Modern LED ampullerin atası sayılabilecek ve hala birçok ucuz gece lambasında kullanılan "Kondansatörlü Güç Kaynağı" (Capacitive Power Supply) tasarımının klasik bir örneğidir. Trafo kullanmadan, sadece pasif bileşenlerle 230V'u LED'lerin çalışabileceği seviyeye indiren bu yöntem, maliyet ve boyut açısından oldukça verimlidir ancak güvenlik açısından dikkat gerektirir.
İşte devrenin teknik analizi ve hesaplamalarının detayları:
İşte devrenin teknik analizi ve hesaplamalarının detayları:
Devrenin Çalışma Mantığı
1. Kapasitif Gerilim Bölücü (C1 Kondansatörü)
Devrenin kalbi C1 kondansatörüdür. AC devresinde kondansatörler bir direnç gibi davranır (reaktans).- Avantajı: Standart bir direnç gibi enerjiyi ısıya dönüştürmez, sadece faz kayması yaratarak akımı sınırlar.
- Hesaplama: Senin de belirttiğin gibi,
formülü ile 220nF bir kondansatörün 50Hz şebekede gösterdiği direnç yaklaşık 14.4 kΩ'dur. Bu da devreden yaklaşık 12mA akım akmasını sağlar.
2. Doğrultma ve Filtreleme
- Köprü Diyot: AC şebeke gerilimini DC'ye çevirir. LED'ler ters gerilime karşı çok hassastır (genelde 5V üstü bozabilir), bu yüzden bu katman hayati önem taşır.
- Elektrolitik Kondansatör: Hem LED'lerin titremesini (flicker) engeller hem de ilk açılış anındaki yüksek akım (inrush current) şokunu emerek LED'leri korur.
3. LED Dizilimi ve Akım Sınırlama
- 15 LED: Her biri yaklaşık 3V düşüm yapar (15 3V = 45V).
- 560 Ohm Direnç: Akımı stabilize eder. Üzerindeki 6.7V gerilim düşümü ile akımın 12mA seviyesinde güvenli kalmasını sağlar.
Teknik Parametreler Tablosu
| Parametre | Değer |
| Giriş Gerilimi | 230V AC / 50Hz |
| Toplam Güç Tüketimi | ~1 Watt |
| LED Akımı | ~12 mA |
| Toplam LED Gerilimi | ~45V DC |
| Kondansatör Reaktansı (Xc) | ~14,466 Ohm |
Önemli Uyarılar ve Notlar:
- İzolasyon Yok: Bu devre şebekeden fiziksel olarak ayrılmamıştır. Devre çalışırken herhangi bir noktasına dokunmak ölümcül elektrik çarpmasına neden olur.
- Kondansatör Seçimi: C1 kondansatörü mutlaka X2 sınıfı (şebeke gerilimine dayanıklı) olmalıdır. Sıradan kondansatörler patlayabilir.
- Hobi Tavsiyesi: Metinde bahsettiğin "ampulü kırıp LED'leri kurtarma" fikri, özellikle uydudoktoru.com gibi teknik forumlarda çok popüler olan bir geri dönüşüm yöntemidir. Ancak bugünlerde kaliteli beyaz LED'lere ulaşmak çok daha kolay olduğu için bu işlem daha çok bir "elektronik arkeoloji" niteliğindedir.
Son düzenleyen: Moderatör:
