guclusat

Tanınmış Üye
Süper Moderatör
1747935779273.webp
Bu görsel, elektronik devre elemanlarından olan SCR (Silicon Controlled Rectifier / Tristör) bileşenlerinin sağlamlık, açık devre veya kısa devre durumlarını test etmek için tasarlanmış pratik bir SCR Test Cihazı Devre Şemasıdır.

Devrenin Teknik Özellikleri ve Parçaları​

Şemanın sol alt köşesinde belirtilen devre elemanı listesi:
  • L1: Sekonderi 15V AC, 100mA olan besleme trafosu.
  • C1: 100nF (104) filtre kapasitörü.
  • D1: 1N4002 diyot.
  • R1, R2, R4: 1k dirençler.
  • R3: 100 ohm / 5W güç direnci.
  • S: Unipolar (tek kutuplu) basmalı buton.
  • D2, D3: Kırmızı renkli LED'ler (A ve B LED göstergeleri).

Çalışma ve Test Prensibi​

Test edilecek SCR (Tristör), üst kısımda kutu içinde belirtilen "SCR BAJO PRUEBA" (Test Edilen SCR) alanına bağlanır. Devre, LED'lerin yanma durumuna (A ve B) bakarak tristörün durumunu anlamanızı sağlar:
  1. Sağlam Durum (SCR en buen estado):
    • Gösterge: A LED'i yanar (dolu daire), B LED'i sönüktür (boş daire).
    • Tristör elektriksel olarak sağlamdır ve tetiklendiğinde doğru şekilde iletime geçer.
  2. Açık Devre Arızası (SCR abierto):
    • Gösterge: A ve B LED'lerinin her ikisi de sönektir (iki boş daire).
    • Tristörün iç bağlantıları kopmuş veya iletime geçmiyor demektir.
  3. Kısa Devre Arızası (SCR en corto):
    • Gösterge: A ve B LED'lerinin her ikisi de yanar (iki dolu daire).
    • Tristör arızalıdır ve bacakları arasında kısa devre oluşmuştur.
Bu devre, servis masasında veya atölyede hurda veya şüpheli tristörleri saniyeler içinde test etmek için oldukça kullanışlı ve klasik bir analog test aracıdır.
 
Son düzenleme:

Tristörleri kontrol etmek için test devresi​

1793103506414.webp

Tristör Nasıl Test Edilir? Multimetre ve Pratik Test Devresi Rehberi​

Elektronik devre tasarımlarında ve tamiratlarında, mağazalardan yeni alınan bileşenler bile her zaman güvenilir çalışmayı garanti etmez. Özellikle 20–100 W orta güçteki yükleri kontrol eden AC anahtarlama devrelerinde kullanılan tristörlerin sağlamlığını test etmek için lehim sökme zahmetinden kurtaran pratik yöntemler ve test devreleri büyük önem taşır.

1. Multimetre (Ohmmetre) ile Manuel Tristör Testi​

Tristörü sökmeden veya tezgâh üstünde hızlıca kontrol etmek için şu adımlar izlenir:

  • Bağlantı: Ohmmetrenin negatif ucu anoda, pozitif ucu ise katoda bağlanır.
  • Direnç Değeri: Multimetre, tristörün tipine bağlı olarak 100 kOhm ile sonsuza kadar direnç göstermelidir.
  • Tetickleme: Kapı (Gate) elektrodu anoda bağlanır. Bu durumda normal ohmmetre okumaları 15–50 Ohm arasına düşer.
  • Kilitlenme (Mandalama): Kapı elektrodu anottan ayrılırsa, tristörün anot veya katot bağlantısı kopana kadar ohmmetre aynı düşük okumaları korumaya devam etmelidir.
  • Sıfırlama Kontrolü: Uçlar yeniden bağlanıp söküldüğünde, kapı elektrodu tekrar anoda bağlanana kadar ölçüm cihazı sonlu bir direnç (veya yüksek güçlerde yaklaşık 100 kOhm) göstermemelidir.

2. Transistör Jeneratörlü Pratik Tristör Test Cihazı (Şekil 5.30)​

KU101, KU201, KU221, KU202, T10-160, T122-10, T161, T112, T222, T15, T16, T253 serisi dahil pek çok popüler tristörü test edebilen bu devre, tristörlerin yalnızca anahtarlama modunda test edilmesini değil, aynı zamanda frekans özelliklerinin incelenmesini de sağlar.

  • Konektör Kolaylığı: Lehimleme yapmaktan kaçınmak için bir RP10-5 konektörü (veya büyük soketli uygun herhangi bir konektör) sağlanmıştır; tristör terminalleri X1-X3 kontaklarına bağlanır.
  • Jeneratör Yapısı: Devre, tamamlayıcı silikon transistör çifti VT1 ve VT2'ye dayalı, 0,1 ila 100 Hz arasında geniş frekans ayarına sahip bir transistör jeneratörü içerir. Jeneratör çıkışı S2 anahtarı üzerinden kontrol elektroduna bağlanır.

Adım Adım Test Prosedürü:​

  1. Arıza Tespiti (Statik Test):
    • Güç kaynağı kapalıyken VS1 test cihazı devreye bağlanır.
    • S1 "Açık" düğmesine basılır.
    • Tristör düzgün çalışıyorsa, kontrol elektroduna voltaj uygulanmadığı için lamba yanmaz.
  2. Darbe Modu ve Frekans Testi:
    • S2 "Başlat" düğmesine basılır.
    • Katot devresindeki L1 lambası yanıp sönmelidir. Lançonun titremesine dayanarak tristörün işlevselliği ve frekans özellikleri hakkında çıkarım yapılır.
    • R1 ("Frekans") değişken direnci ile yanıp sönme frekansı ayarlanır (direnç minimumdayken jeneratör frekansı da minimumdur).
    • R3 ("Hassasiyet") değişken direnci, cihazın hem düşük hem de orta güçteki cihazları test edebilmesi için VS1 açma voltaj seviyesini ayarlar (normal konumu maksimum dirençtedir).

Devre Detayları ve Kullanılan Malzemeler:​

  • Lamba (L1): 2,5 V lamba yerine 2,5...6,3 V ve 0,1...0,3 A değerinde herhangi bir lamba kullanılabilir.
  • Besleme Gerilimi: Lamba seçimine bağlı olarak +5 ile +10 V arasında değiştirilebilir.
  • Kondansatör: C1, K50-6 tipindedir.
  • Değişken Dirençler: R1 ve R3, SP1-V, SP2-2-10 veya benzeri doğrusal özellikli dirençlerdir.
 
Geri
Yukarı