Ucuz-DIY Lityum Hücre Şarj Devresi

seron

Moderator
Bu devre, yapabileceğiniz en ucuz lityum pil şarj devresidir ve amaç aslında ucuza getirmekten ziyade, bilinen modüllere bağımlı kalmaktansa kendi kendine çözüm üretebilmeyi öğrenmektir. Devre CC-CV değildir ve sadece hobi amaçlı çalışmalar ya da arızalı el feneri vb basit ve ucuz cihazların onarımı içindir. Otomatik şarj kesici mantığı ile çalışır.
Ucuz Kendin Yap Lityum Pil Şarj Devresi.webp
Devreye temiz 5,2V uygulandığında, pil Rch (16R) üzerinden şarj olmaya başlar. Bu esnada TL431, pile paralel bağlı gerilim bölücü üzerinden pil voltajını dinlemektedir. Gerilim bölücü 4,17Volt'a ayarlıdır. O esnada kırmızı LED, diyot serisi üzerinden transistörün beyzine artı polarma uygulayarak parlamaktadır. Bir süre sonra pil voltajı 4,17Volt'a eriştiğinde, TL431 iletime geçerek yeşil LED'i yakar. Bu durumda LED'lerin Anot düğümlerindeki voltaj yaklaşık 4,2Volt'a eşitlenir. Kırmızı LED tarafındaki voltaj gereksinimi en az 4,6V olduğundan kırmızı LED söner ve transistörün beyzini besleyemez. Transistör de kesime giderek şarjı durdurur. 10k pull-down direnci, beyz ucun yüzer halde kalmasını önlemek içindir. Diğer önemli nokta, doğru transistörü seçmektir. Devrede kullanılan BC337, küçük kapasiteli piller için ve en kötü ısıl şartlar gözönünde bulundurularak tercih edilmiştir. Yüksek kapasiteli piller için bir soğutucuya bağlamak şartıyla BD139 veya daha güçlü bir transistör tercih edilmelidir.
 
Son düzenleme:
Yapabileceğiniz bir başka devre ise hiçbir entegreye ihtiyaç duymuyor ve oldukça güvenilir.

1793243781348.webp

Bu devre, iki transistörlü schmitt-trigger devresiyle tetiklenerek çalışıyor. Devreye 4,5V-5,2VDC aralığında temiz voltaj uyguladığınızda, pil 16R direnç ve BD140 üzerinden şarj olmaya başlar. Bu esnada schmitt-trigger devresinin çıkışı LOW durumda olduğu için, BD140'ın beyzi 100R ve 47R üzerinden GND'ye çekilmektedir. Bu, onu oldukça düşük dirençle iletime götürür. Aynı zamanda kırmızı LED de 1k üzerinden GND'ye çekilmiştir ve parlamaktadır. Kırmızı LED yerine "flashing LED" de kullanabilirsiniz. Bu, devreyi daha gösterişli yapacaktır.

Bir süre sonra pil dolduğunda, 15k ve 3k'dan oluşan gerilim bölücü ağında 0,7V gerilim oluşur. Bu, schmitt-trigger devresindeki kilitleyici transistörü iletime geçirerek, diğer transistörün HIGH duruma geçmesine neden olur. Çıkıştaki kollektör ucu HIGH olduğunda, BD140 artık negatif polarma alamaz ve yalıtıma gider. Zaten 10k pull-up direnci de onu her halükarda yalıtıma zorlamaktadır ve beyz uç yüzer durumda değildir. Şarj durunca, kırmızı LED'in sönmesiyle yeşil LED'in anodu ile GND arasında yeterli voltaj oluşur ve yeşil LED pilin dolduğunu haber verir. Şarj güvenli seviyede durur (4,17Volt).

Bu devrede olumsuz gibi görünen ama aslında çok faydalı bir durum vardır: salınım. Pilin şarj akımının kesilmesiyle kendi kendine voltajı yavaşça düşmeye başlar. Bu, birkaç dakika sonra schmitt-trigger devresinin tekrar aktif olmasına neden olur. Böylece pil şarj devresinde unutulduğunda tehlikeye girmeden full seviyede bekletilir. Bir önceki TL431 devresinde bu özellik yoktur; TL431'in histerez bölgesi fazla geniş olduğundan, pil gerilimi çok fazla düşene kadar tekrar aktif olmayabilirdi. Ama bu devrede schmitt-trigger devresinin histerez aralığı oldukça dardır ve pilin kendiliğinden bitmesine (self-discharging) izin vermez.

Eğlenceli çalışmalar dilerim.
 
Son düzenleme:
Geri
Yukarı