Yeni Başlayanlar İçin Basit VHF/FM Verici Projesi

[guclusat]

Devre şemasındaki temel bileşenler ve işlevleri şunlardır:

1. Ses Girişi ve Modülasyon Bölümü​

• Audio In & RP1 (10k): Ses sinyalinin giriş yaptığı noktadır. 10k potansiyometre (RP1), modülasyon derinliğini yani vericiye giden sesin şiddetini ayarlamak için kullanılır.
• C1 (100n): DC kuplaj kondansatörüdür; ses sinyalindeki doğru akımı engelleyerek sadece alternatif akım olan ses dalgalarının geçmesine izin verir.
• R1 (27k) & R2 (10k): Transistörün beyz (base) polarlamasını (biasing) sağlar.

2. Osilatör ve Frekans Belirleme​

• VT1 (SF235): Devrenin kalbi olan yüksek frekans transistörüdür. SF235, VHF bantlarında çalışabilen NPN tipi bir transistördür.
• L1 Bobini & C4 (22p): Bu bileşenler, devrenin hangi frekansta yayın yapacağını belirleyen tank devresinin ana parçalarıdır. VHF bandında (genellikle 88-108 MHz arası FM veya daha üst frekanslar) frekans, L1 bobininin sarım sayısı ve C4 kondansatörü ile ayarlanır.
• C2 (1n), C3 (150p), C5 (68p): Filtreleme ve geri besleme (feedback) sağlayarak osilasyonun sürekliliğini ve kararlılığını korumaya yardımcı olurlar.

3. Güç ve Çıkış​

• +12V: Devrenin çalışma voltajıdır.
• C6 (100n): Güç hattındaki parazitleri temizlemek için kullanılan bir dekuplaj kondansatörüdür.
• Dr1 & R3 (150 Ohm): Emetör hattındaki yüksek frekans bozulmalarını engellemek ve akımı sınırlamak için kullanılır.
• C7 (4,7p) & Ant: Üretilen sinyali antene aktaran çok küçük değerli bir kondansatördür. Bu kadar küçük değer seçilmesinin sebebi, antenin osilatör frekansını kaydırmasını (frekans kayması) minimuma indirmektir.

Dikkat Edilmesi Gereken Önemli Noktalar:​

1. Yasal Uyarı: Amatör amaçlı olsa bile, belirli bir güç seviyesinin üzerindeki ve lisanssız frekanslardaki yayınlar yasal kısıtlamalara tabi olabilir. Bu devreyi test ederken sadece laboratuvar ortamında ve kısa mesafede kalmasına özen gösterilmelidir.
2. L1 Bobini Yapımı: Şemada L1 için spesifik bir değer verilmemiş ancak VHF projelerinde genellikle 0.5mm - 1mm kalınlığında telden, 4-5 mm çapında karkasa 4-6 tur sarım yapılarak başlanır. Tur aralıklarını açıp kapatarak frekans ince ayarı yapılabilir.
3. Kararlılık: Bu tip basit "tek transistörlü" devreler sıcaklık değişimlerinden ve el yaklaştırmasından (kapasitif etki) çok çabuk etkilenir ve frekans kayması yapabilir.

Bu devre, telsiz tekniğini ve modülasyon mantığını öğrenmek için güzel bir başlangıç projesidir.

düşük güçlü npn transistör tiplerini kullanmak da mümkün: KT368 , BF199, 2N2369 , 2 SC 9018 ... Yazarın çözümünde olduğu gibi Dr1 bobinini 1:1 oranında uyguladım: 100 kΩ / 0,125 W direnç üzerinde 0,1-0,2 PEL teli ile 40 tur . Test kartına hazır bir "Çin" bobini 10 µH lehimlemiştim . Çalışmada hiçbir fark yoktu veya en azından fark etmedim. Seçilen frekansa göre C3, L1, C4, C5 değerlerini belirtmem gerekiyordu . Ayarlama yaparken, gerekli frekansa ayarlamak için sonsuz denemelerden kaçınmak adına en azından bir RF frekans ölçer bulundurmak iyi olur.

frekansı: 93,5 MHz, akım tüketimi: 12 V'da 6,8 mA. PCB ektedir.

 

[Orhan-38]

C3-C4-C5 ve L1 güzel bir colpitts osilatör olmuş L1 ayarlı bir ferit nüveli olursa frekans ayarı da yapılabilir sanırım veya C3 trimer konulursa da aynı işi görür..

 

[guclusat]

Yaptığınız modifikasyon önerileri devrenin kullanışlılığını ciddi oranda artıracaktır:

1. L1 Ayarlı Ferit Nüve Kullanımı​

L1 bobinini sabit bir tel sarımı yerine ayarlı bir ferit nüve (veya pirinç nüve) ile değiştirmek, devreyi belirli bir frekans bandına hapsetmek yerine geniş bir aralıkta "kaydırma" yapmanıza olanak tanır.

• Avantajı: Mekanik olarak daha sağlamdır ve tornavida ucuyla çok hassas frekans yakalaması yapmanıza imkan verir.
• VHF Etkisi: VHF bandında ferit nüve yerine bazen alüminyum veya pirinç nüveler de tercih edilir (nüveyi içeri soktukça endüktans azalır ve frekans yükselir).

2. C3 Trimmer Kondansatör Kullanımı​

C3 kondansatörünü (150p) söküp yerine örneğin 5-60pF veya 10-100pF bir trimmer kondansatör takmak da harika bir fikirdir.

• İnce Ayar: Nüveli bobin kaba ayar (bandı seçmek) için, trimmer kondansatör ise ince ayar (kanalı yakalamak) için kullanılabilir.
• Kapasitif Bölücü: Colpitts yapısında C4 ve C5 arasındaki oran geri besleme miktarını belirlerken, C3 doğrudan rezonans frekansını etkiler.

Devreye Dair Teknik Detaylar​

• Geri Besleme Oranı: Şemada C4 (22p) ve C5 (68p) kondansatörleri "kapasitif gerilim bölücü" görevini üstlenerek, emetörden gelen sinyalin bir kısmını beyz tarafına geri besler. Bu oran, osilasyonun başlaması ve sürdürülebilirliği için kritiktir.
• Modülasyon: R1-R2 üzerinden gelen ses sinyali, transistörün beyz kapasitesini çok hafif değiştirerek frekans modülasyonu (FM) sağlar.