Foto Dirençler

[guclusat]

Yapısı :
Foto dirençler optik devre tasarımlarında kullanılan en popüler devre elemanlarında biridir. Çalışma mantığı itibari ile normal bir ayarlı dirençten farklı değildir ancak değeri üzerindeki herhangi bir mekanik ayar ile değil, aldığı ışığın şiddetine göre değişir. Foto dirençler LDR (Light Dependent Resistance) olarak adlandırılır. Çalışma mantığı çok basittir. Üzerine herhangi bir ışık almadığı sürece direnci çok yüksektir (10 Mohm). Uygulanan ışık şiddeti arttıkça bu dirençte düşer (75-300 Ohm).
Alttaki resimde fotodirencin devre çizimlerinde kullanılan sembolü görünmektedir.

Sağlamlık Kontrolü :
Herhangi bir devreye ihtiyaç duymadan doğrudan ölçü aletinin Ohm metre kısmı kullanılarak sağlamlık kontrolü yapılabilir. Ohm Metre foto direncin uçlarına yön farketmeksizin bağlanıp ışığa tutulduğunda ışığın şiddeti arttıkça değeri düşer. Işık alan pencere tam olarak kapatıldığında hemen hemen açık devre gösterir yani iç direnç maximum değere (10 Mohm ve üzeri) ulaşmıştır. Ölçüm esnasında foto direnç bunların haricinde bir davranış gösteriyorsa arızalıdır.

 

[guclusat]

Foto Direnç (LDR) Nedir? Işığa Duyarlı Dirençler​

Foto dirençler (Light Dependent Resistor - LDR), üzerlerine düşen ışık şiddetine göre direnç değerleri değişen pasif devre elemanlarıdır. Genellikle Kadmiyum Sülfür (CdS) maddesinden yapıldıkları için bu isimle de anılırlar.

1. Çalışma Prensibi​

LDR'nin çalışma mantığı oldukça basittir:

• Karanlıkta: Direnç değeri çok yüksektir (Genellikle Megaohm seviyelerinde). Akımın geçmesine neredeyse hiç izin vermez.
• Aydınlıkta: Işık şiddeti arttıkça direnç değeri hızla düşer (Birkaç yüz Ohm seviyesine kadar). Akım daha rahat akar.

2. Kullanım Alanları​

LDR'ler, ışık miktarını algılamamız gereken her yerde karşımıza çıkar:

• Gece Lambaları: Hava karardığında otomatik yanan sokak veya bahçe aydınlatmaları.
• Hırsız Alarmları: Lazer veya ışık kaynağının kesilmesiyle tetiklenen alarm devreleri.
• Kamera Sistemleri: Gece görüş (IR) LED'lerinin devreye girmesi için ışık seviyesinin ölçülmesi.
• Güneş Takip Sistemleri: Güneş panellerinin ışığa doğru dönmesini sağlayan motor sürücüleri.

3. Sağlamlık Kontrolü Nasıl Yapılır?​

Bir LDR'nin sağlam olup olmadığını multimetre ile saniyeler içinde anlayabilirsiniz:

1. Multimetreyi Ohm (Ω) kademesine getirin.
2. Probları LDR'nin uçlarına bağlayın (Yön fark etmez).
3. LDR'nin üzerini elinizle kapatıp karanlık yapın; direncin yükseldiğini görmelisiniz.
4. LDR'yi bir ışık kaynağına (telefon flaşı vb.) tutun; direncin hızla düştüğünü görmelisiniz.Eğer direnç değeri ışığa rağmen hiç değişmiyorsa veya "OL" (açık devre) gösteriyorsa parça arızalıdır.

Teknik Bir Not (Uydudoktoru Tavsiyesi):​

LDR'ler ışığa karşı termistörler kadar hızlı tepki vermezler (birkaç milisaniye gecikme olabilir). Bu yüzden çok yüksek hızda anahtarlama gereken devrelerde (örneğin optik veri transferi) LDR yerine Fotodiyot veya Fototransistör tercih edilmesi daha sağlıklı olur.