seron
Moderator
Piyasadan satın aldığımız otomatik ışıldakların neredeyse tamamı Çin malıdır.
Çinli üreticiler kaliteli üretim yapmak yerine daimi satış yapabilmek için bilinçli eskitme yolunu seçmişlerdir.
Bu nedenle piyasada bozulan ışıldaklar çabuk bozulmaktadır.
Bu yazıda bu ışıldakları nasıl dayanıklı hale getireceğimizin yollarına bakacağız.
Öncelikle bilinmesi gereken şeyler:
Bir ışıldak, çalışma mantığı gereği 7/24 şarjda kalmalıdır. Bu, elektrikler kesildiği anda işe yaramasını sağlar. Az evvel de bahsettiğim gibi, çin malı ışıldaklar buna uyumlu değildir. İçerisinde bataryaların çabuk dolması için değeri bilerek yanlış seçilmiş kutupsuz kapasitörlü trafosuz adaptör bulunur. Bu devre, ışıldağın PCB'sinde kısa sürede yanmalara ve bataryaların ömrünü tamamlamasına neden olur. Bunun olmamasını sağlamak için, trafolu şarj devresi gerekiyor. Ancak bu çok maliyetli olacağı için kısaca bunu nasıl halledeceğimize bakalım.
Öncelikle ışıldaklar içerisinde değeri abartılı derecede büyük kutupsuz kapasitör bulunur. Bu değer, 2.2µF ila 5µF'ye kadar çıkabilir. Bu kondansatör, ışıldak devresinin ve akülerin yüksek gerilim baskısı altında kalmasına ve kısa sürede bozulmalarına neden olmaktadır.
1-Abartılı derecede büyük seçilmiş kondansatörü 1µF - 400V olarak değiştirin. Bu, hem daha uygun şartlarda şarj sağlar, hem de ışıldağın ömrünü uzatır.
2-Bataryaya paralel şönt regülatör bağlayın. Işıldak devrelerinde şarj kesici yoktur. Bu da bataryanın sağlıksız şekilde dolmasına neden olmaktadır. Akü dolduktan sonra da şarj devam ettiği için, bataryalar "over-charge" durumuna düşerler ve bozulurlar. Kısadevre verebilirler. Oluşan kısadevre, diğer bataryaları da götürür ve devre kartının yanmasına neden olur. Daha ileri seviyelerde yangın da çıkabilir.
Resimde, ışıldağında devre kartında yeralan trafosuz adaptör devresinin kondansatörünün max 1µF olduğu dikkat çekmelidir. Ayrıca bataryalara paralel şekilde bir şönt regülatör bağlanmıştır. Bu şönt regülatör, bataryalar max gerilim olan 4,5V'ye eriştiklerinde güç transistörü devreye girer ve Vce'si 4,5V olur. Yani bataryaya giren voltaj-Batarya voltajı=0V olur ve şarj durmuş olur. Yine de bataryaya çok az miktarda akım aksa da bu tampon şarjdır ve bataryaların ömrünün uzun olması açısından çok sağlıklıdır.
Şönt regülatördeki transistör 13005 seçilmeli ve soğutucu radyatöre vidalanmalıdır. Beyz direnci olan 1k daha da küçültülebilir. Orjinal şönt regülatör devresinde beyzde direnç yoktur. Ancak yine de transistörü korumak istedim. İstenirse 100R'ye kadar düşürülebilir. Bataryaların 4V olduğu gözönüne alındığında;
Vzener + Vbe = 4,5V olur. Bu da tam istediğimiz şeydir. (3,9 + 0,6 = 4,5).
Resimlerde bir ışıldak tamiri örnek olarak gösteriliyor.
Buradaki ışıldakta 4 adet 4V-1Ah akü kullanılarak, 4V-4Ah elde edilmiştir. Doğal olarak bu kadar akünün şarj edilmesi için hatırı sayılır miktarda akıma ihtiyaç vardır. Çinli üreticiler ışıldağın 7/24 şarjda kalması için değil, bir an önce şarj olması için kondansatörü hesapladıkları için ışıldak kısa sürede arıza yapmıştır.
Siz de ışıldağınız hala sağlamsa bir an önce arıza yapmasını önleyebilirsiniz.
DİKKAT! Otomatik Işıldak devrelerinde trafosuz adaptör devresi kullanılır ve şebeke cereyanından izole değildir. Prize takılıyken çalışırsanız çarpılabilirsiniz.
İyi çalışmalar.
Çinli üreticiler kaliteli üretim yapmak yerine daimi satış yapabilmek için bilinçli eskitme yolunu seçmişlerdir.
Bu nedenle piyasada bozulan ışıldaklar çabuk bozulmaktadır.
Bu yazıda bu ışıldakları nasıl dayanıklı hale getireceğimizin yollarına bakacağız.
Öncelikle bilinmesi gereken şeyler:
Bir ışıldak, çalışma mantığı gereği 7/24 şarjda kalmalıdır. Bu, elektrikler kesildiği anda işe yaramasını sağlar. Az evvel de bahsettiğim gibi, çin malı ışıldaklar buna uyumlu değildir. İçerisinde bataryaların çabuk dolması için değeri bilerek yanlış seçilmiş kutupsuz kapasitörlü trafosuz adaptör bulunur. Bu devre, ışıldağın PCB'sinde kısa sürede yanmalara ve bataryaların ömrünü tamamlamasına neden olur. Bunun olmamasını sağlamak için, trafolu şarj devresi gerekiyor. Ancak bu çok maliyetli olacağı için kısaca bunu nasıl halledeceğimize bakalım.
Öncelikle ışıldaklar içerisinde değeri abartılı derecede büyük kutupsuz kapasitör bulunur. Bu değer, 2.2µF ila 5µF'ye kadar çıkabilir. Bu kondansatör, ışıldak devresinin ve akülerin yüksek gerilim baskısı altında kalmasına ve kısa sürede bozulmalarına neden olmaktadır.
1-Abartılı derecede büyük seçilmiş kondansatörü 1µF - 400V olarak değiştirin. Bu, hem daha uygun şartlarda şarj sağlar, hem de ışıldağın ömrünü uzatır.
2-Bataryaya paralel şönt regülatör bağlayın. Işıldak devrelerinde şarj kesici yoktur. Bu da bataryanın sağlıksız şekilde dolmasına neden olmaktadır. Akü dolduktan sonra da şarj devam ettiği için, bataryalar "over-charge" durumuna düşerler ve bozulurlar. Kısadevre verebilirler. Oluşan kısadevre, diğer bataryaları da götürür ve devre kartının yanmasına neden olur. Daha ileri seviyelerde yangın da çıkabilir.
Resimde, ışıldağında devre kartında yeralan trafosuz adaptör devresinin kondansatörünün max 1µF olduğu dikkat çekmelidir. Ayrıca bataryalara paralel şekilde bir şönt regülatör bağlanmıştır. Bu şönt regülatör, bataryalar max gerilim olan 4,5V'ye eriştiklerinde güç transistörü devreye girer ve Vce'si 4,5V olur. Yani bataryaya giren voltaj-Batarya voltajı=0V olur ve şarj durmuş olur. Yine de bataryaya çok az miktarda akım aksa da bu tampon şarjdır ve bataryaların ömrünün uzun olması açısından çok sağlıklıdır.
Şönt regülatördeki transistör 13005 seçilmeli ve soğutucu radyatöre vidalanmalıdır. Beyz direnci olan 1k daha da küçültülebilir. Orjinal şönt regülatör devresinde beyzde direnç yoktur. Ancak yine de transistörü korumak istedim. İstenirse 100R'ye kadar düşürülebilir. Bataryaların 4V olduğu gözönüne alındığında;
Vzener + Vbe = 4,5V olur. Bu da tam istediğimiz şeydir. (3,9 + 0,6 = 4,5).
Resimlerde bir ışıldak tamiri örnek olarak gösteriliyor.
Buradaki ışıldakta 4 adet 4V-1Ah akü kullanılarak, 4V-4Ah elde edilmiştir. Doğal olarak bu kadar akünün şarj edilmesi için hatırı sayılır miktarda akıma ihtiyaç vardır. Çinli üreticiler ışıldağın 7/24 şarjda kalması için değil, bir an önce şarj olması için kondansatörü hesapladıkları için ışıldak kısa sürede arıza yapmıştır.
Siz de ışıldağınız hala sağlamsa bir an önce arıza yapmasını önleyebilirsiniz.
DİKKAT! Otomatik Işıldak devrelerinde trafosuz adaptör devresi kullanılır ve şebeke cereyanından izole değildir. Prize takılıyken çalışırsanız çarpılabilirsiniz.
İyi çalışmalar.