Isıya duyarlı fan kontrol devresi

uydudoktoru

Tanınmış Üye
Yönetici
Yönetici
İlk önce size malzeme listesini vereyim.
-1 adet 10 k potansiyometre
-10k 4.7k 2.2k 1k direnç - birer tane
-1 adet delikli plaket
- 1 adet bc557
-1 adet bc 337
-1 adet bilgisayar fanı (bilgisayarcılardan yada eski pc kasanızdan sökebilirsiniz. Bir ucu artı diğer ucu eksidir.kırmızı uc artı siyah uç nötrdür.)
-1 adet ntc (ısıya duyarlı direnç.)
574660_413741262017121_1926854552_n.jpg
 
Son düzenleyen: Moderatör:

Yazar: uydudoktoru
Makale başlığı: Isıya duyarlı fan kontrol devresi
Kaynak URL: Uydudoktoru Forum-https://uydudoktoru.com/
Alıntı ve Paylaşım Kuralları: Kaynak dahil olmak üzere makaleden kısa alıntı yapılabilir ancak makalenin tamamı yazarın izni olmadan başka bir siteye kopyalanamaz veya başka bir yerde yayınlanamaz.

uydudoktoru

Tanınmış Üye
Yönetici
Yönetici
OP AMPLI SICAKLIK ANAHTARI FAN KONTROL

Soğutucu üzerinde ki sıcaklığa göre fan çalıştırmak için kullandığım bir devre hazır test etmişken paylaşmak istedim devre LM358 op amp üzrine kurulu entegre çıkışında N kanal mosfet ( IRF540, 50N06 ya da IRFZ44) kullanılıyor 10k NTC ile sıcaklığa göre çıkış veriyor çalışma eşiğini devre üzerinde ki 25k trimpot ile ayarlayabilirsiniz devre belirlenen ısıda fanı tam güç çalıştırır ısıs düştüğünde ise durdurur.

fan-control-mosfet-lm358.png



fan-kontrol-devresi-fan-control-circuit-lm358-fan-mosfet-fan.jpg
 
Son düzenleyen: Moderatör:

guclusat

Tanınmış Üye
Süper Moderatör
ikinci devrede opamp kullanılmış olup 741 kullanabilirsiniz.
Birinci devre transistör ile çalışır ikinci devre entegre ile çalıştığından daha kararlı çalışır.
 

guclusat

Tanınmış Üye
Süper Moderatör
12V termal röle
1-19-1.png


Bir düzenleyici olarak, açık durumda (bir akülü aletin düzenleyicisinde ve DC-DC dönüştürücülerinde yoğun olarak kullanılan) çok düşük (0,1 Ohm'dan az) kanal direncine sahip bir transistör kullanılır. Bu nedenle, açıldığında, neredeyse tüm besleme gerilimi, ihtiyacımız olan şey olan fana uygulanır.

Dirençli bölücünün kontrol voltajı geçide verilir. Termistör R1 negatif sıcaklık katsayısına sahip olmalıdır. Kırpma direnci R2, transistörün kesme voltajına (birkaç volt) eşit olarak devrenin tepki eşiğini ayarlar.

Yüksek (birkaç A / B) transistör dikliği nedeniyle, fan kontrolü yumuşak değil, röleye daha yakın. Her ne kadar fanın başlangıcı ve durması, transistörün son eğiminden dolayı düzgündür (birkaç saniye içinde). Uygulamada, bu herhangi bir sorun yaratmaz. Aşırı ısınma sırasında fanın hızlı bir şekilde yavaşça hareket etmesi tam hıza çıkar ve radyatörü soğutmak da yumuşak bir şekilde durur.

