliği, sağ alt köşede entegre olarak gelen Zener diyotlu ve transistörlü (BD139/BD140) simetrik regüle katıdır. Bu sayede devre, harici bir düşük voltaj trafosuna ihtiyaç duymadan doğrudan ana güç amfisinin yüksek voltaj hattından (40V ila 60V DC arası) beslenebilmektedir. Tasarımda NE5532, TL072, TL082 veya JRC4558 gibi piyasada çok rahat bulunan çiftli op-amp entegreleri (2 adet) kullanılabilir.

Konu Başlığı: Hi-Fi Aktif Subwoofer Filtre Devresi (Frekans Ayarlı + Doğrudan Amfi Voltajı Girişli - NE5532 / TL072)​

Merhaba uydudoktoru.com üyeleri,

Hem ev sinema sistemlerinizde hem de güçlü amfi projelerinizde kullanabileceğiniz, ses kalitesi oldukça yüksek (Hi-Fi) ve çok akıllıca tasarlanmış bir Aktif Subwoofer Filtre Şemasını sizlerle paylaşıyorum.

Bu projenin en büyük ustalığı, op-amp'lar için ayrı bir trafo aramaya gerek bırakmamasıdır. Devre üzerinde bulunan dahili regülatör katı sayesinde, doğrudan ana güç amfinizin yüksek voltaj simetrik besleme hattından enerji alarak çalışabilir.

Devre Katlarının ve Yapısının Detaylı Analizi​

Şemadaki blokları adım adım inceleyecek olursak:

1. Giriş Mikseri ve Ön Kazanç Katı (US1A)​

• Giriş Filtresi: Sol (Вход L) ve Sağ (Вход R) kanal girişlerinde bulunan 1.5k dirençler ve 100pF kondansatörler, ses sinyali dışındaki yüksek frekanslı RF (radyo frekansı) parazitlerini daha ilk aşamada şasiye akıtır.
• Mono Birleştirici (Buffer): İlk op-amp katı (US1A), stereo sinyali pürüzsüzce birleştirerek mono hale getirir ve sisteme ön kazanç sağlar.

2. Ayarlanabilir Alçak Geçiren Filtre Katı (US1B)​

• P1 (10k-B) Potansiyometresi: Çiftli (stereo) tipte kullanılan bu potansiyometre vasıtasıyla subwoofer'ın üst frekans kesim noktasını isteğinize göre pürüzsüzce ayarlayabilirsiniz. Sadece bas seslerin geçişine izin verir.

3. Sabit Filtre ve Çıkış Tampon Katı (US2A & US2B)​

• US2A Katı: 2. derece (12dB Oktav) keskinliğe sahip sabit bir filtre aşamasıdır. Ayarlı katın arkasından kaçabilecek istenmeyen yüksek frekansları tamamen yok eder.
• P2 (22k-A) Potansiyometresi: Aktif subwoofer sisteminizin ana ses seviyesini (Volume/Gain) hassas şekilde ayarlamanızı sağlar.
• US2B Katı: Çıkış empedansını dengeleyen (Buffer) ve güç amfinizi pürüzsüzce süren son aşamadır. Çıkış (Выход) hattındaki 100k direnç dip ses oluşumunu engeller.

4. Dahili Yüksek Voltaj Regülatör Katı (BD139 / BD140)​

• Doğrudan Amfiden Besleme: Devrenin sağ alt köşesindeki kat, 40V ila 60V DC arasındaki yüksek voltajları, op-amp'ların güvenle çalışacağı 15V DC simetrik voltaja düşürür.
• Çalışma Mantığı: BD139 (NPN) ve BD140 (PNP) transistörleri, D1 ve D2 16V Zener diyotları referans alarak taban (base) voltajını sabitler ve emiter çıkışlarından temiz, parazitsiz 15V besleme üretir.

Önemli Montaj ve Yapım Önerileri​

1. Transistör Isınması: Eğer ana amfi voltajınız 50V veya üzerindeyse, voltaj düşümünden dolayı BD139 ve BD140 transistörleri bir miktar ısınacaktır. Bu yüzden üzerlerine küçük birer alüminyum yaprak soğutucu takılması kararlılık açısından tavsiye edilir.
2. Op-Amp Seçimi: En yüksek ses kalitesi ve en düşük dip gürültüsü için şemada ilk tercih olarak belirtilen NE5532 veya TL072 entegrelerinin kullanılması ses rengini çok olumlu etkileyecektir.
3. Kondansatör Kalitesi: Filtreleme yollarında bulunan 220nF (C5, C6) ve 100nF (C7, C8) kondansatörlerin Kutupsuz Polyester (Mylar/Wima) seçilmesi, bas frekanslarındaki faz kaymalarını ve distorsiyonu minimuma indirir.

 

[guclusat]

Güç Kaynaklı Subwoofer Aktif Filtre Devresi (RC4558 / JRC4558 + 7815/7915 Regülatörlü)​

Merhaba uydudoktoru.com üyeleri,
Kendi aktif subwoofer sistemini kurmak isteyenler için güç kaynağı ve filtre katı bir arada tasarlanmış, yapımı son derece pratik bir Aktif Alçak Geçiren Filtre (Low Pass Filter) projesini paylaşıyorum.
Piyasadaki birçok filtre devresinin aksine bu şemada, op-amp'ın ihtiyaç duyduğu parazitsiz simetrik voltajı üreten 7815 ve 7915 regülatör katı kartın üzerine dahil edilmiştir. Bu sayede montaj esnasında ek bir besleme kartı yapma zahmetinden kurtulmuş oluyorsunuz.

Devrenin malzeme listesi ve teknik çalışma analizi aşağıda detaylandırılmıştır:

​

Komponent / Malzeme Listesi (Part List)​

Bileşen Kodu	Eleman Değeri / Tipi	Açıklama
U1	RC4558 / JRC4558 / NE5532	Çiftli Op-Amp Entegresi
U2 / U3	LM7815 / LM7915	15V Pozitif/Negatif Voltaj Regülatörleri
D1 - D4	1N4007G	1A Doğrultma Diyot Köprüsü
R1 - R2	47k	Stereo Giriş Mikser Dirençleri
R3	1M	Ön Kazanç (Gain) Geri Besleme Direnci
R4, R5, R6	10k	Filtre Katı Dirençleri
R7	22k	Filtre Kazanç/Eğri Direnci
R8 - R9	68Ohm	Op-Amp Besleme Koruma Dirençleri
RV1	50k(Potansiyometre)	Çıkış Ses (Volume) Seviyesi Ayarı
C1 / C3	47uF / 25\V(Elektrolitik)	Op-Amp Hat Filtre Kondansatörleri
C2	47nF (Kutupsuz Polyester)	Alçak Geçiren Filtre Kondansatörü
C4 / C5	470nF (Kutupsuz Polyester)	Frekans Kesim Kondansatörleri
C6 / C7	1000uF}/ 35\text{V} (Elektrolitik)	Ana Doğrultma Kondansatörleri
C8 / C9	100uF / 25V (Elektrolitik)	Regüle Çıkış Filtre Kondansatörleri
C10 / C11	100nF (Kutupsuz Mercimek/Mono)	Yüksek Frekans Parazit Engelleyici
INPUT / SUPPLY	SIL-100-03 (3 Pin Klemens)	Sinyal Giriş ve Güç Giriş Konnektörleri
SUBWOOFER	SIL-100-02 (2 Pin Klemens)	Filtrelenmiş Bas Çıkış Konnektörü

Devrenin Teknik Analizi ve Öne Çıkan Özellikleri​

1. Esnek Güç Girişi ve Dahili Regülatör Katı​

Devrenin besleme bloku inanılmaz esnektir. Şemadaki köprü diyotlar (D1-D4) ve 1000uF kondansatörler sayesinde devreye doğrudan 12V ila 25V AC orta uçlu trafo voltajı uygulanabilir. Eğer simetrik DC besleme uygulanacaksa 12V ila 30V DC arası bir voltaj doğrudan klemense girilebilir.

• Not: İsteğe bağlı olarak 7815/7915 yerine 7812 ve 7912 kullanılarak devre 12V ile de stabilize edilebilir. R8 ve R9 (68Ohm) dirençleri ise ani akım çekimlerinde op-amp'ı korur.

2. Stereo-Mono Karıştırıcı ve Ön Kazanç (U1:B)​

Girişteki Sol ve Sağ (L/R) kanalları R1 ve R2 (47k) dirençleri üzerinden güvenli bir şekilde birleştirilir. U1:B op-amp katı, 1M (R3) yüksek geri besleme direnciyle sinyali kuvvetlendirir (Single Gain Boost). Bu sayede telefondan veya bilgisayardan gelen düşük ses sinyalleri bile subwooferı tam kapasite sürecek seviyeye ulaştırılır.

3. Keskin Frekans Filtreleme Katı (U1:A)​

U1:A katı ve çevresindeki RC (Direnç-Kondansatör) bileşenleri, 20Hz ile 250Hz arasındaki tüm bas frekanslarının geçişine izin verirken, insan seslerini (mid) ve tiz frekansları mükemmel bir eğriyle bloke eder. Çıkıştaki RV1 (50k) potansiyometresi ana amfiye gidecek bas şiddetini (Volume) ayarlar.

4. Geniş Op-Amp Uyumluluğu​

Devrede standart olarak RC4558 veya JRC4558 çiftli op-amp entegreleri düşünülmüştür. Ancak daha berrak, Hi-Fi kalitesinde ve sıfır dip gürültülü bir ses performansı isteyen üyelerimiz bu entegre yerine sokete doğrudan NE5532 veya TL072 takarak devreyi modifiye edebilirler. Pin yapıları tamamen aynıdır.

Yapım ve Baskı Devre Önerileri​

• Filtreleme kalitesinin bozulmaması ve frekans kayması yaşanmaması için şemadaki C2 (47nF), C4 ve C5 (470nF) kondansatörlerini mutlaka Polyester (Mylar veya Wima) tipte seçiniz.
• Trafodan gelen şasi (GND) hattının PCB üzerinde kalın bir hat olarak tasarlanması dip ses (humm) problemini tamamen çözecektir.

 

[guclusat]

4558 ile yapılan bir filtre devresi

 

[irfann]

hocam beslemeyi direk artı eksi 12v olarakmı yapıyoruz

 

[guclusat]

hocam beslemeyi direk artı eksi 12v olarakmı yapıyoruz

Simetri besleme devresi kullanmanız lazım +12v -- 0volt --- -12volt olacak