Termopot (Sıcak Tutma Özellikli Pompalı Elektrikli Çaydanlık / Su Isıtıcı) Tamiri

guclusat

Tanınmış Üye
Süper Moderatör
shemT.webp

Termopot (Sıcak Tutmalı Elektrikli Çaydanlık) Devre Şeması İncelemesi ve Arıza Tamiri

Görselde paylaştığımız devre şeması, günümüzde yaygın olarak kullanılan Termopot (hem suyu kaynatan hem de termos gibi sıcak tutarak elektrikli/mekanik pompa ile su tahliyesi yapan cihazlar) sistemlerine aittir.

Şema üzerinden cihazın çalışma mantığını, ana bloklarını ve sık karşılaşılan arızaları teknik olarak inceleyelim.

1. Devrenin Ana Blokları ve Çalışma Mantığı

  • 220V Şebeke Girişi ve Korumalar:
    • Topraklama: Şebeke girişindeki toprak hattı doğrudan cihazın metal gövdesine bağlıdır.
    • Sinyal Lambası (Л): Girişteki direnç üzerinden şebekeye bağlıdır. Cihaz fişe takıldığı an yanar.
    • Termik Sigorta (ТермоПр - 10A 125°C): Ana besleme hattı üzerinde seri bağlıdır. Cihaz aşırı ısındığında veya susuz çalıştığında atarak devrenin elektriğini tamamen keser.
  • Isıtıcı Elemanlar (Rezistanslar):
    • Ana Isıtıcı (ОСН Н - A ve B Uçları): Suyu hızlı bir şekilde 100°C'ye ulaştıran yüksek güçlü rezistanstır. T 100C termostatı üzerinden anahtarlanır.
    • Sıcak Tutma Rezistansı (ПОДД Н - A ve C Uçları): Su kaynadıktan sonra sıcaklığı sabit tutan düşük güçlü sekonder rezistanstır.
  • Besleme ve Kontrol Bloğu (блок пит и комм):
    • C1 (684J/630V) ve C2 (470uF/25V): Trafosuz (kapasitif) gerilim düşürücü devredir. AC 220V gerilimi düşürerek Д1-Д4 köprü diyodu üzerinden DC voltaj elde eder.
    • T1 Transistörlü Zamanlayıcı Devresi: "Tekrar Kaynatma" (ДОП КИП) butonuna basıldığında tetiklenir ve ana ısıtıcıyı yaklaşık 40 saniye boyunca bağımsız olarak devreye sokar.
  • Pompa ve Ön Panel Kontrol Bloğu (блок упр):
    • Su Pompası (насос 12В): 12V DC motor ile çalışır. Кн слив (buton) veya Рыч слив (bardak baskı kulpu) tetiklendiğinde devreyi tamamlayarak suyu tahliye eder.
    • LED Göstergeler: Besleme (ПИТ), Kaynatma (КИП) ve Sıcak Tutma (ТЕРМОС) durumlarını gösteren diyot grubudur.

2. Şema Üzerinden Adım Adım Çalışma Durumları

  1. İlk Kaynatma Modu: Su soğukken T 100C (100°C termostatı) kapalı konumdadır. Akım doğrudan ОСН Н (Ana Rezistans) üzerinden geçer ve su hızlıca kaynar.
  2. Sıcak Tutma (Termos) Modu: Su 100°C'ye ulaştığında T 100C termostatı açılır. Akım bu kez ПОДД Н (Sıcak Tutma Rezistansı) üzerinden dolanarak suyu sıcak tutar.
  3. Manuel Tekrar Kaynatma (Reboil): ДОП КИП butonuna basıldığında, блок пит и комм içerisindeki zamanlayıcı devresi tetiklenir ve РД rölesi üzerinden ana rezistansı 40 saniye boyunca tekrar devreye sokar.

3. Sık Karşılaşılan Arızalar ve Tamir İpuçları

  • Cihaz Hiç Çalışmıyor, Işıklar Yanmıyor:
    • Termik Sigorta (ТермоПр) Kontrolü: Şemadaki X ile işaretli 10A 125°C termik sigorta atmış olabilir.
    • Tamir Notu: Termik sigortayı değiştirirken kesinlikle lehim yapmayın. Yüksek ısı lehimi eritecektir; orijinalindeki gibi kablo yüksükleri ile sıkıştırma (press) veya klemens kullanın.
  • Sadece Su Gösterge Işığı Yanıyor, Isıtma Yapmıyor:
    • Besleme Kartında Soğuk Lehim: Kapasitif güç katındaki C1 kondansatörü, Д1-Д4 diyotları veya kart üzerindeki lehim hatlarında çatlama/soğuk lehim oluşmuş olabilir. Havya ile lehimleri tazeleyin.
  • Su Pompalama Yapmıyor:
    • Pompa motoruna (12V) giden Д10 diyodunu, buton bağlantılarını ve motor sargısını kontrol edin.
  • Rezistans Direnç Ölçümleri (A-B-C Uçları):
    • Multimetre ile A-B arası (Ana Rezistans) düşük direnç (örn. 30–50 Ohm), A-C arası (Sıcak Tutma) ise yüksek direnç (örn. 700–900 Ohm) göstermelidir. Açık devre varsa rezistans arızalıdır.
 
cxema-termopot.webp
Şemadaki bileşenlerin işlevlerini ve devrenin çalışma adımlarını özetleyen teknik döküm aşağıdadır:

1. Ana Güç ve Güvenlik Katı

  • P1: Şebeke elektriğini (220V AC) cihaza aktaran, ortası topraklamalı 3 kutuplu konektördür.
  • F1 (Termik Sigorta): 10A 125°C sınırında çalışan ve aşırı ısınma durumunda devreyi tamamen keserek yangını önleyen koruma elemanıdır.
  • S1 (Ana Termal Anahtar - KSD 302): Tankın ortasında bulunur ve tüm sistemin emniyet anahtarı olarak seri bağlıdır.
  • S2 (Alt Termal Anahtar - KSD 302): Tankın tabanına monte edilmiştir. Su soğuduğunda kapanarak TH1 kaynatma rezistansına güç verir; su 100°C'ye ulaştığında açılarak kaynatmayı durdurur.

2. Isıtma Elemanları (Rezistanslar)

  • TH1 (Ana Isıtıcı Bobin): Suyu hızlı bir şekilde 100°C kaynama noktasına getiren yüksek güçlü rezistandır.
  • TH2 (Sıcak Tutma Bobini): Cihaz prize takılı olduğu sürece sürekli aktif kalan, suyu ideal sıcaklıkta tutan düşük güçlü rezistandır. Aynı zamanda pompa motoru (M1) için bir voltaj bölücü (direnç) görevi görür.

3. Zaman Rölesi ve Yeniden Kaynatma (Reboil) Devresi

  • C1, VDS1, C2 (Kapasitif Güç Kaynağı): C1 (0.68µF/630V) düşürücü kondansatör ve VDS1 köprü diyodu ile C2 (470µF/25V) filtresi, zaman rölesi devresini çalıştırmak için trafosuz DC voltaj üretir.
  • S4 (Yeniden Kaynatma Butonu): Basıldığında VD6 üzerinden C3 (100µF/25V) kondansatörünü hızlıca şarj eder.
  • VT1 & VT2 (Transistör Çifti - Darlington Yapısı): Şarj olan C3 kondansatöründen gelen akımla açılarak K1 röle bobinini enerjilendirir.
  • K1 Rölesi & S1.1 Kontakları: Röle çekince S1.1 anahtarı kapanır ve S2 açık olsa dahi TH1 ana rezistansını devreye sokarak suyu 30-40 saniye boyunca zorlamalı (tekrar) kaynatır. C3 deşarj olunca transistörler ve röle kesime gider.

4. Su Pompalama ve Gösterge (LED) Katı

  • M1 (Pompa Motoru): 12V DC ile çalışan su tahliye motorudur. Gücünü TH2 üzerinden alır; VD1 ve VD2 diyotları AC akımı doğru akıma (DC) dönüştürür.
  • S3 / S4 (Su Besleme Düğmeleri): Üst paneldeki düğmeye (S3) veya bardakla basılan kulpa (S4) basıldığında motor devresi tamamlanır ve su akışı başlar.
  • LED1, LED2, LED3 (Sinyal Lambaları): Cihazın güç, kaynatma ve sıcak tutma durumlarını gösteren diyotlardır.
 
elenberg-th6030.webp
Şema üzerindeki bileşen değerlerini, çalışma mantığını ve arıza giderme yöntemlerini özetleyen teknik döküm aşağıdadır:

1. ELENBERG TH-6030 Şema Detayları ve Eleman Değerleri

  • Emniyet ve Termostat Katı:
    • FU1 (Termik Sigorta): 125°C / 10A. Aşırı ısınmada ana beslemeyi tamamen keser.
    • SF1 (Yan Duvar Termostatı - KSD302): Tankın yan gövdesinde monteli, 105°C limitli koruma termostatı.
    • SF2 (Taban Termostatı - KSD302): Tankın altında yer alan, 92°C limitli termostat. Suyu 100°C'ye kaynatıp durdurma döngüsünü kontrol eder.
  • Isıtıcı Rezistanslar (Электронагреватели):
    • EK1 (Sıcak Tutma Rezistansı - подогрев): 670 Ohm direnç değerine sahip, sürekli düşük güçte çalışan ısıtıcı.
    • EK2 (Kaynatma Rezistansı - кипячение): 68 Ohm direnç değerine sahip, ana kaynatmayı sağlayan yüksek güçlü ısıtıcı.
  • Ana Kart (KC-87-B) Besleme ve Zamanlayıcı Katı:
    • C1 (0.47µF / 250V) ve R1 (680k): Gerilim düşürücü kapasitif besleme devresi elemanları.
    • VD1–VD4 (1N4007): AC 220V'u DC voltaja çeviren köprü doğrultucu diyot grubu.
    • VD6 (2EZ12D5): DC besleme hattını kararlı tutan 12V Zener diyot.
    • C2 (470µF / 25V) & C3 (470µF / 25V): Voltaj dalgalanmalarını önleyen filtre kondansatörleri.
    • VT1 & VT2 (SS8050 Transistörleri): SB1 (Yeniden Kaynatma) butonuna basıldığında K1 (7A 240VAC) rölesini tetikleyen anahtarlama transistörleri.
    • VD7 (1N4007): Röle bobinine paralel bağlı ters gerilim söndürme diyodu.
  • Pompa Motoru ve Sürücü Katı:
    • M (Elektrodvigatel): 12V DC su pompalama motoru.
    • VD9 (1N5408) & VD10 (1N4007): Motor besleme ve yön diyotları.
    • SB2 / SB3: Ön panel üzerindeki su verme butonu ve bardak temas kulpu switch'i.

2. Termopot Arıza Arama ve Onarım Rehberi

Arıza BelirtisiMuhtemel NedeniÇözüm ve Onarım Yöntemi
Cihaz hiç çalışmıyor, ışıklar yanmıyor.Termik sigorta (FU1) atmış veya termostat (SF1) açık devre olmuş.Kablo bağlantılarını, FU1 (125°C) sigortasını ve SF1 (105°C) termostatını multimetre ile kontrol edin.
İlk çalıştırmada suyu kaynatmıyor ama "Tekrar Kaynat" butonu çalışıyor.Taban termostatı (SF2) arızalı.Tankın altındaki 92°C SF2 termostatının kontak durumunu kontrol edin veya değiştirin.
"Tekrar Kaynat" (SB1) butonu çalışmıyor, normal kaynatma yapıyor.Zamanlayıcı devresi veya röle katı arızalı.K1 rölesini, VT1/VT2 (SS8050) transistörlerini ve C3 kondansatörünü test edin.
Cihaz hiç kaynatma yapmıyor ama sıcak tutma çalışıyor.Ana rezistans (EK2) yanmış veya hat kopuk.EK2 uçlarındaki 68 Ohm direnci ölçün. Açık devre ise rezistans veya röle kontakları (K1.1) arızalıdır.
Su boşaltma butonları (SB2/SB3) çalışmıyor.A) Sıcak tutma çalışıyorsa: Motor veya VD9/VD10 diyotları arızalı.

B) Sıcak tutma da çalışmıyorsa: EK1 rezistansı yanmış.
Motor sargısını, VD9 diyodunu ve 670 Ohm değerindeki EK1 rezistansını ölçün.

3. Önemli Tamir ve Güvenlik Notları

  • Kablo ve Bağlantılar: Termopot içindeki tüm kablolar ısıya dayanıklı yalıtıma sahiptir. Bağlantılar lehim yerine press/klemens konnektörlerle yapılmıştır. Lehim ısıdan eriyebileceği için sıkıştırma yöntemi tercih edilmelidir.
  • Rezistans Arızaları: Kazan etrafındaki EK1 veya EK2 rezistans hatları yandığında, mika yalıtım ve özel yüksek dirençli tel gerektiğinden sarmak ekonomik değildir; genellikle komple kazan veya cihaz değişimi gerekir.
  • Montaj Sonrası Yalıtım Testi: Tamir tamamlandıktan sonra fişin canlı uçları ile cihazın dıs metal gövdesi arasındaki direnç ölçülmelidir. Direnç sonsuz (açık devre) olmalı, gövdeye kaçak bulunmamalıdır.
 
Geri
Yukarı