Klasik 555 entegreli tasarımlara alternatif olarak, kararlılığı ve hassasiyeti ile bilinen LM358N çift op-amp entegresi üzerine kurulmuş, yüksek verimli bir PWM DC Motor Hız Regülatörü projesidir. Devre, 9V ile 24V DC arasındaki gerilimlerde çalışan DC motorların tork kaybı yaşatmadan pürüzsüzce hızlandırılıp yavaşlatılmasını sağlar.
Devrenin Teknik Analizi ve Çalışma Mantığı:
- PWM Kare Dalga Üreteci (IC1.A): LM358 entegresinin ilk op-amp kanalı (IC1.A), çevresindeki R1, R2, R3, R5 dirençleri ve C1 (33nF) kondansatörü ile birlikte bir astable multivibratör (üçgen/kare dalga osilatörü) olarak çalışır. Burada PWM sinyalinin temel frekansı üretilir.
- Karşılaştırıcı ve Görev Döngüsü Ayarı (IC1.B): Entegrenin ikinci kanalı (IC1.B) ise bir karşılaştırıcı (comparator) olarak görev yapar. P1 (100k) potansiyometresi vasıtasıyla evirmeyen girişe (5 numaralı bacak) uygulanan referans voltajı değiştirilerek, çıkıştaki (7 numaralı bacak) PWM sinyalinin görev döngüsü (Duty Cycle - doluluk oranı) %0-100 arasında hassasça ayarlanır.
- Güç Çıkış Katı ve Sürücü (T2): Üretilen kararlı PWM sinyali, R9 (1k) direnci üzerinden geçerek IRFZ44N N-Kanal Güç MOSFET'inin (T2) geyt (gate) ucunu sürer. IRFZ44, çok düşük iç dirence sahip olduğu için yüksek akımlı motorları ısınmadan rahatça anahtarlayabilir.
- Aşırı Akım / Akım Sınırlama Koruması (T1): Devredeki T1 (BC547) transistörü koruma katıdır. S takısından (akım algılama hattı) ve R10-R11 üzerinden gelen akım bilgisi belirli bir eşiği aşarsa, T1 transistörü iletime geçerek MOSFET'in geyt ucunu şaseye çeker ve devreyi/motoru korumaya alır.
- Ters Emk Koruması (D1): Motorun (M1) durma veya yavaşlama anında ürettiği ters yüksek voltaj darbelerinin (indüktif tepe gerilimleri) MOSFET'i yakmasını engellemek için motor uçlarına paralel koruyucu 1N4007 diyotu (D1) eklenmiştir.
- Voltaj Regülasyonu (VD1): Çıkış katında yer alan 1N5355BG (18V 5W Zener Diyot), yüksek voltaj salınımlarını sönümleyerek devrenin besleme katını korur.
Uygulama Notları:
Devre tasarımı gereği yüksek akımlara dayanıklıdır. Ancak 5A-10A üzerindeki motor yüklerinde IRFZ44 MOSFET'ine uygun bir alüminyum soğutucu bağlanmalı ve PCB üzerindeki yüksek akım yolları lehim dolgusu ile güçlendirilmelidir.Eklentiler
Son düzenleme:
