Hassas FM Radyo Alıcı Devresi (Tuner Katı) Teknik Analizi ve Detaylar
Merhaba arkadaşlar,Paylaştığım bu şema, klasik ve oldukça hassas (high sensitivity) bir FM Radyo Alıcı (Tuner) devresidir. Üç aşamalı transistör mimarisiyle çalışan bu devre, özellikle zayıf uzak mesafe (DX) istasyonlarını yakalamak ve yüksek seçicilik sağlamak için tasarlanmıştır. Devreyi kuracak veya üzerinde modifikasyon yapacak arkadaşlar için teknik bir analiz hazırladım.
Devre Mimarisi ve Çalışma Prensibi
- T1 Katı (RF Yükseltici / RF Amplifier): Antenden (300 Ohm simetrik veya 60 Ohm asimetrik) gelen zayıf RF sinyallerini ilk karşılayan ve yükselten kattır. L1 ve L2 bobinleri ile C2, C3, C5, C6 varyabl (ayarlı) kondansatörleri bu katın merkezini oluşturur.
- T3 Katı (Yerel Osilatör / Local Oscillator): Devrenin kendi içinde bir RF frekansı üretmesini sağlar. L4 bobini ve C14/C15 kondansatörleri osilatör frekansını belirler. İstasyon ayarı yapılırken RF katı ile osilatör katı senkronize (grup varyabl ile) hareket eder.
- T2 Katı (Mikser ve IF Çıkışı / Mixer & IF Output): Antenden gelen sinyal ile yerel osilatörden gelen sinyal T2 transistöründe karıştırılır (Mixer). Bu karıştırma sonucunda elde edilen 10.7 MHz'lik Ara Frekans (IF) sinyali, L3 (IFT - Ara Frekans Trafosu) üzerinden filtrelenerek RF Output terminalinden bir sonraki IF demodülatör (envelor/oran detektörü) katına gönderilir.
Kritik Komponent ve Montaj Tavsiyeleri
- Transistör Seçimi (T1, T2, T3): Şemada belirtilen 2SC460, 2SC829 veya 2SC763 transistörleri, ultra düşük gürültülü ve yüksek frekans (VHF) için özel üretilmiş elemanlardır. Günümüzde bunları bulmak zor olursa yerine yüksek kazançlı BF494, BF495 veya BF199 gibi RF transistörleri de muadil olarak kullanılabilir.
- Bobinler (L1, L2, L4): RF devrelerinde en kritik nokta bobin sarımlarıdır. Şemadaki "4.5T" ve "1.5T" ifadeleri tur (turn) sayılarını belirtir. Hava nüveli (veya duruma göre ferit nüveli) olan bu bobinlerin sarım aralıkları frekans kaymasına doğrudan etki eder. İstasyonları tam yakalamak için bobin turlarıyla hafifçe oynayarak (açarak/kapatarak) kalibrasyon yapılmalıdır.
- Grup Varyabl Kondansatör: C2/C3, C5/C6 ve C14/C15 kondansatörlerinin altındaki kesikli çizgiler, bunların ortak milli (grup/gang) varyabl kondansatör olduğunu gösterir. İstasyon düğmesini çevirdiğinizde üç katın frekansı da aynı anda değişmelidir.
- PCB Tasarımı ve Şaseleme (GND): Bu frekansta (88-108 MHz) çalışırken plaket üzerindeki yolların indüktans yaratmaması için yollar olabildiğince kısa tutulmalı ve devrenin etrafı geniş bir GND (şase) düzlemi ile kaplanmalıdır. Aksi takdirde devre kendi kendine osilasyona girip ıslık sesi üretebilir.
Bu hassas FM radyo alıcısı, "tak-çalıştır" özellikli bitmiş bir ürün satın almak yerine kendi radyo alıcılarını oluşturmak isteyen amatörler için doğru devredir. fm tuner devresi sadece 3 transistör ile tasarlanmıştır. Amplifikasyon yaklaşık 40 dB'dir. İlk transistör bir RF amplifikatörü olarak çalışır. İkinci transistör karıştırıcıdır.
Gelen sinyal tabana verilir ve osilatör sinyali yayıcıya bağlanır. Üçüncü transistör osilatördür. Bobinler, ferrit çekirdekli 6 mm bobin oluşturucuların etrafına sarılır. Bobinler için en iyi malzeme, hafifçe vurulması çok kolay olduğu için gümüş kaplı bakır teldir. Sargılar arasındaki mesafe 0,8 mm olmalıdır.
Eklentiler
Son düzenleme:
