Aktif hoparlör sistemleri; frekans ayrımı için bobin (endüktans) ve yüksek kapasiteli kondansatörler gibi pasif bileşenler kullanan geleneksel pasif hoparlörlere kıyasla çok önemli avantajlara sahiptir. Aktif sistemlerde, her bir hoparlör sürücüsü (Tweeter ve Woofer) kendine ait bağımsız bir güç amplifikatörü tarafından sürüldüğü için ilk yapım maliyeti nispeten daha yüksektir. Ancak doğru tasarlanmış aktif bir hoparlörde ses kalitesi mükemmel, distorsiyon (bozulma) ise minimum düzeydedir. Bunun temel sebebi, sinyal yolunda güç kaybına ve faz kaymalarına yol açan hantal pasif crossover (filtre) bileşenlerinin bulunmamasıdır. Aktif filtre sinyal yolundaki kondansatörler çok küçük değerlikli, yüksek kaliteli ve düşük toleranslıdır.
Tabii ki bu durum, çok iyi tasarlanmış pasif hoparlörlerin kötü olduğu anlamına gelmez; hatta bazı pasif tasarımlar çok başarılı sonuçlar verebilir. Ancak aktif bir hoparlör sistemini kusursuz şekilde optimize etmek ve üretmek ciddi bir mühendislik ve işçilik gerektirir.
Aktif Filtre ve Geçiş Frekansı (Crossover) Analizi
[Şekil 1]'de 2 yollu aktif hoparlörümüzün detaylı elektronik devre şeması yer almaktadır. [Şekil 2]'deki blok diyagramında da görebileceğiniz gibi sistem; kesim frekansı F_c = 3100 Hz ve eğimi -24dB/octave (Linkwitz-Riley veya Butterworth karakteristikli) olan klasik bir aktif crossover devresine dayanmaktadır.3100Hz değeri, piyasadaki birçok Hi-Fi hoparlör sürücüsünün ideal geçiş frekansına yakın olduğu için seçilmiştir. Eğer kendi projenizde farklı sürücüler kullanacaksanız, bu kesim frekansını değiştirebilir ve [Şekil 3]'te verilen formülleri kullanarak direnç ve kondansatör değerlerini kendi sürücülerinize göre yeniden hesaplayabilirsiniz.
- Giriş Katı (IC1): Sinyal kaynağı ile filtre katı arasında empedans uyumlamasını (Buffer/Tampon) sağlar.
- Yüksek Geçiren Filtre (IC2): 3100 Hz üzerindeki frekansları (tiz sesler) geçirerek Tweeter hattını besler.
- Alçak Geçiren Filtre (IC3): 3100 Hz altındaki frekansları (bas/mid sesler) geçirerek Woofer hattını besler.
Not: Filtre devre şemasında bazı noktalarda boşta veya kullanılmayan yollar görebilirsiniz. Örneğin R6 ve R10 gibi direnç yerleri, ileride farklı bir kesim frekansına geçmek veya filtre karakteristiğini değiştirmek (modifikasyon) isteyebilecek kullanıcılar için esneklik sağlamak amacıyla PCB üzerinde rezerve edilmiştir.
Son düzenleme:
