BB105 Varikap Diyot – Değişken Kapasiteli Varaktör ve Kullanım Devresi

BB105 Varikap Diyot​

BB105, RF ve osilatör devrelerinde frekansın elektronik olarak ayarlanmasını sağlamak amacıyla kullanılan bir varikap (varaktör) diyottur.

Varikap diyotların en önemli özelliği, ters polarma altında uygulanan gerilime bağlı olarak jonksiyon kapasitanslarının değişmesidir. Bu özellik sayesinde mekanik ayarlı kondansatör yerine elektronik frekans kontrolü yapılabilir.

BB105 Nasıl Çalışır?​

BB105 normal bir diyot gibi doğrudan iletim yönünde kullanılmak yerine genellikle ters polarma altında çalıştırılır.

Diyoda uygulanan ters gerilim değiştikçe jonksiyon bölgesinin genişliği değişir ve bunun sonucunda diyodun kapasitansı değişir.

Bu değişken kapasite, bir LC rezonans devresinde kullanıldığında osilatörün çalışma frekansının değiştirilmesini sağlar.

Frekans Ayarında Kullanımı​

BB105 özellikle RF osilatörlerinde ve VCO devrelerinde kullanılabilir.

Örneğin bir LC osilatörde frekans;
  • Bobinin endüktansına,
  • Devredeki sabit kondansatörlere,
  • BB105'in oluşturduğu değişken kapasiteye bağlıdır.

BB105 üzerine uygulanan ayar gerilimi değiştirildiğinde toplam kapasite değişir ve dolayısıyla osilatörün frekansı da değişir.

Bu yöntem, eski tip mekanik değişken kondansatörlerin yerine elektronik frekans kontrolü yapılmasına olanak sağlar.

Kullanım Alanları​

BB105 gibi varikap diyotlar;
  • FM radyo devreleri
  • VFO devreleri
  • VCO (Voltaj Kontrollü Osilatör)
  • FM vericileri
  • RF osilatörleri
  • Elektronik frekans ayarı
  • PLL kontrollü RF devreleri
gibi uygulamalarda kullanılabilir.

Örneğin FM devrelerinde BB105 benzeri varikaplar kullanılarak osilatör frekansı potansiyometreden gelen bir DC gerilimle ayarlanabilir. Uydudoktoru'ndaki farklı FM ve VCO devrelerinde de BB105/BB405 gibi varikap diyotların frekans ayarında kullanıldığı görülmektedir.

Varikap ile VCO​

Bir VCO (Voltage Controlled Oscillator) devresinde frekans, uygulanan kontrol gerilimine bağlı olarak değiştirilir.

BB105'in kapasitesi kontrol gerilimiyle değiştiği için osilatörün rezonans frekansı da değişir.

Bu nedenle BB105, basit bir gerilim kontrollü frekans ayarının yapılabileceği devrelerde oldukça kullanışlıdır.

Dikkat Edilmesi Gerekenler​

Varikap diyotun çalışma noktası ve uygulanan ters gerilim, elde edilecek frekans aralığını etkiler. Ayrıca PCB yerleşimi, bobin yapısı ve parazit kapasitanslar özellikle VHF/RF devrelerinde önemlidir.

RF devrelerinde bağlantıların mümkün olduğunca kısa tutulması ve osilatör bölümünün diğer devrelerden uygun şekilde izole edilmesi kararlılığı artırabilir.

Sonuç​

BB105 varikap diyot, küçük bir DC kontrol gerilimini kullanarak RF devrelerinde frekans ayarı yapılmasını sağlayan pratik bir komponenttir.

Özellikle FM osilatör, VFO ve VCO devrelerinde mekanik değişken kondansatör yerine elektronik frekans kontrolü için kullanılabilir.
 
Geri
Yukarı