Bu ışığa duyarlı otomatik lamba anahtarı devresi, doğrudan 220V şebeke gerilimine bağlanmak üzere tasarlanmıştır. Devre, hava karardığında 220V lambayı otomatik olarak yakar, sabah ortam aydınlandığında ise lambayı söndürür.
Anahtarlama işlemi röle kullanılmadan triyak üzerinden gerçekleştirilir. Böylece röle kontaklarında oluşabilecek elektrik arkı ve röle bobininin oluşturabileceği endüktif gürültü gibi sorunlar önlenmiş olur.
Çalışma prensibi
Otomatik ışık anahtarı, 220V şebekeden R10, C4, D3, D2 ve C3 üzerinden beslenir.D1 zener diyot, ışık ölçüm devresine 8,2V referans gerilimi sağlar. Işık ölçümü LDR (R2) ve P1 potansiyometresi üzerinden gerçekleştirilir.
Ortam ışığı azaldığında LDR'nin direnci yükselir. Bunun sonucunda P1 üzerindeki gerilim düşer ve T1 FET'in gate-source gerilimi de azalır.
S1 anahtarı kapalı olduğunda, R3 ve C2'nin oluşturduğu zaman sabiti sayesinde T1'in gate gerilimi, LDR direncindeki değişime göre daha yavaş değişir. Bu özellik, ortam ışığındaki ani değişikliklerde devrenin gereksiz yere açılıp kapanmasını önlemek için kullanılır.
Schmitt trigger devresi
T1, T2, R4, R5, R6 ve R8 birlikte bir Schmitt trigger devresi oluşturur.Normal durumda:
- T1 iletimdedir.
- T2 kesimdedir.
- Triyak tetiklenmez.
- 220V lamba kapalıdır.
Triyak iletime geçtiğinde 220V lamba yanar.
Sabah ortam tekrar aydınlandığında LDR'nin direnci azalır ve devre ters yönde çalışarak triyakın iletimini keser. Böylece lamba söner.
Güvenlik uyarısı
Bu devrede birçok nokta doğrudan 220V şebekesine bağlıdır. Devre üzerinde çalışırken çok dikkatli olunmalıdır.Devre kesinlikle şebekeye bağlıyken test edilmemeli, ölçüm yapılmamalı veya komponentlere dokunulmamalıdır.
Devrenin kutulaması ve PCB tasarımı yapılırken yeterli izolasyon mesafesi bırakılmalı ve uygun yalıtım sağlanmalıdır.
Malzeme Listesi
| Eleman | Değer / Model | Açıklama |
|---|---|---|
| R1 | 2.2KΩ | Direnç |
| R2 | LDR | Işığa duyarlı direnç |
| R3 | 150KΩ | Direnç |
| R4 | 15KΩ | Direnç |
| R5 | 10KΩ | Direnç |
| R6 | 27KΩ | Direnç |
| R7 | 560Ω | Direnç |
| R8 | 1.2KΩ | Direnç |
| R9 | 1.2MΩ | Direnç |
| R10 | 470Ω | Direnç |
| R11 | 100Ω | Direnç |
| C1 | 4.7µF / 16V tantal | Kondansatör |
| C2 | 47µF / 16V | Kondansatör |
| C3 | 1000µF / 16V | Kondansatör |
| C4 | 470nF / 250VAC veya 630V | Kondansatör |
| C5 | 100nF / 630V | Kondansatör |
| D1 | 8.2V Zener | Referans gerilimi |
| D2 | 1N4001 | Diyot |
| D3 | 15V / 1W Zener | Zener diyot |
| D4 | LED | Gösterge LED'i |
| T1 | BS250 | P-kanal FET |
| T2 | BC557B | PNP transistör |
| T3 | BC547B | NPN transistör |
| Tri1 | TIC226M | Triyak |
| F1 | 5A | Sigorta |
| P1 | Potansiyometre | Işık hassasiyet ayarı |
| S1 | Anahtar | Zaman gecikmesi devresini etkinleştirir |
Devrenin kullanım alanları
Bu devre; bahçe aydınlatması, dış kapı lambası, bina çevresi aydınlatması, garaj ve otomatik gece aydınlatması gibi uygulamalarda kullanılabilir.P1 potansiyometresi kullanılarak lambanın hangi ortam ışığı seviyesinde devreye gireceği ayarlanabilir. R3-C2 kombinasyonu ise ani ışık değişimlerine karşı devrenin kararlı çalışmasına yardımcı olur.
Son düzenleyen: Moderatör:
