C945 ve A561 Transistörlü Hi-Fi Ton Kontrol Devresi
Transistörlü analog ses devrelerinin kendine özgü ses karakterini tercih edenler için hazırlanmış C945 ve A561 transistörlü Hi-Fi ton kontrol devresi, bas, tiz ve ses seviyesi üzerinde ayar yapılmasına imkân sağlar.Devrede toplam 4 transistör kullanılmaktadır. Ton kontrol katı, güçlü amfi devrelerinin giriş bölümünde kullanılabilecek şekilde tasarlanmıştır. 12–24V DC regüleli besleme ile çalıştırılabilir.
Teknik Özellikler
| Özellik | Değer |
|---|---|
| Çalışma gerilimi | 12–24V DC, regüleli |
| Transistörler | 3 x C945 NPN + 1 x A561 PNP |
| Ton kontrolü | Bas ve tiz |
| Ses kontrolü | Volume |
| VR1 | 50KΩ – Ses seviyesi |
| VR2 | 50KΩ – Tiz ayarı |
| VR3 | 50KΩ – Bas ayarı |
| VR4 | 100KΩ – Balans / kazanç |
Devrenin Çalışması
Devre, ses sinyalinin amfiye aktarılmadan önce işlenmesini sağlayan bir analog ön yükseltici ve ton kontrol katı olarak kullanılabilir.Ses sinyali devrenin girişinden uygulandıktan sonra transistörlü yükseltme ve ton kontrol kademelerinden geçer. VR1 ile ses seviyesi, VR2 ile tiz, VR3 ile bas ayarı yapılabilir. VR4 ise devrenin tasarımına bağlı olarak balans/kazanç ayarında kullanılır.
Çıkıştan alınan ses sinyali, TDA, LM serisi veya transistörlü güç amplifikatörlerinin girişine uygulanabilir.
Transistörler
Devrede üç adet C945 NPN ve bir adet A561 PNP transistör bulunmaktadır.Kaynak tasarımda belirtilen alternatifler:
- C945 yerine C1815
- A561 yerine A1015
Dirençler
| Direnç | Değer |
|---|---|
| R1 | 56KΩ |
| R2 | 82KΩ |
| R3 | 15KΩ |
| R4 | 2KΩ |
| R5 | 12KΩ |
| R6 | 10KΩ |
| R7 | 2.2KΩ |
| R8 | 180Ω |
| R9 | 3.3KΩ |
| R10, R12 | 3.3KΩ |
| R11 | 22KΩ |
| R13, R22, R23 | 220Ω |
| R14, R15 | 18KΩ |
| R16 | 47KΩ |
| R17 | 330Ω |
| R18 | 3.3KΩ |
| R19 | 2.2KΩ |
| R20 | 620Ω |
| R21 | 22KΩ |
Dirençlerde 1/4W metal film tiplerinin tercih edilmesi, özellikle düşük seviyeli ses sinyalleriyle çalışan analog katlarda uygun bir seçimdir.
Kondansatörler
| Kondansatör | Değer | Tip / Açıklama |
|---|---|---|
| C1, C2, C9, C11, C13 | 10µF | Elektrolitik |
| C3, C4, C12 | 22µF | Elektrolitik |
| C5 | 1000µF | Ana filtre |
| C6, C7 | 0.1µF / 100nF | Filtreleme / bypass |
| C8 | 0.001µF / 1nF | — |
| C10 | 220µF | Elektrolitik |
Besleme Filtrelemesi
Besleme girişindeki R23 (220Ω) ve C5 (1000µF) kombinasyonu, devrenin besleme hattındaki istenmeyen parazitlerin azaltılmasına yardımcı olur.Özellikle hassas analog ses devrelerinde temiz ve regüleli bir besleme kullanılması önemlidir.
Potansiyometreler
| Potansiyometre | Değer | Görevi |
|---|---|---|
| VR1 | 50KΩ | Ses seviyesi (Volume) |
| VR2 | 50KΩ | Tiz ayarı |
| VR3 | 50KΩ | Bas ayarı |
| VR4 | 100KΩ | Balans / kazanç |
Kullanım Alanları
Bu transistörlü ton kontrol devresi, çeşitli ses amplifikatörü projelerinin giriş katında kullanılabilir.Örneğin:
- TDA serisi güç amplifikatörleri
- LM serisi ses amplifikatörleri
- Transistörlü güç amplifikatörleri
- Ev yapımı Hi-Fi amfi projeleri
- Stereo ses sistemleri
- Analog ön yükselteç uygulamaları
Montaj ve Kullanım Notları
- Devre 12–24V DC regüleli besleme ile çalıştırılmalıdır.
- Ses devrelerinde uğultu ve parazit oluşmaması için besleme ve şase bağlantıları düzgün yapılmalıdır.
- Giriş ve çıkış ses kablolarının güç devrelerinden uzak tutulması parazit seviyesini azaltabilir.
- Elektrolitik kondansatörlerin devredeki polarite yönlerine dikkat edilmelidir.
- Transistör değişimi yapılırken bacak bağlantıları datasheet üzerinden kontrol edilmelidir.
- Ton kontrol devresi bir güç amplifikatörü değildir; esas görevi ses sinyalini işlemek, yükseltmek ve ton ayarlarını yapmaktır.
Sonuç
C945 ve A561 transistörlü Hi-Fi ton kontrol devresi, bas, tiz ve ses seviyesi ayarlarını analog olarak gerçekleştirmek isteyenler için değerlendirilebilecek bir ön yükselteç/ton kontrol katıdır.12–24V DC besleme aralığı sayesinde farklı amfi projelerine uyarlanabilir. Uygun bir PCB veya delikli pertinaks üzerine dikkatli montaj ve temiz bir besleme ile çeşitli ev yapımı ses sistemlerinde kullanılabilir.
SEO Başlığı: C945 ve A561 Transistörlü Hi-Fi Ton Kontrol Devresi
Kısa Açıklama: C945 ve A561 transistörlerle hazırlanan 12–24V Hi-Fi ton kontrol devresi. Bas, tiz, volume ve balans/kazanç ayarı ile amfi girişlerinde kullanılabilir.
Etiketler: C945 ton kontrol, A561 ton kontrol, Hi-Fi ton kontrol devresi, transistörlü ton kontrol, bas tiz devresi, ses kontrol devresi, ön yükselteç devresi, 12V ton kontrol, 24V ton kontrol, transistörlü preamfi
Son düzenleme:
