FM radyo vericisi yapmaya başlamak isteyen üyelerimiz için Radioskot ekolünden gelen bu 3 transistörlü tasarım, hem montaj kolaylığı hem de çalışma kararlılığı ile ön plana çıkıyor. Devre, ses amfisi ve RF osilatör katlarını birbirinden ayırarak frekans kaymasını (drift) minimuma indirir.
Devrenin Teknik Analizi:
Usta Notu: Arkadaşlar, devreyi kurarken bobinleri (L1, L2, L3, L4) birbirine çok yakın koymamaya çalışın. Özellikle frekans ayarı yaptığınız L4 bobininin sarımlarıyla oynarken metal değil, plastik bir çubuk kullanın ki elinizin kapasitif etkisi ayarı bozmasın.
Devrenin Teknik Analizi:
- Düşük Voltaj Uyumluluğu: 3V ile 6V arasında çalışabilir. USB portundan veya 2-4 adet AA pille beslenerek 150 metreye kadar açık alanda yayın yapabilir.
- Transistör Seçimi: Ses katında yüksek kazançlı S9014, RF osilatör katında ise yüksek frekans performansı mükemmel olan S9018 transistörleri kullanılmıştır.
- Hassas Frekans Ayarı: Devre üzerindeki L4 bobini, frekansın 88-108 MHz bandında hassas bir şekilde kaydırılmasına olanak tanır.
- Akım Tüketimi: Sadece 5-15 mA gibi çok düşük bir akım çeker, bu da pille kullanımda uzun ömür sağlar.
Teknik Ekibimizden Önemli Not (Yapım Tüyoları):
"Değerli üyelerimiz, bu kiti kurarken özellikle L4 bobinine dikkat edin. Bobin sarımlarını hafifçe açıp kapatarak frekansı ayarlayabilirsiniz. En iyi sonuç için devreye bir elektret mikrofon eklemeyi ve şasenin düzgün bir şekilde lehimlendiğini kontrol etmeyi unutmayın. Besleme olarak ucuz anahtarlamalı adaptörler yerine pil kullanmanız, yayındaki 'hum' (vınlama) sesini tamamen kesecektir."Eleman Listesi (BOM):
- Transistörler: 1x S9014 (Ses), 2x S9018 (RF)
- Dirençler: Çeşitli (1/4W Metal Film)
- Kondansatörler: Seramik Mercimek Tipi (NPO tercih edilmeli)
- Bobin: 0.5mm emaye telden 4-6 tur sarım
- Anten: 50-75 cm arası tek damar tel
Devre Hakkında Kısa Teknik Bilgi:
Bu devre, basitliğine rağmen oldukça kararlı bir yapıya sahiptir. S9014 transistörü mikrofonun sesini yükseltirken, iki adet S9018 transistörü RF osilatör ve sinyal iletimi görevini üstlenir. 3-6V arası pille çalıştığında minimum parazit ve maksimum verim sunar.Usta Notu: Arkadaşlar, devreyi kurarken bobinleri (L1, L2, L3, L4) birbirine çok yakın koymamaya çalışın. Özellikle frekans ayarı yaptığınız L4 bobininin sarımlarıyla oynarken metal değil, plastik bir çubuk kullanın ki elinizin kapasitif etkisi ayarı bozmasın.
FM Verici Bobin Sarım Detayları
Şemada gördüğün L1, L2, L3 ve L4 bobinleri için standart veriler şöyledir:- Tel Çapı: 0.5mm - 0.6mm Emaye Bakır Tel (Bobin teli).
- Karkas (Sarma Çapı): 5mm (Bir matkap ucu veya tükenmez kalem içi üzerine sarılabilir).
- Sarım Sayıları:
- L1: 8 Tur (Sıkı sarım)
- L2: 8 Tur (Sıkı sarım)
- L3: 5 Tur (Hafif aralıklı)
- L4 (Ayar Bobini): 7 Tur (Hava aralıklı sarım - Frekans buradan ayarlanır).
Montaj ve Ayar Tüyoları
Bobinleri hazırlarken ve devreye lehimlerken şu 3 kurala dikkat etmek verimi %100 artırır:- Hava Aralığı ile Frekans Ayarı: L4 bobini frekansı belirler. Eğer istediğin istasyonu bulamıyorsan bobinin sarımlarını cımbızla hafifçe ayırarak frekansı yükseltebilir, sarımları birbirine yaklaştırarak frekansı düşürebilirsin.
- Lehim Temizliği: Emaye telin uçlarını lehimlemeden önce mutlaka maket bıçağıyla kazıyarak bakırı iyice parlat. İyi temas etmeyen RF bobini devrenin kararsız çalışmasına neden olur.
- Yerleşim: Bobinleri birbirine paralel değil, mümkünse 90 derece dik veya aralarında mesafe olacak şekilde yerleştir. Bu sayede bobinlerin birbirini etkilemesini (indüktif kuplaj) önlemiş olursun.