Dizayn: termistörün R1, termistörün sahte ısınmasını transistör mahfazasından dışarıda bırakmak için VT1'in yakınında olmamalıdır. Hayır, temel olarak VT1 soğuktur çünkü ya tamamen açık (ve bu nedenle üzerinde neredeyse hiç voltaj düşmesi yok) ya da tamamen kapalı (ve daha sonra akım yok). Ancak önceden ısıtılmış R1 soğuduğunda ve VT1 kapısındaki voltaj açılış eşiğine yaklaştığında, VT1 kanalı üzerinde birkaç volt düşebilir. Bunu 0,15 A ile çarparak (bilgisayar fanının ortalama akımı), VT1'de kapanma eşiğinde yaklaşık 1 watt ısı elde ediyoruz. Ve eğer R1’i VT1’in yanına koyarsanız, fan bir kez ısıtmadan açıldığında, hiç durmayabilir: kapanma eşiğinde, termistör, devreyi yarı açık durumda tutmak için yeterli sayıda transistör tarafından ısıtılır:

R1'i en sıcak soğutucuya yerleştirmek en uygun yöntemdir. Güç kaynağı için bu, çıkış diyotlarının bir radyatörüdür, güç amplifikatörü için çıkış transistörlerinin bir radyatörüdür. Çok iyi termal temas gerekli değildir, yanmış bir ısıyla büzüşebilir tüp içinde gizlenmiş R1 var ve bu şekilde radyatöre bir kelepçe ile bastırılır.

Devrenin kurulumu en basittir: eşik sıcaklıkta, R2 döndürülerek, fan başlangıç sınırına ulaşılır.

Termistör R1, 10 kOhm ve üzeri herhangi bir değerde olabilir (daha az istenmez, aksi takdirde içinden akan doğru akım ile ısıtılır). Buna göre, R2 değeri, eşik sıcaklıktaki VT1 kapısında yaklaşık 3 ... 5 V olacak şekilde değiştirilmelidir (kullandığınız transistörün geçiş karakteristiğine bakın).

Diyagramda belirtilen VT1 tipi de bir dogma değildir. 20 V'un üzerinde bir boşaltma voltajı ve açık durumda bir kanal direnci olan herhangi bir alan etkili transistör uygundur.

Besleme gerilimi stabil değilse, o zaman devrenin eşiği yüzer, ki bu kötüdür. Çözüm: R1 üst terminalini dengesiz bir kaynaktan ayırın ve 5 V'nin üzerindeki herhangi bir sabit voltajı verin (buna göre R2 değiştirin). Veya, stabilize kaynak yoksa, dengesiz genel güç kaynağı ile üst terminal R1 arasında üç pimli bir stabilizatör (örneğin, 78L08) açarak yapın.

RA Başvurusu
RA'da, stabilize bir + 12V voltaj (örneğin, dahili stabilizatörden 7812) güç rölelerine ve otomasyona sahip olmak uygundur. Bu durumda, güçlendirici amplifikatörün lambalarını üfleyen fanları kontrol etmek için yukarıdaki şemayı kullanmak mantıklıdır.

Ancak, bir sorun ortaya çıkar. Yüksek güçlü lambaların çoğu, alma modunda bile küçük bir sabit üfleme gerektirir (örneğin, GI7B'de katod kapağı, yalnızca üfleme olmadan yalnızca parlamadan lehimlenir). Ve yukarıdaki şema, sıcaklık normal olduğunda fanı tamamen durdurur.

Aşağıda hem normal sıcaklıktaki minimum hızı hem de hızın artmaya başladığı sıcaklığı ayrı ayrı ve bağımsız olarak ayarlamanıza izin veren bir şema bulunmaktadır.

1-19-2.png

Orijinalinden sadece bir R5, R6 devresi (transistördeki maksimum voltajı, yani minimum fan hızını ayarlar), diyot devresini VEYA VD1, VD2'deki (herhangi bir silikon diyot, örneğin KD522A), R4 ilavesiyle ayırır.

Devrenin çalışması çok basittir. R1 soğukken, R2'deki voltaj transistörün kesme voltajından daha düşüktür (daha kesin olarak, diyot üzerindeki kesme + doğrudan düşme).

