Şerit LED sistemlerinde doğru adaptör seçimi için toplam güç ve akım hesabının yapılması gerekir. Şerit LED'in metre başına tükettiği güç biliniyorsa toplam güç kolayca hesaplanabilir.
Şerit LED Güç Hesabı
Öncelikle LED şeridin metre başına güç tüketimi belirlenir.
Örneğin:
12 V – 14,4 W/m bir LED şerit kullanılıyorsa:
5 metre × 14,4 W = 72 W
Toplam güç
72 W olur.
Akım hesabı ise:
I = P / V
formülüyle yapılır.
72 W / 12 V = 6 A
Bu durumda 5 metrelik LED şerit yaklaşık
6 A akım çeker.
Farklı LED Şerit Örnekleri
12 V – 4,8 W/m
5 metre için:
5 × 4,8 = 24 W
24 / 12 = 2 A
Yaklaşık
2 A akım gerekir.
12 V – 9,6 W/m
5 metre için:
5 × 9,6 = 48 W
48 / 12 = 4 A
Yaklaşık
4 A akım gerekir.
12 V – 14,4 W/m
5 metre için:
5 × 14,4 = 72 W
72 / 12 = 6 A
Yaklaşık
6 A akım gerekir.
12 V – 19,2 W/m
5 metre için:
5 × 19,2 = 96 W
96 / 12 = 8 A
Yaklaşık
8 A akım gerekir.
24 V Şerit LED Akım Hesabı
Aynı güçteki LED şerit 24 V ile çalışıyorsa çekilen akım daha düşük olur.
Örneğin:
24 V – 14,4 W/m
5 metre:
5 × 14,4 = 72 W
Akım:
72 / 24 = 3 A
Yani aynı
72 W güç için 12 V sistemde 6 A, 24 V sistemde ise 3 A akım gerekir.
Adaptör Seçerken Güvenlik Payı
Adaptör tam sınırda seçilmemelidir. LED şeridin hesaplanan akımının üzerinde kapasiteye sahip bir güç kaynağı tercih edilmesi daha sağlıklıdır.
Örneğin LED şerit:
12 V – 6 A
çekiyorsa en az
12 V 7–8 A seviyesinde bir adaptör tercih edilebilir.
Daha uzun süreli çalışmalarda ve kapalı ortamlarda adaptörün aşırı ısınmaması için yeterli kapasite bırakılması önemlidir.
LED Şeritlerde Gerilim Düşümü
Uzun LED şeritlerde yalnızca adaptör gücünü hesaplamak yeterli değildir. Şerit boyunca oluşan
gerilim düşümü nedeniyle LED'lerin parlaklığı azalabilir.
Özellikle 12 V LED şeritlerde uzun mesafelerde şeridin yalnızca bir ucundan beslenmesi sorun oluşturabilir.
Uzun uygulamalarda:
- Besleme kablosu uygun kesitte seçilmeli,
- LED şerit mümkünse birden fazla noktadan beslenmeli,
- Uzun hatlarda 24 V sistemler değerlendirilmeli,
- Kablo üzerindeki gerilim düşümü dikkate alınmalıdır.
LED Şerit Bağlantısında Kablo Kesiti
Yüksek akım çeken LED şeritlerde ince kablo kullanılması tavsiye edilmez. Kablo kesiti; akıma, kablo uzunluğuna ve kabul edilebilir gerilim düşümüne göre seçilmelidir.
Örneğin 6–8 A seviyesinde çalışan uzun bir LED tesisatında yalnızca "kablo taşıyor mu?" diye bakmak yeterli değildir. Kablonun direnci nedeniyle LED şeride ulaşan gerilim düşebilir ve kablo ısınabilir.
RGB Şerit LED'lerde Hesaplama
RGB LED şeritlerde üç renk kanalının aynı anda maksimum seviyede çalışması durumundaki toplam güç dikkate alınmalıdır.
Örneğin üretici:
14,4 W/m
belirtiyorsa ve 5 metre kullanılıyorsa:
5 × 14,4 = 72 W
Toplam güç:
72 W
12 V sistem için:
72 / 12 = 6 A olur.
RGB kontrol cihazı ve güç kaynağı seçilirken de bu maksimum tüketim dikkate alınmalıdır.
Pratik Hesaplama Formülleri
Toplam güç:
P = Metre × W/m
Akım:
I = P / V
Güç:
P = V × I
Burada:
- P: Güç (Watt)
- V: Gerilim (Volt)
- I: Akım (Amper)
Örnek Tablo
| LED Şerit | Uzunluk | Toplam Güç | 12 V Akım |
|---|
| 4,8 W/m | 5 m | 24 W | 2 A |
| 7,2 W/m | 5 m | 36 W | 3 A |
| 9,6 W/m | 5 m | 48 W | 4 A |
| 14,4 W/m | 5 m | 72 W | 6 A |
| 19,2 W/m | 5 m | 96 W | 8 A |
Not: Tablodaki değerler nominal güç üzerinden yapılan teorik hesaplamalardır. Gerçek tüketim LED şeridin tipine, LED yoğunluğuna, çalışma sıcaklığına ve besleme gerilimine göre değişebilir.
Sonuç
Şerit LED için adaptör seçerken önce
metre başına Watt değeri, ardından toplam uzunluk hesaplanmalıdır. Elde edilen toplam güç çalışma gerilimine bölünerek gerekli amper bulunur.
Kısaca:
Metre × W/m = Toplam Watt
Toplam Watt / Volt = Amper
Bu iki formül kullanılarak 12 V ve 24 V LED şeritler için gerekli güç kaynağı kapasitesi kolayca hesaplanabilir.
