[Dev Arşiv] Diyot Çeşitleri, Kodları ve Kullanım Alanları (Tam Liste)

[guclusat]

Arkadaşlar, bir devrede diyot değiştirirken sadece tipine değil, çalışma hızına (Hızlı/Yavaş) ve üzerine düşen voltaja dikkat etmelisiniz. Bir SMPS beslemede 1N4007 yerine hızlı diyot takmazsanız, diyot saniyeler içinde patlayacaktır.​

Zener Diyot Okuma ve Uygulama Kılavuzu​

1. Kod Karmaşasına Dikkat:Zener diyotlarda farklı üreticiler farklı kodlama sistemleri kullanır.

• BZX84C5V1: Burada "5V1" ifadesi diyodun 5.1V olduğunu açıkça belirtir.
• SMD Kodları: Küçük paketlerde (SOT-23 gibi) sadece "W1" veya "Z3" gibi kodlar yazar. Sitedeki bu liste, tamirci arkadaşların "Elimdeki bu parça aslında kaç volt?" sorusuna anında yanıt verecektir.

2. Devrede Test Yöntemi:Üyelerinize zener diyodu test ederken şu yöntemi hatırlatabilirsiniz:

• Diyodu devreden sökmeden, bir seri direnç üzerinden voltaj vererek üzerine düşen voltajı ölçmek, kodlar okunmasa bile voltaj değerini kesin olarak belirlemeyi sağlar.

3. Güç (Watt) Değeri:Sadece voltajın bilinmesi yetmez. Paylaşımınıza zenerlerin fiziksel boyutlarına göre güç değerlerini (0.5W, 1.3W, 5W gibi) eklemek, yanlış parça kullanımından kaynaklanan yanmaların önüne geçer.

Elektronik kart tamirinde en çok vakit kaybettiren konulardan biri, üzerindeki kodu okunamayan veya okunsa da voltajı bilinmeyen zener diyotlardır.

Uydudoktoru Teknik Arşiv ekibi olarak hazırladığımız bu rehberde;

• Standart zener diyot voltaj listeleri,
• SMD (Yüzey montajlı) zener kodları,
• Voltaj karşılıkları ve güç değerlerini bir araya getirdik.

Özellikle uydu alıcılarının besleme katlarında (Power Supply) sıkça karşılaşılan zener arızalarında, doğru parçayı saniyeler içinde bulmanızı sağlayacak bu listeyi mutlaka bilgisayarınıza veya telefonunuza kaydedin.

Teknik İpucu: Eğer listede tam aradığınız voltajı bulamazsanız, iki zeneri seri bağlayarak voltajları toplayabileceğinizi (Örn: 5.1V + 3.3V = 8.4V) unutmayın!"

Diyot Kodu	Voltaj Değeri	Diyot Kodu	Voltaj Değeri
1N4728	3.3V	1N4747	20V
1N4729	3.6V	1N4748	22V
1N4730	3.9V	1N4749	24V
1N4731	4.3V	1N4750	27V
1N4732	4.7V	1N4751	30V
1N4733	5.1V	1N4752	33V
1N4734	5.6V	1N4753	36V
1N4735	6.2V	1N4754	39V
1N4736	6.8V	1N4755	43V
1N4737	7.5V	1N4756	47V
1N4738	8.2V*	1N4757	51V
1N4739	9.1V	1N4758	56V
1N4740	10V	1N4759	62V
1N4741	11V	1N4760	68V
1N4742	12V	1N4761	75V
1N4743	13V	1N4762	82V
1N4744	15V	1N4763	91V
1N4745	16V	1N4764	100V
1N4746	18V

Arkadaşlar, tamir sırasında elinizde tam uygun voltajda zener yoksa; örneğin 15V lazımsa ve elinizde sadece 10V ve 5.1V varsa, bunları seri bağlayarak yaklaşık 15.1V elde edebileceğinizi unutmayın. Ancak zenerleri asla paralel bağlamayın, çünkü karakteristik farklarından dolayı biri daha fazla akım çekip kısa sürede yanabilir.