Ve bölücü R5, R6, fan üzerindeki gerekli minimum voltajda (yani drenaj VT1'deki maksimum voltaj), kesme voltajı VT1 katod R4'te elde edilecek şekilde kurulur. Başka bir deyişle, fanlar için gereken minimum değeri elde etmek için güç kaynağından çıkarılması gereken voltaj için VT1, R5, R6, VD2'den kontrollü bir zener diyodu yapılır.

Rezistör R6 ile ayarlama yaparken, minimum fan hızı soğuk devrede ayarlanır. Bir direnç R2 - fanın daha yüksek hızlara gittiği sıcaklık.

Daha fazla sayıda engelleme kondansatörü anlaşılabilir bir durumdur - RA'daki RF alıcıları büyüktür. Kondansatörlerin konuşması. Çoğu bilgisayar fanı orijinal formunda RA için çok az kullanılır. Yüksek frekanslı parazitlerden dolayı dururlar ve iletim sırasında lamba hava akımı olmadan tamamen kalır. Bunu önlemek için, doğrudan fan paneline lehimlenmiş 1 1F SMD seramik kondansatör yardımcı olacaktır (koruyucu etiketi kaldırmanız gerekecektir).

Ünitenin tasarımı basittir. Termistör R1 (veya lamba sayısına göre paralel olarak bağlanmış birkaç tane) kanalın içine boşaltılmış hava akışında monte edilir. Hemen terminallerine bir blok C4 takılıdır.

Fanlar ayrıca lambaların üzerindeki kanallardadır. Üfleç kontrol ünitesine sadece iki kablo gider: C2'ye ve boşaltma VT1'e. Düzeneğin kendisi küçük bir tahta üzerine monte edilmiştir. Şasi üzerine monte edilmiş conta içerisinden VT1. Vantilatör sayısına ve üzerindeki minimum gerilime bağlı olarak VT1'de birkaç watt'a kadar enerji dağıtılabilir.
 

Eklentiler

  • 1-19-2.png
    1-19-2.png
    7,2 KB · Görüntüleme: 10
  • 1-19-1.png
    1-19-1.png
    5,3 KB · Görüntüleme: 9

Ömer ÇAkmak

Üye
Kayıtlı Üye
Hocam.bu Son paylaştığınız biraz farklı bir devre sanırım .
Ben ikinci devreyi yapmak istiyorum.

Malzemeler bunlar dogrumudur

1 adet ntc10k
3 adet 10kohm direnç
1 adet lm358opm
25k trimpot
1 adet bunlardan biri IRF540, 50N06 ya da IRFZ44)
 

Ömer ÇAkmak

Üye
Kayıtlı Üye
30v 5 a standart Labaratuar güç kaynağındaki transistorlerdeki soğutun fan otomatik çalışıyor ve cok ses yapıyor
Ntc10k yi bu transistorlerin üzerine yapıştırıp devreyi yapmak istiyorum ..
 

guclusat

Tanınmış Üye
Süper Moderatör
30v 5 a standart Labaratuar güç kaynağındaki transistorlerdeki soğutun fan otomatik çalışıyor ve cok ses yapıyor
Ntc10k yi bu transistorlerin üzerine yapıştırıp devreyi yapmak istiyorum ..

Transistörlerin bağlı olduğu soğutucuya montaj yapmanız yeterli olacaktır.
 

guclusat

Tanınmış Üye
Süper Moderatör
Hocam.bu Son paylaştığınız biraz farklı bir devre sanırım .
Ben ikinci devreyi yapmak istiyorum.

