150W OCL Quasi Complementary Amfi Devresi
Şemada görülen devre, yaklaşık 150W çıkış gücü hedefleyen OCL (Output Capacitor-Less) güç amplifikatörüdür. Çıkış katı Quasi-Complementary All NPN yapısındadır. Bu nedenle klasik NPN/PNP tamamlayıcı çıkış katından farklı olarak güç çıkışında 2N3055 tipi NPN transistörler kullanılmıştır.Devrenin genel yapısı
Amplifikatör birkaç temel bölümden oluşmaktadır:- Giriş diferansiyel katı: Q1 ve Q2 olarak 2SA733 transistörleri kullanılmıştır.
- Akım kazancı / sürücü katı: BD139 transistörleri çıkış transistörlerini sürmek için görev yapmaktadır.
- Çıkış katı: Q7 ve Q8 olarak 2N3055 güç transistörleri kullanılmıştır.
- Bias devresi: D1, D2, D3, D4 ve D5 diyotları ile çıkış katının çalışma noktası ayarlanır.
- Geri besleme: Rf ve çevresindeki elemanlar amplifikatörün kazanç ve kararlılığının belirlenmesinde rol oynar.
- Çıkış emiter dirençleri: R15 ve R16 üzerinde 0,5 Ω / 5 W dirençler kullanılmıştır.
- Besleme filtreleme: C5 ve C6 gibi elektrolitik kondansatörler besleme hatlarının filtrelenmesine yardımcı olur.
- Çıkış ağı: R2 ve C2, hoparlör çıkışının yüksek frekanslarda kararlı çalışmasına yardımcı olan Zobel ağıdır.
Çalışma prensibi
Giriş sinyali C1 üzerinden diferansiyel giriş katına uygulanır. Q1 ve Q2 tarafından oluşturulan diferansiyel yapı, giriş sinyali ile negatif geri besleme sinyalini karşılaştırarak hata sinyalini oluşturur.Bu sinyal daha sonraki sürücü katlarında yükseltilerek Q3, Q6 ve çıkış transistörlerini sürmek için gerekli akım seviyesine ulaştırılır.
Çıkış bölümünde kullanılan 2N3055 transistörleri, hoparlöre gerekli yüksek akımı sağlayan güç elemanlarıdır. Quasi-complementary yapı nedeniyle devrenin çıkış katında yalnızca NPN tip güç transistörlerinden yararlanılmıştır.
D1–D5 diyotlarından oluşan bias ağı, çıkış transistörlerinin çalışma noktalarının belirlenmesine ve crossover distorsiyonunun azaltılmasına yardımcı olur.
Besleme ve çıkış
Şema (+VS), (-VS) ve ortak çıkış noktası bulunan simetrik besleme yapısına sahiptir. OCL tasarımında çıkışta seri kuplaj kondansatörü bulunmadığından hoparlör doğrudan amplifikatörün çıkış noktasına bağlanır.Şemadaki çıkış tarafında 6,8 Ω yük gösterilmiştir. Gerçek çıkış gücü; kullanılan besleme gerilimine, transformatör gücüne, soğutmaya, çıkış transistörlerinin özelliklerine ve devrenin ayarlarına bağlı olarak değişecektir.
Önemli not
Bu devreyi kurarken özellikle bias ayarı, DC offset, çıkış transistörlerinin izolasyonu ve soğutma dikkatle kontrol edilmelidir. Güç transistörleri yüksek akım çekebileceğinden yeterli soğutucu kullanılmalıdır.İlk çalıştırmada hoparlör bağlamadan önce besleme gerilimlerinin ve çıkış noktasındaki DC gerilimin multimetre ile kontrol edilmesi tavsiye edilir.
Şemada verilen 150W değeri doğrudan garanti edilen çıkış gücü olarak değerlendirilmemelidir; kesin güç değeri besleme gerilimi ve yük empedansı üzerinden hesaplanıp ölçümle doğrulanmalıdır.
devre şeması
besleme devresi
pcb yerleşim pilanı
Son düzenleme:
