guclusat

Tanınmış Üye
Süper Moderatör

1778681786177.webp

Stereo Ton Kontrol Devresi Teknik Analizi​

Bu devre, düşük gürültülü ve yüksek tepki hızına sahip TL074P dörtlü op-amp entegrelerini kullanan, aktif ton kontrollü ve regüleli güç kaynağına sahip bir stereo ön yükselticidir.

1. Giriş ve Tampon Katı (Signal Input & Buffer)​

Sinyal J1 konnektöründen girer ve C1/C2 (10uF) kuplaj kondansatörleri üzerinden geçer.
  • IC1D ve IC1C: Giriş tamponu (buffer) ve ön kazanç katı olarak görev yapar.
  • VR1 (50k Potansiyometre): Ana Ses (Volume) kontrolüdür; sinyalin ekolayzır katına girmeden önceki seviyesini belirler.

2. Ton Kontrol Ağı (Ekolayzır)​

Devre, frekans şekillendirme için aktif Baxandall yapısını kullanır:
  • Bas Kontrolü (VR2): C13/C14 (47n) kondansatörleri üzerinden düşük frekanslı sesleri ayarlar.
  • Mid (Orta Ses) Kontrolü (VR3): C15/C16 (4.7nF) değerlerini kullanarak orta frekansları hedefler.
  • Tiz Kontrolü (VR4): C19/C20 (4.7nF) ve ilgili dirençlerle yüksek frekanslı seslere müdahale eder.

3. Çıkış Katı (Output Stage)​

Son kazanç ve empedans eşleme işlemleri IC2B ve IC2C tarafından yapılır.
  • R39/R40 (2.2K): Çıkışta kısa devre koruması sağlar.
  • C21/C22 (10uF): Sinyali DC bileşenlerden arındırarak J2 çıkışına aktarır, böylece güç amplifikatörüne sadece saf ses sinyali gider.

4. Simetrik Güç Kaynağı (Power Supply)​

Şemanın sol alt köşesinde yer alan bölüm, AC girişi (X1) kararlı DC voltajına dönüştürür:
  • Doğrultma: Dört adet 1N4007 diyot (D1-D4) ile tam köprü doğrultucu oluşturulmuştur.
  • Regülasyon: Pozitif hat için LM7812 (+12V), negatif hat için LM7912 (-12V) kullanılmıştır.
  • Filtreleme: Büyük 1000uF kondansatörler (C23/C24) voltajı düzeltirken, 100nF seramik kondansatörler yüksek frekanslı gürültüleri süzer.
 

Eklentiler

  • Tone Control pcb.zip
    Tone Control pcb.zip
    1,3 MB · Görüntüleme: 1.095
  • Quality Tone Control_3d.webp
    Quality Tone Control_3d.webp
    196,4 KB · Görüntüleme: 2.414
  • Quality Tone Control_2d.webp
    Quality Tone Control_2d.webp
    272,7 KB · Görüntüleme: 2.520
Son düzenleme:
1607564156451.webp

Genel Devre Mimarisi​

  • İşlev: Devre; ses girişi, ton kontrolü (Bass, Treble vb.) ve ses seviyesi ayarı yapabilen bir stereo kontrol merkezidir.
  • Entegre Devreler: Tasarımda iki adet TL074P dörtlü operasyonel amplifikatör (Op-Amp) kullanılmaktadır. Bu entegreler, düşük gürültü oranları nedeniyle ses devrelerinde sıkça tercih edilir.
  • Güç Katı: Üst orta kısımda yer alan 7812 ve 7912 regülatörleri, devrenin simetrik ($\pm12V$) besleme ile çalıştığını göstermektedir. Bu durum ses kalitesini artırmak ve sinyal kırpılmasını önlemek için standart bir yaklaşımdır.

Kontrol ve Bağlantı Elemanları​

  • Potansiyometreler: Alt kısımda dört adet potansiyometre (muhtemelen Volume, Balance, Bass, Treble) yer almaktadır.
  • Giriş/Çıkış: Sol üstte "Audio Input" ve sağ tarafta "Output" terminalleri bulunmaktadır.
  • Filtreleme: Devre üzerinde çok sayıda elektrolitik kapasitör (10uF, 1000uF vb.) ve kutupsuz film kapasitörler (104, 473, 223 vb.) filtreleme ve ses karakteristiğini belirlemek için konumlandırılmıştır.

Tasarım Detayları​

  • PCB Yapısı: Tek yüzlü veya üstten görünüşlü çift yüzlü bir tasarım gibi görünmektedir. Yollar kalın tutularak direnç minimize edilmiştir.
  • Diyotlar: Besleme girişinde ters akım koruması veya doğrultma amacıyla kullanılan 1N4007 diyotları görülmektedir.
 
Son düzenleme:

apexıso3schema.webp

1. Giriş ve Kazanç Katı (Input Stage)​

Devrenin en solunda yer alan ilk operasyonel amplifikatör (Op-Amp), giriş katıdır.
  • Gain Kontrolü: 50kA değerindeki potansiyometre ile ana giriş kazancı ayarlanır.
  • Filtreleme: Girişteki 22uF kondansatör DC bileşenleri engellerken, geri besleme hattındaki 47pF kondansatör yüksek frekanslı parazitleri (RF salınımlarını) filtreler.

2. Frekans Ayrıştırma Katları (Filter Sections)​

Sinyal girişten sonra üç paralel yola ayrılır:
  • Üst Yol (High Pass / Treble): Pasif RC filtreleme ve Op-Amp yardımıyla yüksek frekanslar ayrıştırılır. 120k dirençler ve 2.7nF/47nF kondansatörler bu hattın kesim frekansını belirler.
  • Orta Yol (Band Pass / Mid): Hem düşük hem de yüksek geçiren filtrelerin kombinasyonu ile sadece orta frekans aralığı (vokal ve enstrüman yoğunluklu bölge) geçirilir.
  • Alt Yol (Low Pass / Bass): 100k ve 15k dirençler ile 47nF/12nF kondansatör grupları, düşük frekansların (bas seslerin) geçmesini sağlar.
1607762440628.png

3. Seviye Kontrolü ve Mikser Katı (Output Mixing)​

  • Bağımsız Potlar: Her frekans bandının çıkışında bulunan 10kB değerindeki potansiyometreler, o bandın şiddetini belirler.
  • Toplayıcı Amplifikatör (Summing Amp): En sağda bulunan Op-Amp, ayrıştırılmış ve seviyeleri ayarlanmış olan bu üç bandı tekrar birleştirerek tek bir çıkış sinyali oluşturur.
  • Çıkış: En sağdaki 22uF kondansatör üzerinden temizlenmiş ve frekans dengesi ayarlanmış ses sinyali dışarı aktarılır.

Teknik Notlar​

  • Op-Amp Seçimi: Önceki analizimizde yer alan 1607564156451.webp dosyasındaki gibi bu şemada da düşük gürültülü TL074 veya NE5532 gibi yüksek kaliteli ses entegreleri kullanılması performans açısından kritiktir.
  • Besleme: Şemada gösterilmemekle birlikte, bu tip Op-Amp devreleri genellikle 12V veya 5V simetrik besleme ile en iyi sonucu verir.

TL074 entegresi ile yapılan başka bir ton kontrol devre şemasI APEX ISO3
 
Son düzenleme:
Geri
Yukarı