Malzemeler bunlar dogrumudur

1 adet ntc10k
3 adet 10kohm direnç
1 adet lm358opm
25k trimpot
1 adet bunlardan biri IRF540, 50N06 ya da IRFZ44)

mosfet türü N tipi her hangi biri olur ırfz 44 olur sorun yok
 

Ömer ÇAkmak

Üye
Kayıtlı Üye
tamam hocam bilgileriniz için çok teşekkür ederim
bu ntc10 k yi transistörlerin üzerine yapıştırsam kaç derecede aktif olup kaç derecede deaktif oluyor acaba
malzemeyi aldım devreyi yapıp sonucu paylaşacağim. saygılarımla
 

guclusat

Tanınmış Üye
Süper Moderatör
tamam hocam bilgileriniz için çok teşekkür ederim
bu ntc10 k yi transistörlerin üzerine yapıştırsam kaç derecede aktif olup kaç derecede deaktif oluyor acaba
malzemeyi aldım devreyi yapıp sonucu paylaşacağim. saygılarımla

derece ile malzeme yakınlığında değişiklik olmaz sadece daha erken ısıyı algılayıp fan daha erken çalışır.
 

Ömer ÇAkmak

Üye
Kayıtlı Üye
2 adet transistör var içerisinde 2 tane ntcyi paralel bağlasam sorun olurmu her transistörün üzerinde bir ntc10k yi yapıştırsam hangisi önce ısınırsa o devreye girermi ?
2 adet 2N3055 transistor var.
 

guclusat

Tanınmış Üye
Süper Moderatör
2 adet transistör var içerisinde 2 tane ntcyi paralel bağlasam sorun olurmu her transistörün üzerinde bir ntc10k yi yapıştırsam hangisi önce ısınırsa o devreye girermi ?
2 adet 2N3055 transistor var.

sorun olur 2 adet NTC paralel bağlarsanız 10k değeri 5K olur devre standart çalışması gerektiği şekilde çalışmaz bir adet soğutucuya bağlamanız yeterli olur soğutucunun ısınmasını algılar ve fan daha geç devreye girer
 

Ömer ÇAkmak

Üye
Kayıtlı Üye
anladım hocam. çalışmalarımın sonucunu paylaşacağim ilginiz ve cevaplarınız çok teşekkür ederim. saygılarımla.
 

Ömer ÇAkmak

Üye
Kayıtlı Üye
hocam şemadaki 1 nolu siyah yazılı uç mosfete bağlanacak mı ?
şemada sizin çiziminize göre 1.ve 3 nolu bacak şöntlenecek mı ?

bu durumda 2 nolu bacak yani drain - cıkışımız oluyor.
 

guclusat

Tanınmış Üye
Süper Moderatör
hocam şemadaki 1 nolu siyah yazılı uç mosfete bağlanacak mı ?
şemada sizin çiziminize göre 1.ve 3 nolu bacak şöntlenecek mı ?

bu durumda 2 nolu bacak yani drain - cıkışımız oluyor.

1 nolu bacak entegrenin 1 nolu bacağına bağlanacak söntlenmeyecek 3 nolu bacak GND olacak 1 nolu bacak mosfeti tetikleyecek 2 nolu bacak ise fan motorunun eksi ucuna bağlanacak. 1 nolu bacaktan tetik aldıkça 2 ve 3 nolu bacak kısa devre olacak ve fan dönecek.
 

guclusat

Tanınmış Üye
Süper Moderatör
Fan kontrol devresinin çalışmasının tanımı
Sıcaklık düşük olduğunda, termistörün direnci yüksektir ve bu nedenle, birinci transistör kapanır, çünkü baz olarak voltaj 0.6 voltun altındadır. Şu anda, 100 uF kapasitör boşalıyor. İkinci PNP transistörü de kapanır, çünkü tabandaki voltaj, yayıcıdaki voltaj ile aynıdır. Üçüncü transistör de kilitli.

prostaya-sxema-upravlenie-ventilyatorom-ili-kulerom-oxlazhdeniya_f.gif


Sıcaklık arttıkça, termistörün direnci azalır. Böylece, ilk transistörün tabanındaki voltaj artar. Bu voltaj 0,6 V'u aştığında, birinci transistör 100 μF'lik bir kapasitör şarj eden akımı geçmeye başlar ve ikinci transistörün tabanına negatif bir potansiyel oluşturur ve bu da röleyi harekete geçiren üçüncü transistörü açar ve açar.

prostaya-sxema-upravlenie-ventilyatorom-ili-kulerom-oxlazhdeniya_1.gif


Fan açıldıktan sonra sıcaklık düşer, ancak 100 uF kapasitör kademeli olarak deşarj olur ve fan, sıcaklık normale döndükten sonra bir süre çalışmaya devam eder.

prostaya-sxema-upravlenie-ventilyatorom-ili-kulerom-oxlazhdeniya_2.gif


Düzeltici direnç (şemada 10 kom olarak gösterilmiştir), 25 derecede termistör direncinin yaklaşık% 10'luk bir direnç değerine sahip olmalıdır. Termistör, 100 kOhm'da EPCOS NTC B57164K104J markasıyla uygulanır. Böylece, ara bağlantı direncinin (% 10) direnci 10 kOhm'dur. Bu modeli bulamazsanız, başka bir tane kullanabilirsiniz. Örneğin, bir 470 kΩ termistör kullanırken, düzelticinin direnci 47 kΩ'dur.

12 volt ile çalışan bir fanın kablo şeması.
prostaya-sxema-upravlenie-ventilyatorom-ili-kulerom-oxlazhdeniya_3.gif


220 volt ile çalışan fanlar için bağlantı şeması
prostaya-sxema-upravlenie-ventilyatorom-ili-kulerom-oxlazhdeniya_4.gif


Devre kartında iki trim rezistörü görebilirsiniz. Birincisi, fan eşiğini ayarlamak için 10 kOhm, ikincisi 1 mOhm, sıcaklığı normalleştirdikten sonra çalışma süresini ayarlamanıza izin verir. Daha uzun bir zaman aralığına ihtiyacınız varsa, 100 μF kapasitör 470 μF'e yükseltilebilir. Diyot 1N4005, transistörü röle içerisindeki endüktif emisyonlardan korumak için kullanılır.
 

Eklentiler

  • prostaya-sxema-upravlenie-ventilyatorom-ili-kulerom-oxlazhdeniya_1.gif
    prostaya-sxema-upravlenie-ventilyatorom-ili-kulerom-oxlazhdeniya_1.gif
    33,5 KB · Görüntüleme: 9
  • prostaya-sxema-upravlenie-ventilyatorom-ili-kulerom-oxlazhdeniya_3.gif
    prostaya-sxema-upravlenie-ventilyatorom-ili-kulerom-oxlazhdeniya_3.gif
    45,6 KB · Görüntüleme: 10
  • prostaya-sxema-upravlenie-ventilyatorom-ili-kulerom-oxlazhdeniya_2.gif
    prostaya-sxema-upravlenie-ventilyatorom-ili-kulerom-oxlazhdeniya_2.gif
    20,7 KB · Görüntüleme: 11

guclusat

Tanınmış Üye
Süper Moderatör
Fan sıcaklığı kontrolü

Şekil, bir fanı (soğutucuyu) açmak için basit bir sıcaklık kontrol cihazının bir diyagramını göstermektedir. Bir sıcaklık sensörü olarak, 10K'lık bir termistör R2 kullanılır.

347493469786437863748.gif


Devre dengeli bir köprüden (R1-R3 ve VD1) oluşur ve transistör VT1 dengesizlik dedektörü olarak kullanılır. Fanı etkinleştirme eşiği, R1 direnci kullanılarak ayarlanır.

NTC (R2) termistörü ısındığında, direnci azalır ve pnp transistörü VT1'e dayanan voltaj düşer, kolektör akımı yükselir, bu da sırayla fanı başlatan transistör VT2'nin açılmasına yol açar.

bc557-%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B7%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80.gif
1n4401.jpg

1630002606904.png
 

Eklentiler

  • 347493469786437863748.gif
    347493469786437863748.gif
    4,2 KB · Görüntüleme: 13
  • ISIYA SUYARLI FAN.zip
    7,5 KB · Görüntüleme: 4
Son düzenleme:
Yukarı