LM 317 ile yapılan 0-30V arasında ayar yapan kısa devre koruması güzel çalışan ve ac trafonun gücüne bağlı olarak, 5A alabileceğiniz bir güç kaynağıdır. Tarafımdan bu devre yeniden çizilip test edilmiştir. Ev kullanıcısından öğrencisine veya ufak atölyesi olanlar için çok kullanışlı bir devre. Ayrıca düşük maliyetli olması açısından tercih edilebilir. TIP3055 yerine TIP142 kullandım aynı sonucu aldım. BC 308 yerine BD140 da kullanabilirsiniz, hiç fark yok. Sadece 4,7K direnci, yüksek voltajda ısınma olduğu için watlı olması gerekiyor. 1,2K yerine 1K kullandım, güzel sonuç elde ettim. Dijital volt ampermetrenizi bağlayabilmeniz için yerini de yaptım, gerekli klemenslere bağlayabilirsiniz. Harika bir devre kesinlikle öneririm... Ben transformatör olarak 48W gücünde AC 27 volt veren bir trafo kullandım. Sonuç mükemmel... Ayrıca bu devre e-ticaret sitelerinde satılmaktadır. Bu devreyi yapacak arkadaşlara şimdiden kolay gelsin...

Gerekli dosyalar ekte mevcuttur..


Eki Görüntüle 34634
Bu devreyi yaptım güzel çalıştı ama kısadevre çalışmadı neden acaba???
 
Bu devreyi yaptım güzel çalıştı ama kısadevre çalışmadı neden acaba???

1. Transistör Değişikliği ve Pinout (Bacak Yapısı) Farkı​

Konu açıklamasında "BC308 yerine BD140 kullandım" denmiş. Kısa devre korumasını tetikleyen ana elemanlardan biri bu transistördür.
  • Sorun: BC308 (TO-92 kılıf) ile BD140 (TO-126 kılıf) transistörlerinin bacak dizilimleri (Emitter-Collector-Base) tamamen farklıdır.
  • BC308'e göre çizilen bir PCB'ye BD140 doğrudan takılırsa bacaklar ters gelecektir. BC308 yerine BD140 takıldıysa transistörün datasheetine bakılarak bacakların plakete doğru yönlerle (gerekirse bacakları çaprazlayarak veya ters çevirerek) takıldığından emin olunmalıdır.
  • Aynı durum BC548 transistörleri için de geçerlidir. Akım algılama katındaki bu transistörlerin yönü ters veya arızalı ise kısa devre anında LM317'nin ayar (ADJ) bacağını şaseye çekemez ve koruma çalışmaz.

2. Akım Algılama Direncinin Değeri (2X 0.22R 5W)​

Kısa devre koruma mantığı, en alttaki büyük taş direncin (2X 0.22R 5W) üzerinde düşen gerilimi ölçerek çalışır. Devre akım çektikçe bu direnç üzerinde bir voltaj birikir. Voltaj 0.6V - 0.7V seviyesine ulaştığında koruma transistörünü tetikler.
  • Sorun: Eğer bu dirençlerin değeri şemadakinden daha düşük takıldıysa veya paralel bağlantıda bir hata varsa, devre 5A çekse bile direnç üzerinde transistörü tetikleyecek kadar voltaj birikmez.
  • Çözüm: Taş dirençlerin değerinin doğruluğu ve lehimleri kontrol edilmelidir.

3. RESET Butonu ve Tristör Mantığı Kontrolü​

Devrede bir RESET klemensi görünüyor. Bu tarz devrelerde kısa devre anında koruma transistörleri birbirini kilitler (Latch-up / Tristör mantığı) ve siz RESET butonuna basana kadar çıkışı kapatır.
  • Eğer RESET pinleri açık devre bırakıldıysa veya aradaki kilitlenme akımını sağlayan dirençlerde gerilim bölünmesi hatalıysa koruma stabil çalışmayabilir.
  • RESET butonunun ve yanındaki 560 Ohm ile 1N4007 diyotunun sağlamlığı, yönü kontrol edilmelidir.

4. LM317'nin ADJ Bacağındaki Gerilim (1N4007 Yönleri)​

Kısa devre koruması aktif olduğunda, koruma transistörü LM317'nin orta bacağını (ADJ) çıkış voltajını sıfırlamak için şaseye çeker.
  • LM317'nin hemen solundaki 1N4007 diyotlarının yönleri ters lehimlendiyse, transistör iletime geçse bile ADJ bacağını aşağıya çekmesini engelleyebilir. Diyot yönleri PCB baskısındaki şemaya göre tekrar teyit edilmelidir.
Devrenin voltaj ayarının güzel çalışıp kısa devre korumasının devreye girmemesinin 3 temel sebebi olabilir, sırayla kontrol edelim:
  1. Transistör Bacakları (Pinout): Eğer devrede parça değişikliği yapıp BC308 yerine BD140 kullandıysanız, BC308'in bacak dizilimi ile BD140'ınki tamamen farklıdır. Doğrudan taktıysanız bacaklar ters kalmıştır ve koruma çalışmaz. BC548 ve BD140'ın bacak yönlerini datasheet'e bakarak plaketteki E-C-B yollarına göre doğru takıp takmadığınızı kontrol edin.
  2. Diyot Yönleri: LM317'nin çevresindeki 1N4007 diyotlarının yönlerini (özellikle çizgili katot kısımlarını) plaketteki baskıya göre kontrol edin. Ters takıldıysa koruma transistörü LM317'yi kapatamaz.
  3. Akım Direnci: En alttaki 0.22R 5W taş dirençlerin değerini kontrol edin. Kısa devre anında transistörü tetikleyecek voltaj bu dirençlerin üzerinde oluşur."
 
Geri
Yukarı