LM1036N DC Kontrollü Stereo Ton Kontrol ve Loudness Devresi

[guclusat]

Devrenin Öne Çıkan Özellikleri:​

• Fonksiyonlar: Ses (Volume), Bas (Bass), Tiz (Treble) ve Balans (Balance) kontrolü.
• Loudness Desteği: Düşük ses seviyelerinde insan kulağının daha az duyduğu bas ve tiz frekanslarını otomatik olarak destekleyen "Loudness" özelliği mevcuttur.
• Besleme: 14V ile 18V DC arası simetrik olmayan tek besleme ile çalışır.
• Bağlantı Şeması: Forumda Rin/Lin (giriş), Rout/Lout (çıkış), +Vs (besleme) ve GND gibi tüm konnektör tanımları detaylıca verilmiştir.

DEVAMI EKTE YER ALMAKTADIR.

 

[guclusat]

Kart üzerinde aşağıdaki konnektör tanımları,

- Rin / Lin - sağ / sol giriş
- Rout / Lout - sağ / sol çıkış
- + Vs - Pozitif güç girişi (düzeltilmiş ve filtre kondansatörlerinden sonra 14-18V)
- GND - toprak (ortak veri yolu )
- Veriyolu - mikro devrenin kontrol veriyolu (pim 17'den)
- Bas - bas kontrolü (bas kontrolü)
- Vol - ses kontrolü (ses kontrolü)
- LCon - Gürültü Dengelemesi AÇIK (Gürültü etkinleştirme kontağı - pim 12)
- Bal - Balance Control ( Balance)
- LC - Loudness Compensation (Loudness - 7 pin)
- Treb - Treble Control (HF ayarı)

 

[guclusat]

1. NE5532 Bazlı Stereo Ton Kontrol Devresi​

Bu devre, klasik bir aktif Baxandall yapısına sahiptir. Ses sinyali doğrudan potansiyometreler üzerinden geçerek geri besleme hattında işlenir.

• Op-Amp: Çift kanallı, düşük gürültülü NE5532 entegresi kullanılır.
• Kontrol Parametreleri: Ses (Volume), Balans, Bas ve Tiz ayarlarını içerir.
• Besleme: 12V simetrik besleme ile çalışır (Pin 4: -12V, Pin 8: +12V).
• Bileşen Değerleri:
  • Bas ve Tiz ayarı için 100k stereo potlar tercih edilmiştir.
  • Girişte 0.47uF 16V dekuplaj kondansatörleri bulunur.
  • Çıkışta koruma amaçlı 1k dirençler (R6) yer alır.

2. LM1036N ve TL072 Bazlı Gelişmiş Ton Kontrol Devresi​

Bu devre, DC voltaj kontrollü bir yapıdadır. Sinyal kalitesini artırmak için girişte bir ön yükseltici (buffer) katı eklenmiştir.

• Entegreler: Giriş katında TL072 (A2) buffer olarak, ana kontrolde ise LM1036N (A3) DC ton kontrol entegresi kullanılır.
• Özellikler: Ses, Bas, Tiz ve Balans kontrollerine ek olarak, LM1036N'in doğası gereği daha düşük gürültü ve yüksek kanal ayrımı sunar.
• Besleme ve Regülasyon: Devre +32V ve -32V gibi yüksek bir ana girişten beslenir, ancak hassas katlar için 78L12 voltaj regülatörü ile sabit +12V sağlanır.

Özet Karşılaştırma​

Özellik	NE5532 Devresi	LM1036N Devresi
Kontrol Tipi	Analog / Aktif Geribesleme	DC Voltaj Kontrollü
Gürültü Hassasiyeti	Kablo boyuna duyarlı	Çok düşük (DC kontrol sayesinde)
Besleme İhtiyacı	12V Simetrik	+12V (Regüleli)
Ekstra Kat	Yok	TL072 Buffer girişi mevcut

 

[guclusat]

İşte bu şemanın teknik analizi ve çalışma prensipleri:

1. Giriş Katı (Buffer): TL072​

• Ön Yükseltici: Ses sinyali doğrudan ana entegreye gitmeden önce TL072 düşük gürültülü JFET op-amp üzerinden geçer. Bu kat, yüksek giriş empedansı sağlayarak ses kaynağının yüklenmesini önler ve sinyali stabilize eder.
• Kondansatörler: Girişteki 4µ7 (4.7 mikrofarad) kondansatörler, sinyaldeki istenmeyen DC bileşenleri filtreleyerek sadece saf ses sinyalinin geçmesine izin verir.

2. Ana Kontrol Katı: LM1036N​

• DC Kontrol Avantajı: Şemanın alt kısmındaki 4 adet 10kΩ potansiyometre (Hangerő, Balansz, Mély, Magas), doğrudan ses sinyalini taşımaz. Bunun yerine entegrenin kontrol uçlarına DC voltaj gönderir. Bu durum, uzun kablo kullanımında bile seste hışırtı veya parazit oluşmasını engeller.
• Loudness (Fizyolojik Kontrol): Şemadaki potansiyometre bağlantılarına bakıldığında, ses seviyesi düşükken bas ve tizlerin otomatik olarak dengelendiği bir yapı korunmuştur.
• Kritik Bileşenler: Entegre etrafındaki 330n folia ve 10n folia kondansatörler, bas ve tiz frekanslarının kesim noktalarını belirleyen filtre bileşenleridir.

3. Besleme ve Çıkış​

• Besleme: Devre +12V DC ile çalışacak şekilde optimize edilmiştir. Girişteki 56Ω direnç ve 100µF / 100nF kondansatör grubu, besleme hattındaki gürültüleri filtreleyen bir "decoupling" (ayrıştırma) katıdır.
• Çıkış Katı: Sinyal çıkışında kullanılan 330Ω dirençler ve 4µ7 kondansatörler, çıkış empedansını dengeleyerek bir sonraki amfi katına güvenli bir bağlantı sağlar.

Teknik Özet Tablosu​

Parametre	Değer / Fonksiyon
Hangerő	Ses Seviyesi (Volume)
Balansz	Sağ/Sol Denge (Balance)
Mély	Alçak Frekans (Bass)
Magas	Yüksek Frekans (Treble)
Giriş Empedansı	~100kΩ (TL072 sayesinde)
Besleme Voltajı	+12V DC (Sabit ve regüleli önerilir)

 

[guclusat]

 

[guclusat]

Şemanın teknik detayları şu şekildedir:

Besleme ve Regülasyon Katı​

• Giriş Voltajı: Devre, +12V ile +30V arasındaki geniş bir DC giriş aralığını destekler.
• Voltaj Regülatörü: Hassas ses işleme katları için L7812CV regülatörü kullanılarak voltaj sabit +12V seviyesine düşürülür.
• Filtreleme: Girişte yüksek kapasiteli bir 1000µF 25V kondansatör (C12) ve regülatör çıkışında dalgalanmaları önlemek için 100µF 25V (C10) kondansatör kullanılmıştır.

Ses Kontrol Parametreleri​

Devre, ses karakteristiğini özelleştirmek için dört ana potansiyometre ve bir anahtar sunar:

• Volume (P1): 50k potansiyometre ile ana ses seviyesi ayarlanır.
• Bass (P3): 50k potansiyometre ile düşük frekanslar kontrol edilir.
• Treble (P4): 50k potansiyometre ile yüksek frekanslar ayarlanır.
• Balance (P2): 50k potansiyometre ile sağ ve sol kanal dengesi sağlanır.
• Loudness Control (S1): Bu fiziksel anahtar, düşük ses seviyelerinde bas ve tizleri güçlendiren Loudness özelliğini manuel olarak açıp kapatmaya (ON/OFF) olanak tanır.

Sinyal Giriş ve Çıkışları​

• Giriş (IN R / IN L): Sağ ve sol kanal girişlerinde 0.47mF (şemadaki ifadeyle uF kastedilmektedir) dekuplaj kondansatörleri (C1, C2) bulunur.
• Çıkış (OUT R / OUT L): İşlenen ses sinyali doğrudan çıkış terminallerine aktarılır.

Bu şema, özellikle DIY ses projelerinde ve amfi restorasyonlarında, gürültüsüz ve stabil bir kontrol katı oluşturmak için ideal bir referanstır. Entegre etrafındaki 0.022mF ve 0.22mF değerindeki kondansatörler, frekans kesim noktalarını belirleyen kritik filtre elemanlarıdır.