LED Göstergeli Pratik Voltaj Dedektörü Yapımı (Gerilim İndikatörü)

Bu devre, belirli bir hat üzerindeki voltajın (gerilimin) varlığını ve seviyesini LED'ler aracılığıyla görsel olarak tespit etmenizi sağlayan pratik bir voltaj dedektörüdür (gerilim indikatörü).

Devrenin temel çalışma mantığı, girişine uygulanan gerilim seviyesine göre sırasıyla tetiklenen LED'lerin yanması üzerine kuruludur. Voltaj yükseldikçe, devredeki ilgili kademeler aktif olur ve daha fazla LED ışık verir. Bu sayede ölçü aleti kullanmadan, sadece LED'lerin durumuna bakarak voltajın yaklaşık olarak hangi seviyede olduğunu kolayca anlayabilirsiniz.

Öne Çıkan Özellikleri:

• Görsel Geri Bildirim: Voltaj seviyesini doğrudan LED'lerin parlaklığı veya yanma sırası ile gösterir.
• Kolay Kurulum: Az sayıda pasif ve aktif bileşen içerdiği için delikli plakete (pertinaks) veya baskı devreye (PCB) hızla kurulabilir.
• Çok Amaçlı Kullanım: Güç kaynaklarının çıkışlarını anlık kontrol etmek, pil durumlarını kabaca gözlemlemek veya hatlarda enerji olup olmadığını doğrulamak için idealdir.Bu elektroskop son derece hassas olup, televizyon katot ışın tüpleri ve sentetik giysilerde oluşan statik elektriği bile tespit edebiliyor.

Malzeme Listesi​

Devrenin kararlı çalışması ve bileşenlerin zarar görmemesi için aksi belirtilmediği sürece standart 0.25W (Çeyrek Vat) dirençler tercih edilmelidir.

İki transistör, emitör izleyicileri olarak Darlington konfigürasyonunda bağlanmıştır,(...)

Genişletmek için tıkla...

Resimde görülen yapı "darlinton çifti" değil, "Sziklai çifti"dir. Bu yapı, darlington bağlantıya alternatif olarak geliştirilmiştir. Sziklai çifti'nin tepki süresi darlington yapısına göre kat kat daha hızlıdır. Bu nedenle tepki süresinin önemli olduğu durumlarda tercih edilir. Dolayısıyla orjinal makalede küçük bir hata var.

Giriş empedansının çok yüksek olması nedeniyle devre sinyal girişine karşı son derece hassastır. C1'in boştaki ucunun bir sinyal kaynağına dokundurulmasıyla transistörler iletime geçerler ve LED'in yanmasını sağlarlar. Devre bu haliyle bir tür kontrol kalemi gibi kullanılabilir. Besleme gerilimi kritik değildir, 2 adet AA pille de çalıştırılabilir, ancak performansı biraz etkilenecektir.

Konuya Önemli Teknik Katkı ve Düzeltme​

Orijinal makaledeki küçük bir teknik hatayı düzeltmek ve devrenin çalışma mantığına dair önemli bir detayı paylaşmakta fayda var:

• Sziklai Çifti (Komplementer Darlington): Devrede kullanılan yapı aslında bir "Darlington çifti" değil, ona alternatif olarak geliştirilen Sziklai çiftidir. Sziklai yapısı, Darlington'a göre kat kat daha hızlı bir tepki süresine (response time) sahiptir. Bu yüzden sinyal algılama hızının ve tepki süresinin kritik olduğu devrelerde özellikle tercih edilir.
• Yüksek Giriş Empedansı ve Hassasiyet: Devrenin giriş empedansı (direnci) son derece yüksek olduğu için sinyal girişine karşı aşırı hassastır. C1 kondansatörünün boştaki ucunu herhangi bir sinyal kaynağına (örneğin akıllı telefon, statik elektrik veya bir kablo) yaklaştırdığınızda ya da dokundurduğunuzda, transistörler hızla iletime geçer ve LED'lerin yanmasını sağlar.
• Temassız Kontrol Kalemi Girişimi: Devre bu yüksek hassasiyeti sayesinde bir nevi temassız kontrol kalemi (voltaj algılayıcı) gibi çalıştırılmaya çok uygundur.
• Besleme Gerilimi: Devrenin çalışma voltajı çok kritik değildir. 2 adet AA pil (3V) ile bile çalıştırılabilir; ancak besleme voltajı düştükçe LED'lerin parlaklığı ve devrenin genel performansı (hassasiyeti) bir miktar etkilenecektir. Maksimum verim için ideal şema voltajına sadık kalınması önerilir.