18W Class-B Audio Amplifier with Tone Controls

[uydudoktoru]

18W Class B Ses Amplifikatörü ve Yerleşik Ton Kontrolü​

Arkadaşlar, bu proje sadece bir ses yükseltici değil; aynı zamanda sesin karakterine (bas ve tiz dengesine) müdahale edebileceğiniz tam bir ses çözümüdür. 18 Watt güç, ev ortamında veya küçük bir atölyede oldukça tatminkar bir ses seviyesi sağlar.

Teknik Özellikler ve Donanım:​

• Sınıf (Class): Class B (Verimlilik odaklı, düşük ısı üretimi).
• Güç Çıkışı: 18 Watt (8 Ohm hoparlörlerle uyumlu).
• Ton Kontrol Katı: Pasif veya aktif bas-tiz ayar devresi girişe entegre edilmiştir. Bu sayede harici bir ekolayzıra ihtiyaç duymazsınız.
• Besleme: Genellikle tek kaynaklı (Single Supply) 12V-18V DC arası besleme ile çalışır, bu da onu eski laptop adaptörleri veya 12V akülerle uyumlu hale getirir.

Usta Notu:​

Class B amfilerde en büyük dikkat edilmesi gereken nokta Crossover Distorsiyonu dediğimiz ses bozulmasıdır. Eğer ses kısıkken 'hışırtılı' veya 'kesik kesik' geliyorsa, çıkış transistörlerinin iletime geçme eşiğini (Bias) kontrol etmek gerekir. Ayrıca, ton kontrol katındaki potansiyometrelerin gövdelerini mutlaka şaseye bağlayın (topraklayın); aksi takdirde elinizi potlara yaklaştırdığınızda hoparlörlerden 'vınlama' (hum) sesi alırsınız. Giriş kablosunu mutlaka kaliteli blendajlı (shielded) seçin.

Uygulama İpuçları:​

1. Soğutma: 18W güçte bile çıkış katındaki transistör veya entegre (Örn: TDA2030 veya benzeri bir yapıysa) ısınacaktır. Küçük-orta boy bir soğutucu yeterli olur.
2. Kondansatör Kalitesi: Ton kontrol katındaki polyester kondansatörlerin kalitesi, basların yumuşaklığını ve tizlerin netliğini doğrudan etkiler.
3. Giriş Sinyali: Telefon veya bilgisayar çıkışından gelen sinyal bu devreyi sürmek için fazlasıyla yeterlidir.

18W Class B Amplifikatör ve Ton Kontrolü - Malzeme Listesi

Potansiyometreler (Kontrol Elemanları)​

• P1: 50K (veya 47K) Logaritmik Potansiyometre (Ses ayarı için)
• P2: 20K (veya 22K) Lineer Potansiyometre (Ton kontrolü için)
• P3: 100K Lineer Potansiyometre (Ton kontrolü için)
  
  • Not: Stereo yapacaklar için bu potların "Double Gang" (çiftli/stereo) olanları tercih edilmelidir.

Dirençler (1/4 Watt, %5 Tolerans)​

• R1: 820 Ohm
• R2: 68 Ohm
• R3: 1.8K Ohm
• R4: 10K Ohm
• R5: 1K Ohm
• R6, R7: 100 Ohm
• R8: 330 Ohm
• R9: 47 Ohm (1/2 Watt - Bu direnç üzerinden güç geçtiği için biraz daha kalın olmalı)

Kondansatörler (Kapasitörler)​

• C1: 1µF 63V Polyester (Giriş kuplajı)
• C2: 33pF 63V Polistiren veya Seramik (Yüksek frekans kararlılığı için)
• C3: 10nF 63V Polyester
• C4, C5: 1nF 63V Polyester
• C6: 120nF 63V Polyester
• C7: 22nF 63V Polyester
• C8, C10: 220nF 63V Polyester
• C9: 22µF 25V Elektrolitik (Geri besleme hattı)
• C11, C12: 220µF 25V Elektrolitik (Besleme filtreleme)

Yarı İletkenler (Entegre ve Transistörler)​

• IC1: NE5534 Düşük Gürültülü Tekli Op-amp (Ses ön yükseltici)
• Q1: BD440 60V 4A PNP Güç Transistörü
• Q2: BD439 60V 4A NPN Güç Transistörü

Bağlantı Elemanları​

• J1: RCA Ses Giriş Soketi (Lale soket)