 

[cevat1]

Başlığı Zener diyot kodları olarak düzeltirseniz, kolay anlaşılır olur.
İlave olarak;

BZX55C Serisi Zener Diyot Teknik Özellikleri Tablosu​

Model (Type Number)	Nominal Zener Voltajı (VZ @ IZT)	Test Akımı (IZT)	Zener Empedansı (ZZT @ IZT)	Kaçak Akım (IR @ 25°C)	Ters Voltaj (VR)	Sıcaklık Katsayısı (%/K)
BZX55C2V4	2.4V	5.0 mA	< 85 $\Omega$	< 50 $\mu A$	1.0V	-0.09 to -0.06
BZX55C2V7	2.7V	5.0 mA	< 85 $\Omega$	< 10 $\mu A$	1.0V	-0.09 to -0.06
BZX55C3V0	3.0V	5.0 mA	< 85 $\Omega$	< 4.0 $\mu A$	1.0V	-0.08 to -0.05
BZX55C3V3	3.3V	5.0 mA	< 85 $\Omega$	< 2.0 $\mu A$	1.0V	-0.08 to -0.05
BZX55C3V6	3.6V	5.0 mA	< 85 $\Omega$	< 2.0 $\mu A$	1.0V	-0.08 to -0.05
BZX55C3V9	3.9V	5.0 mA	< 85 $\Omega$	< 2.0 $\mu A$	1.0V	-0.08 to -0.05
BZX55C4V3	4.3V	5.0 mA	< 75 $\Omega$	< 1.0 $\mu A$	1.0V	-0.06 to -0.03
BZX55C4V7	4.7V	5.0 mA	< 60 $\Omega$	< 0.5 $\mu A$	1.0V	-0.05 to +0.02
BZX55C5V1	5.1V	5.0 mA	< 35 $\Omega$	< 0.1 $\mu A$	1.0V	-0.02 to +0.02
BZX55C5V6	5.6V	5.0 mA	< 25 $\Omega$	< 0.1 $\mu A$	1.0V	-0.05 to +0.05
BZX55C6V2	6.2V	5.0 mA	< 10 $\Omega$	< 0.1 $\mu A$	2.0V	0.03 to 0.06
BZX55C6V8	6.8V	5.0 mA	< 8.0 $\Omega$	< 0.1 $\mu A$	3.0V	0.03 to 0.07
BZX55C7V5	7.5V	5.0 mA	< 7.0 $\Omega$	< 0.1 $\mu A$	5.0V	0.03 to 0.07
BZX55C8V2	8.2V	5.0 mA	< 7.0 $\Omega$	< 0.1 $\mu A$	6.2V	0.03 to 0.08
BZX55C9V1	9.1V	5.0 mA	< 10 $\Omega$	< 0.1 $\mu A$	6.8V	0.03 to 0.09
BZX55C10	10V	5.0 mA	< 15 $\Omega$	< 0.1 $\mu A$	7.5V	0.03 to 0.10
BZX55C12	12V	5.0 mA	< 20 $\Omega$	< 0.1 $\mu A$	9.1V	0.03 to 0.11
BZX55C15	15V	5.0 mA	< 30 $\Omega$	< 0.1 $\mu A$	11V	0.03 to 0.11
BZX55C18	18V	5.0 mA	< 50 $\Omega$	< 0.1 $\mu A$	13V	0.03 to 0.11
BZX55C24	24V	5.0 mA	< 80 $\Omega$	< 0.1 $\mu A$	18V	0.04 to 0.12
BZX55C33	33V	5.0 mA	< 80 $\Omega$	< 0.1 $\mu A$	24V	0.04 to 0.12
BZX55C47	47V	2.5 mA	< 110 $\Omega$	< 0.1 $\mu A$	36V	0.04 to 0.12
BZX55C75	75V	2.5 mA	< 250 $\Omega$	< 0.1 $\mu A$	56V	0.04 to 0.12

---

Önemli Notlar:​

• Öneri: Yeni tasarımlar için bu seri yerine 1N5221B - 1N5267B serisinin kullanılması tavsiye edilmektedir.

 

[cevat1]

Görseldeki 1N4728 - 1N4764 serisi (1 Watt) Zener diyot verilerini, forumda paylaşmaya uygun profesyonel bir tablo haline getirdim.

---

1N4728 - 1N4764 Serisi 1W Zener Diyot Teknik Verileri​

Bu tablo, 1N4700 serisi yüksek güçlü zener diyotların voltaj, akım ve empedans değerlerini içermektedir.

Model (Type)	Zener Voltajı (VZ)	Test Akımı (IZT)	Maks. Empedans (ZZT)	Kaçak Akım (IR)	Ters Voltaj (VR)	Maks. Reg. Akımı (IZM)
1N4728	3.3V	76 mA	10 $\Omega$	100 $\mu A$	1V	276 mA
1N4729	3.6V	69 mA	10 $\Omega$	100 $\mu A$	1V	252 mA
1N4730	3.9V	64 mA	9 $\Omega$	50 $\mu A$	1V	234 mA
1N4731	4.3V	58 mA	9 $\Omega$	10 $\mu A$	1V	217 mA
1N4732	4.7V	53 mA	8 $\Omega$	10 $\mu A$	1V	193 mA
1N4733	5.1V	49 mA	7 $\Omega$	10 $\mu A$	1V	178 mA
1N4734	5.6V	45 mA	5 $\Omega$	10 $\mu A$	2V	162 mA
1N4735	6.2V	41 mA	2 $\Omega$	10 $\mu A$	3V	146 mA
1N4736	6.8V	37 mA	3.5 $\Omega$	10 $\mu A$	4V	133 mA
1N4737	7.5V	34 mA	4.0 $\Omega$	10 $\mu A$	5V	121 mA
1N4738	8.2V	31 mA	4.5 $\Omega$	10 $\mu A$	6V	110 mA
1N4739	9.1V	28 mA	5.0 $\Omega$	10 $\mu A$	7V	100 mA
1N4740	10V	25 mA	7 $\Omega$	10 $\mu A$	7.6V	91 mA
1N4741	11V	23 mA	8 $\Omega$	5 $\mu A$	8.4V	83 mA
1N4742	12V	21 mA	9 $\Omega$	5 $\mu A$	9.1V	76 mA
1N4743	13V	19 mA	10 $\Omega$	5 $\mu A$	9.9V	69 mA
1N4744	15V	17 mA	14 $\Omega$	5 $\mu A$	11.4V	61 mA
1N4745	16V	15.5 mA	16 $\Omega$	5 $\mu A$	12.2V	57 mA
1N4746	18V	14 mA	20 $\Omega$	5 $\mu A$	13.7V	50 mA
1N4747	20V	12.5 mA	22 $\Omega$	5 $\mu A$	15.2V	45 mA
1N4748	22V	11.5 mA	23 $\Omega$	5 $\mu A$	16.7V	41 mA
1N4749	24V	10.5 mA	25 $\Omega$	5 $\mu A$	18.2V	38 mA
1N4750	27V	9.5 mA	35 $\Omega$	5 $\mu A$	20.6V	34 mA
1N4751	30V	8.5 mA	40 $\Omega$	5 $\mu A$	22.8V	30 mA
1N4752	33V	7.5 mA	45 $\Omega$	5 $\mu A$	25.1V	27 mA
1N4755	43V	6.0 mA	70 $\Omega$	5 $\mu A$	32.7V	22 mA
1N4760	68V	3.7 mA	150 $\Omega$	5 $\mu A$	51.7V	13 mA
1N4764	100V	2.5 mA	350 $\Omega$	5 $\mu A$	76.0V	9 mA

---

Teknik Detaylar​

• Güç Tüketimi: Bu serideki tüm diyotlar 1 Watt gücündedir.
• Zener Empedansı: Düşük voltajlı modellerde (örneğin 1N4735 - 6.2V) empedansın 2 Ohm'a kadar düştüğü görülmektedir, bu da regülasyonun bu seviyelerde daha kararlı olduğunu gösterir.

