DL Audio Gryphon Lite 1.1500 Araç Amfisi Devre Şeması ve Detayları
- Konuyu başlatan guclusat
- Başlangıç Tarihi
DL Audio Gryphon Lite 1.1500 İncelemesi – Bölüm 2: Voltaj Dönüştürücü (SMPS / Inverter) Yapısı
DL Audio Gryphon Lite 1.1500 D sınıfı mono araç amfimizi incelemeye devam ediyoruz. İlk bölümde amfinin genel yapısına ve şemasına göz atmıştık. Bu bölümde ise cihazın kalbi sayılan ve aracın 10-14.4VDC voltajını D sınıfı çıkış katının ihtiyaç duyduğu simetrik ±60V...70V gerilime dönüştüren inverter (güç kaynağı) katını teknik olarak inceliyoruz.1. Güç Girişi ve Low ESR Giriş Filtresi
Aküden gelen 12V besleme hattında yüksek frekanslı anahtarlama gürültülerini sönümlemek amacıyla oldukça cömert bir giriş filtresi kullanılmıştır:- Kondansatör Grubu: Giriş katında her biri 2200 µF / 25V değerinde 10 adet paralel bağlı alüminyum elektrolitik kondansatör yer alır. Toplam giriş kapasitesi 22.000 µF seviyesindedir.
- Kullanılan Seri: Kart üzerinde JWCO HGD (+105°C) Low ESR serisi kondansatörler tercih edilmiştir. İmpuls akımlarına dayanıklı oldukları için olası bir tamir/bakım durumunda standart kondansatörlerle değiştirilmemeli, mutlaka Low ESR ürünler kullanılmalıdır.
- Ters Kutup Koruması: Girişe paralel bağlı yüksek güçlü D1 diyodu, hatalı kutup bağlantısında iletime geçerek harici sigortayı attırır ve devreyi korur. (Monoblok amfilerde dahili bıçak sigorta bulunmadığından besleme hattındaki harici sigorta hayati önem taşır).
2. PWM Kontrolörü ve Sürücü (Driver) Katı
Dönüştürücünün anahtarlama frekansını ve kontrolünü TL494C entegresi üstlenmektedir:- Sürücü Kartı: TL494C (SOIC-16), devrenin koruma ve karşılaştırma işlevini gören LM339 komparatör entegresi ile birlikte ana karta dik olarak lehimlenmiş 15 pinli ayrı bir modül üzerinde yer alır.
- Ara Sürücü (Buffer / Driver) Katı: TL494’ün çıkış pinleri ile güç MOSFET'lerinin kapıları (gate) arasında komplementer SMD MMBT4401 (2X) ve MMBT4403 (2T) transistorları görev yapar.
- Çapraz İletim (Süzme Akımı) Koruması: Bu ara sürücü transistorları, MOSFET gate kapasitesini hızlıca şarj ve deşarj ederek anahtarlama elemanlarının anında açılıp kapanmasını sağlar. Böylece "skvoznoy tok" (çapraz iletim / сквозной ток) riski önlenerek MOSFET'lerin yanması engellenir.
- Güç Anahtarları: Inverter katında her iki kolda toplam 12 adet (trafo başına 3'er çift) STP65NF06 (65NF06) N-Kanal MOSFET kullanılmıştır.
3. Yüksek Frekans Toroidal Trafolar
- Çift Trafo Mimarisi: Yüksek gücü stabil sağlayabilmek adına paralel çalışan 2 adet toroidal nüveli trafo (T1 ve T2) kullanılmıştır.
- Skin Efekti Önlemi: Trafoların sargıları tek bir kalın kesitli tel yerine, ince tellerden oluşan bir demet (Litz teli mantığı) ile sarılmıştır. Yüksek frekansta akımın iletkenin dış yüzeyine toplanması olayı olan skin efektinin (deri etkisi) önüne geçilerek verim maksimumda tutulmuştur.
- Yardımcı Sargılar: Trafolarda ana simetrik besleme sargılarının yanı sıra ön amfi, aktif filtre/krossover, PWM modülatörü ve koruma devrelerini besleyen ek sargılar da yer almaktadır.
4. Doğrultucu ve Çıkış Filtre Katı
- Trafoların sekonderinden elde edilen yüksek frekanslı alternatif gerilim, D sınıfı amfi katına verilmeden önce Ultra-Fast (Ultra Hızlı) diyotlar ile doğrultulur.
- Diyot Grubu: Doğrultucu katında her biri 8A akım kapasitesine sahip MUR1620CT ve MUR1620CTR ortak anot/katot çiftli ultra hızlı diyotlar kullanılmıştır.
- Simetrik Besleme: Doğrultma işleminden sonra elde edilen ±60V...70V DC gerilim, yüksek voltaj filtresinden geçirilerek D sınıfı ana çıkış transistörlerine aktarılır.
Özet ve Tamir Notları:
- MOSFET Değişimlerinde: Dönüştürücü MOSFET'leri (65NF06) yandığında, gate hatlarındaki düşük değerli dirençler ve MMBT4401/4403 sürücü transistorları mutlaka kontrol edilmelidir.
- Kondansatör Seçimi: Giriş katındaki 2200 µF 25V kondansatörlerin arızalanması durumunda standart değil, ESR değeri düşük (Low ESR) ürünler takılmalıdır.
Benzer konular