 

[guclusat]

BZX55 Serisi Zener Diyot Voltaj Tablosu (0.5 Watt)

Diyot Kodu	Voltaj Değeri	Diyot Kodu	Voltaj Değeri
BZX55C2V4	2.4V	BZX55C12	12V
BZX55C3V0	3.0V	BZX55C15	15V
BZX55C3V3	3.3V	BZX55C18	18V
BZX55C4V7	4.7V	BZX55C24	24V
BZX55C5V1	5.1V	BZX55C30	30V
BZX55C6V2	6.2V	BZX55C36	36V
BZX55C7V5	7.5V	BZX55C47	47V
BZX55C9V1	9.1V	BZX55C75	75V
BZX55C10	10V	BZX55C100	100V

Uydudoktoru Teknik Arşiv Notu: "Watt" Farkına Dikkat!​

"Arkadaşlar, tamir yaparken en çok yapılan hatalardan biri, 1 Wattlık (1N47xx) zener yerine yanlışlıkla 0.5 Wattlık (BZX55) zener takmaktır.

• Görsel Ayırım: 1 Wattlık zenerler genellikle daha kalın gövdelidir.
• Risk: Eğer devre 0.8 Watt güç çekiyorsa ve siz oraya 0.5 Wattlık zener takarsanız, diyot aşırı ısınır ve kısa sürede yanarak devreyi korumasız bırakır. Her zaman orijinal Watt değerine sadık kalın veya daha yüksek Wattlı olanı tercih edin (Yer varsa)."

 

[guclusat]

1. Genel Amaçlı Doğrultucu Diyotlar (1N40xx Serisi)

Bunlar düşük frekanslı AC voltajı DC'ye çevirmek için (besleme katlarında) kullanılır.

Kod	Akım	Gerilim (Max)	Kullanım Alanı
1N4001	1A	50V	Küçük adaptörler
1N4004	1A	400V	Standart devreler
1N4007	1A	1000V	En yaygın olanı (220V girişleri)
1N5408	3A	1000V	Yüksek akımlı beslemeler

2. Hızlı ve Ultra Hızlı Diyotlar (Switching Diodes)​

Uydu alıcıları ve TV'lerin SMPS beslemelerinde, yüksek frekansta çalıştıkları için standart 1N4007 kullanılamaz. Mutlaka "Hızlı" diyot gerekir.

• 1N4148: Çok hızlıdır ama akımı düşüktür (Sinyal diyodu).
• UF4007: 1N4007'nin "Ultra Fast" (Ultra Hızlı) versiyonudur.
• FR107 / FR207: SMPS tamirlerinde sıkça karşına çıkar.

---

3. Schottky Diyotlar (Düşük Voltaj Kaybı)​

Voltaj düşümünün az olması gereken hassas yerlerde kullanılır (Örn: Güneş panelleri, bilgisayar anakartları).

• 1N5819 (1A): Düşük voltajlı devreler.
• 1N5822 (3A): LM2576 devresinde kullandığımız diyottur.
• MBR20100: Yüksek güçlü bilgisayar güç kaynaklarında soğutucuya vidalı halde bulunur.

---

4. Köprü Diyotlar (Bridge Rectifiers)​

4 tane diyodun tek bir paket içine alınmış halidir. AC girişi DC çıkışa çevirir.

• KBP206 / KBP307: Küçük cihazlarda.
• GBJ2510: 25 Amperlik devasa köprü diyot (Büyük amfilerde kullanılır).

---

5. Koruma Diyotları (TVS - Transient Voltage Suppressor)​

Zener diyoda benzerler ama görevleri regülasyon değil, ani voltaj sıçramalarından (yıldırım veya şebeke dalgalanması) cihazı korumaktır. "P6KE" veya "1.5KE" serisi olarak bilinirler.